วันอาทิตย์, พฤศจิกายน 22, 2569

ปราจีนไม่ทน เปิดหน้าสู้ 💪 ขอปิดโรงงานขยะถาวร


Happy running club ศรีมโหสถ
Yesterday
·
https://www.facebook.com/photo?fbid=1820558656743253&set=a.380337810765352



https://www.facebook.com/reel/1169809072048013



https://www.facebook.com/pittaya007/posts/1822331233232662




🇹🇭 คนไทยยังไหวไหม หดหู่ขนาดนี้ #ขยะพิษ #อนุทิน 📍บ่อดินนี้มีขนาดใหญ่ราว 100 ไร่ อยู่ที่ ต.หนองบอน อ.เมืองสระแก้ว จ.สระแก้ว ชาวบ้านเล่าว่ามีการลอบทิ้งกากมานาน 5 ปีแล้ว‼️ ไม่มีใครรู้เห็น❓

https://www.facebook.com/EarthEcoAlert/posts/1551301687029413

มูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) 
Yesterday
·
ชวนชมชุดภาพ "ทะเลสาบอาบสารพิษ" ตามที่รายการ "ข่าว 3 มิติ" ได้นำเสนอเปิดประเด็นไว้เมื่อคืนวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569
.
บ่อดินดังกล่าวมีขนาดใหญ่ราว 100 ไร่ อยู่ในพื้นที่ ต.หนองบอน อ.เมืองสระแก้ว จ.สระแก้ว
.
จากคำบอกเล่าของคนพื้นที่ พื้นที่นี้มีประวัติการลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมมานานประมาณ 5 ปี
.
จากการคำนวณขนาดบ่อและจำนวนรถพ่วงที่วิ่งเข้าพื้นที่คาดว่าปริมาณกากรวมมากถึง 1 ล้านตัน
.
กรณีนี้ถือว่าไม่ใช่ปรากฏการณ์ใหม่ แต่ด้วยขนาดความใหญ่โตและทำเลที่ตั้งที่ไม่ได้ลึกลับนัก ทำให้คำว่า "ลักลอบ" เป็นที่เข้าใจได้ยาก
.
ภาพ : เครือข่ายปราจีนเข้มแข็ง

https://www.facebook.com/reel/1927074644948172








 

มนตรี อุดมพงษ์ นำเสนอข้อมูลและมุมมองว่าด้วยเรื่องการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมอันตราย โดยเฉพาะในกรณี จ.สระแก้ว ด้วยการฉายภาพเครือข่ายและระบบนิเวศที่เกี่ยวข้อง ทั้งฝั่งผู้กระทำความผิด-ปัญหาที่ก่อ มีหลายข้อสังเกตและข้อแนะนำ



โพสต้นเรื่องข้างล่าง
https://www.facebook.com/share/1AC6oHsVEX/
.....
a day ago
·
1.จับตา "แก๊ง 359"

ผมตั้งชื่อนี้เอง โดยดัดแปลงจากที่ได้ฟังคำสัมภาษณ์ว่า มีเครือข่ายทิ้งกากอุตสาหกรรมฯ ตลอดสองฝั่งแนวถนนสาย 359 เชื่อมต่อ อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา ถึง ชายแดน จ.สระแก้ว

ว่ากันว่า "แก๊ง 359" กำลังเคลื่อนไหวหนัก หลังจากประชาชนตื่นตัวเรื่องผลกระทบการทิ้งกากขยะพิษ

2.จังหวัดสระแก้วตั้ง 4 ชุดทำงานเพื่อขับเคลื่อนเข้มข้น

วันนี้ รองผู้ว่าสระแก้ว แถลงข่าวโดยมีท่านผู้ว่าฯซึ่งติดภารกิจสำคัญ โฟนอินเข้ามาช่วงแถลงด้วย
 
ใจความสำคัญของการแถลงคือ ท่านฯผู้ว่าตั้งคณะทำงานชุดใหม่ ที่เข้มข้นขึ้น แบ่งงานกันทำ 4 ทีม คือ
1.ด้านการเฝ้าระวังการทิ้งกากอุตสาหกรรมฯ
2.ด้านการใช้ประโยชน์ที่ดิน เพราะพบว่าบางจุดที่ถูกทิ้ง เป็นที่ สปก.
3. ด้านการตรวจสอบการข้อกฎหมาย นอมินี หรือการดำเนินคดี และ
4.ด้านการประชาสัมพันธ์

ฝั่งตำรวจภูธรจังหวัดแถลงว่า ทั้งจังหวัดตอนนี้ ดำเนินคดีแล้ว 20 คดี

ส่งฟ้องศาลแล้ว 2 คดี ในจำนวนนี้ อัยการสั่งสอบเพิ่ม 1 คดี
 
คาดว่าจะส่งฟ้องอัยการสัปดาห์หน้าอีก 3 คดี
ส่วนที่เหลือกำลังสอบสวน และคดียังอยู่ในห้วงเวลา

นายกฯ อบต.หนองบอน อ.เมือง สระแก้ว ชี้แจงว่า ที่สื่อ ออกข่าวไปว่า บ่อที่พบลักลอบทิ้งกากฯ มี 100 ไร่นั้น เกินความจริงไปมาก

