ไม่ใช่แค่ฝรั่งเศส แต่กระแสการเมืองสายกลางในยุโรปกำลังพังทลายลง พรรคการเมืองสายกลางในยุโรปกำลังสูญเสียฐานเสียงในกลุ่มคนหนุ่มสาวและกลุ่มคนทำงาน ซึ่งหันไปสนใจคำสัญญาแบบประชานิยมที่เสนอให้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่มากขึ้นเรื่อยๆ

Pipob Udomittipong
11 hours ago
·
บทความนี้ดีมาก มันไม่ได้เป็นปัญหาเฉพาะที่ #ฝรั่งเศส แต่มันเป็นปัญหาของบรรดา “พรรคสายกลาง” (centrist parties) ทั้งขวากลางและซ้ายกลางในยุโรป
.
การประท้วงในหลายปท.ของยุโรปสะท้อนว่า พรรคการเมืองสายกลางในยุโรปกำลังสูญเสียฐานเสียงในกลุ่มคนหนุ่มสาวและกรรมาชีพ ซึ่งหันไปสนใจคำมั่นสัญญาแบบประชานิยมของพรรคซ้ายหรือขวาสุดมากกว่า
.
พรรคการเมืองสายกลางในประเทศขนาดใหญ่ของยุโรปกำลังเผชิญกับปัญหา ความโกรธเคืองจากภาวะเศรษฐกิจที่เติบโตช้า อัตราเงินเฟ้อที่พุ่งสูง หนี้สาธารณะก้อนโต รวมถึงอนาคตที่มืดมนของคนรุ่นใหม่ กำลังกลายเป็นเชื้อเพลิงให้แก่พรรคการเมืองแนวประชานิยม ทั้งในฝั่งขวาจัดและซ้ายจัด
.
คนในยุโรปจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ ยังสูญเสียความมั่นใจใจพรรคการเมืองกระแสหลัก ทั้งซ้ายกลางและขวากลาง ซึ่งพวกเขามองว่าไม่ได้นำเสนอทางเลือกที่แท้จริง อีกทั้งยังเป็นพรรคการเมืองที่ถูกชี้นำโดยกลุ่มชนชั้นนำที่มีการศึกษาสูง ขาดการเชื่อมโยงกับคนยากจน ผู้ใช้แรงงาน และคนรุ่นใหม่
.
ในทางกลับกัน คนจำนวนมากหันไปสนับสนุนพรรคการเมืองอื่น รวมทั้งพรรค National Rally ของมารีน เลอ แปน ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายขวาจัดที่ครองคะแนนนิยมนำมาเป็นอันดับหนึ่ง ในการสำรวจความคิดเห็นสำหรับการเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศส ส่วนพรรค France Unbowed ของฌอง-ลุค เมลองชง ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายซ้ายจัดก็ตามมาเป็นอันดับสอง ส่วนในเยอรมนี โหวตเตอร์หันไปสนับสนุนหาพรรค AfD ซึ่งเป็นฝ่ายขวาจัด และพรรค Die Linke ซึ่งเป็นฝ่ายซ้ายจัด
.
พูดอีกอย่าง พรรคกลาง ๆ ไม่เอา ประชาชนจะเอาพรรคขวาหรือซ้ายสุดไปเลย
.
ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ ผลการเลือกตั้งของสหราชอาณาจักรเมื่อปี 2024 พรรคการเมืองหลักสองพรรคที่ครองอิทธิพลมาอย่างยาวนานอย่าง พรรคแรงงาน และ พรรคอนุรักษนิยม ได้รับคะแนนเสียงรวมกันต่ำสุดในรอบกว่าหนึ่งศตวรรษ ส่วนพรรค Reform UK ซึ่งมีแนวคิดขวาจัด กลับได้รับความนิยมพุ่งสูงขึ้นในช่วงที่ผ่านมา
.
เพราะประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในยุโรป 4 ประเทศ รวมทั้งสเปน ฝรั่งเศส อิตาลี และโปแลนด์ จะมีการเลือกตั้งใหญ่ในปีหน้า จึงเป็นความท้าทายอย่างมากที่พรรคการเมืองจะสมาทานแนวคิดสุดโต่งมากขึ้น
.
แม้แต่ในอิตาลี ซึ่งเพิ่งเกิดเหตุประท้วงขึ้นในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา นายกรัฐมนตรีฝ่ายขวาอย่างจอร์เจีย เมโลนี ก็กำลังเผชิญกับคู่แข่งอย่างโรแบร์โต วันนาชชี อดีตนายพลผู้มีแนวคิดทางการเมืองที่เอียงขวาจัดยิ่งกว่าตัวเธอเองเสียอีก ขนาดจอร์เจีย เมโลนีซึ่งก็ขวาแล้ว ยังมาเจอคนที่ขวากว่าเธออีก
.
ในเวลาเดียวกัน ผลสำรวจความคิดเห็นหลายครั้งของ Pew ชี้ใว่า ประชาชนมีความพึงพอใจต่อการทำงานของระบอบประชาธิปไตยลดลงอย่างมาก ในฝรั่งเศส ประชาชนมากถึง 69% รู้สึกไม่พอใจกับระบอบประชาธิปไตย สเปน: 68% อิตาลี: 62% โปแลนด์: 47% และ สหรัฐอเมริกา: 69%
.
รัฐบาลประเทศต่าง ๆ ก็กำลังเผชิญกับปัญหาการขาดดุลงบประมาณ รายจ่ายที่เพิ่มสูงขึ้น และอัตราดอกเบี้ย/พันธบัตรที่ปรับตัวสูงขึ้น ทำให้รัฐบาลมีขีดจำกัดในการดำเนินนโยบายเพื่อตอบสนองต่อสถานการณ์ดังกล่าว
.
ผลลัพธ์ก็คือ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจากชนชั้นแรงงานกำลังหันไปสนับสนุนพรรคประชานิยมซ้ายสุด หรือโดยเฉพาะขวาสุดมากกว่า เช่น ในฝรั่งเศสและเยอรมนี ทำให้พรรคการเมืองสายกลางมีฐานเสียงหดตัวลง และคุกคามการทำงานของระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภา
.
อนาคตน่าจะมีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ผลการเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศสในช่วงเม.ย.ปีหน้า ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญ หาก Le Pen คว้าชัยชนะ ก็อาจส่งผลกระทบครั้งใหญ่ต่อประชาคมยุโรป เงินยูโร องค์การนาโต (NATO) รวมถึงการสนับสนุนของยุโรปต่อยูเครน

https://www.nytimes.com/.../france-protests-europe...

https://www.facebook.com/photo/?fbid=10164844748801649&set=a.10150096728651649

.....

การเสื่อมถอยของศูนย์กลางทางการเมืองของยุโรป—ซึ่งเห็นได้ชัดเจนจากความไม่สงบทางสังคมและการเปลี่ยนแปลงความภักดีที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในฝรั่งเศส—สะท้อนให้เห็นถึงวิกฤตโครงสร้างและเศรษฐกิจที่ฝังรากลึกซึ่งขยายวงกว้างออกไปไกลเกินกว่าประเทศใดประเทศหนึ่ง

ในประเทศสำคัญๆ ของยุโรป พรรคการเมืองสายกลางซ้ายและสายกลางขวาแบบดั้งเดิมกำลังพบว่าตัวเองถูกบีบอยู่ระหว่างความเชื่อมั่นของผู้ลงคะแนนเสียงที่ลดลงและการเคลื่อนไหวของประชานิยมที่พุ่งสูงขึ้นจากทั้งฝ่ายขวาจัดและฝ่ายซ้ายจัด ปัจจัยหลักหลายประการอธิบายว่าทำไมศูนย์กลางจึงกำลังพังทลายลง:

1. คำสัญญาที่ผิดพลาดต่อคนหนุ่มสาว สัญญาทางสังคมแบบดั้งเดิมของยุโรปสร้างขึ้นบน "บันไดเลื่อน" แห่งการเคลื่อนย้ายทางสังคม: เรียนหนัก ทำงาน และคุณจะได้รับอาชีพ ที่อยู่อาศัยราคาไม่แพง และอนาคตที่มั่นคง วันนี้บันไดเลื่อนนั้นหยุดชะงักแล้ว

วิกฤตที่อยู่อาศัย: ค่าเช่าและราคาอสังหาริมทรัพย์ที่พุ่งสูงขึ้นทำให้คนหนุ่มสาวไม่สามารถอาศัยอยู่ในศูนย์กลางเมืองใหญ่ได้ โดยอายุเฉลี่ยของการออกจากบ้านพ่อแม่เพิ่มขึ้นเกิน 30 ปีในประเทศต่างๆ เช่น สเปน อิตาลี และกรีซ

ตลาดแรงงานที่ไม่มั่นคง: ในขณะที่คนรุ่นก่อนมักได้รับสัญญาจ้างงานถาวรและเงินบำนาญที่มั่นคง แต่คนทำงานรุ่นใหม่มักต้องทำงานชั่วคราว งานแพลตฟอร์ม และฝึกงานโดยไม่ได้รับค่าตอบแทนหรือได้รับค่าจ้างต่ำ

2. ความแปลกแยกของชนชั้นแรงงาน ความตึงเครียดทางเศรษฐกิจ—ที่เกิดจากการเติบโตที่ชะลอตัว อัตราเงินเฟ้อสูง และหนี้สาธารณะจำนวนมาก—ทำให้คนงานระดับล่างและคนงานบริการรู้สึกถูกทิ้งไว้ข้างหลังโดยโลกาภิวัตน์และการพัฒนาเศรษฐกิจ นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล ดารอน อาเซโมกลู ตั้งข้อสังเกตว่าระบอบประชาธิปไตยแบบเสรีนิยมมองข้ามประชาชนของตน และล้มเหลวในการสร้างความเจริญรุ่งเรืองร่วมกัน ในขณะที่พรรคการเมืองสายกลางแบบดั้งเดิมมุ่งเน้นไปที่เสถียรภาพทางเศรษฐกิจมหภาคในวงกว้าง พวกเขาจึงขาดการติดต่อกับความมั่นคงทางเศรษฐกิจในชีวิตประจำวันของประชาชนผู้ใช้แรงงานทั่วไป

3. กับดักของ "โรคคนชรา" ระบบการเมืองทั่วทวีปกำลังถูกกำหนดโดยความเป็นจริงทางด้านประชากรศาสตร์มากขึ้นเรื่อยๆ ด้วยอายุเฉลี่ยของผู้มีสิทธิออกเสียงที่เกิน 50 ปี และอัตราการมีส่วนร่วมในการเลือกตั้งที่สูงในกลุ่มประชากรสูงอายุ รัฐบาลจึงต้องเผชิญกับบทลงโทษทางการเลือกตั้งอย่างหนักหากลดสวัสดิการที่ได้รับการคุ้มครอง เช่น เงินบำนาญ ซึ่งกินสัดส่วนที่สำคัญของ GDP ในประเทศอย่างฝรั่งเศสและอิตาลี ดังนั้น การปรับเปลี่ยนทางการคลังจึงมักตกอยู่กับบริการสาธารณะที่ส่งผลกระทบต่อคนหนุ่มสาวและชนชั้นแรงงานอย่างไม่สมส่วน เช่น การบำรุงรักษาโรงเรียน งบประมาณมหาวิทยาลัย ระบบขนส่งสาธารณะ และการพัฒนาที่อยู่อาศัยราคาไม่แพง

4. การฉวยโอกาสจากกระแสประชานิยม เนื่องจากความพึงพอใจต่อการทำงานของระบอบประชาธิปไตยลดลงอย่างมากในผลสำรวจล่าสุดในหลายประเทศ เช่น ฝรั่งเศส สเปน และอิตาลี ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ไม่พอใจจึงหันเหออกจากกลุ่มสายกลาง

ฝ่ายขวาจัดได้ใช้ความวิตกกังวลของประชาชนเป็นอาวุธอย่างดุดัน โดยเชื่อมโยงการประท้วงเรื่องค่าครองชีพ อาชญากรรม และบริการสาธารณะที่เสื่อมโทรม เข้ากับประเด็นเรื่องการอพยพและการรับรู้ถึงความไร้ประสิทธิภาพของรัฐโดยตรง

ฝ่ายซ้ายจัดได้รับความนิยมมากขึ้นจากการผลักดันการแทรกแซงทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรง การกระจายความมั่งคั่ง และการท้าทายโดยตรงต่อมาตรการรัดเข็มขัดที่ขับเคลื่อนด้วยกลไกตลาด

ท้ายที่สุด วิกฤตการณ์ของศูนย์กลางทางการเมืองของยุโรปบ่งชี้ว่าระบอบประชาธิปไตยแบบเสรีนิยมกำลังถูกทดสอบด้วยความไม่สามารถที่จะสร้างเส้นทางสู่ความเป็นผู้ใหญ่ที่ยั่งยืนสำหรับคนหนุ่มสาวและความมั่นคงทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนสำหรับชนชั้นแรงงาน เว้นแต่ว่ากลุ่มพันธมิตรสายกลางจะสามารถปรับเปลี่ยนนโยบายไปสู่การเติบโตอย่างครอบคลุมได้อย่างแท้จริง แรงดึงดูดไปสู่ทางเลือกทางการเมืองที่รุนแรงก็มีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ของยุโรปต่อไป