ความจริงในฝั่ง อบต.คือ บ่อน่าจะมีพื้นที่ประมาณ 50 ไร่ ส่วนที่พบการลักลอบทิ้งประมาณ 10 ไร่ และได้แจ้งความเจ้าของที่ดินไว้แล้วตั้งแต่กรกฎาคม ที่ผ่านมา

3. เรียกร้องขยายความ 20 คดี ของการลักลอบทิ้งกากฯ จ.สระแก้ว

เป็นเรื่องดี ที่ระดับจังหวัดมีแผนและตื่นตัวชัดเจน และหวังว่า ตำรวจจะเปิดเผยรายละเอียดคดีที่ได้มากกว่านี้ กรณีนี้ไม่ได้จะล้วงลึกถึงชั้นความลับของสำนวนคดี

แต่ไหนๆก็จะเป็นมิติใหม่ของการทำคดีจริงจังขึ้นแล้ว คาดหวังว่า ตำรวจจะเปิดเผยในรายละเอียด เช่น กรณีตำบลสระขวัญ ได้แจ้งความ แยกเป็นกี่คดี หรือ ตำบลห้วยโจด อำเภอวัฒนานคร ได้แจ้งความแยกเป็นกี่คดี
เรื่องนี้ละเอียดอ่อน และมีผลอย่างมากต่อความเชื่อมั่นของประชาชน และจะวัดว่าประชาชนจะร่วมมือกับภาครัฐแค่ไหน
 
ถ้ารัฐจริงจัง ใจกล้าและตั้งใจ ประชาชนจะเชื่อมั่น

เพราะใครๆก็รู้ ว่าบ่อดินขนาดใหญ่ ทั้งที่ตำบลสระขวัญเอย ตำบลหนองบอน เอย หรือที่อื่นๆ ที่ลักลอบทิ้ง เช่นที่ตำบลห้วยโจด อ.วัฒนานคร

ผู้ครอบครองที่ดิน ตามสิทธิ์ สปก.ไม่มีใครมีศักยภาพทำได้โดยลำพัง
 
มันมีเครือข่าย นายหน้าจัดหาที่ดินเพื่อนำไปทิ้ง เสนอให้นายหน้าที่เป็นคนรับจ้างขนออกจากโรงงานรีไซเคิล

ทั้งนายหน้ารับจ้างขนจากโรงงาน ทั้งนายหน้าจัดหาที่ดิน ระดับชาวบ้านทำไม่ได้

ต้องระดับผู้นำท้องถิ่น ส่วนจะเป็นกำนัน นายกฯ สจ. หรือมากกว่านั้น. ชาวบ้านในพื้นที่เขารู้ดีเกินกว่าจะมาโพสต์สื่อสาร

แต่เขาดูว่า "สิ่งที่รัฐจะทำต่อไป คืออะไร ถูกคนไหม"

4. ผู้ก่อ-ผู้ขนส่ง-ผู้รับกำจัด

การลักลอบทิ้งกาก แม้จะมีหลายกลุ่ม แต่ตามกฎหมาย พรบ.วัตถุอันตรายฯ กำกับควบคุม มี 3 กลุ่ม หรือ 3 ขั้นตอน
4.1. เวสต์ เจนเนเรเตอร์ (Waste Generator หรือ WG) คือ ผู้ก่อกำเนิดของเสียหรือกากอุตสาหกรรม
4.2 เวสต์ ทรานสปอเตอร์" (Waste Transporter) หมายถึง ผู้รวบรวมและขนส่งของเสีย/กากอุตสาหกรรม
4.3 เวสต์ โพรเซสเซอร์ (Waste Processor) (WP) หรือ ผู้รับดำเนินการ คือผู้ประกอบกิจการหรือโรงงานที่ได้รับอนุญาตให้รับบำบัด รีไซเคิล หรือกำจัดกากอุตสาหกรรม

ตามขั้นตอนนี้ไม่ว่าผู้เกี่ยวข้องในส่วนใด จะทำผิดเงื่อนไข ก็มีโอกาสมากที่จะต้องสืบสาวไปจนครบ ทั้งวงจร คือ
1. เจ้าของที่ดินในฐานะผู้ครอบครอง ฯไม่ว่าจะรู้หรือไม่ จะถูกดำเนินคดีแน่ๆ ฐานครอบครองวัตถุอันตราย
 
ยกตัวอย่างโกดังร้าง อ.ภาชี จ.จังหวัดอยุธยาฯ ถูกตัวแทนบริษัท ไปทำสัญญาเช่าโกดัง 5 หลัง อ้างว่าจะทำที่จอดรถ ภายหลังเอาน้ำกรด สายไฟและอีกเยอะแยะไปเก็บซุกซ่อนไว้ จนเป็นข่าวใหญ่โต ..เจ้าของโกดัง กางสัญญาเช่าให้ตำรวจดู แต่ตำรวจก็ยังต้องแจ้งความฐานร่วมกันครอบครอง...

ส่วนเจ้าของโกดังจะไปสู้คดีอย่างไร มีหลักฐานอย่างไรให้ตำรวจมีดุลยพินิจเป็นอื่น ก็ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง
แต่กรณีบ่อดิน ที่ขุดมาชั่วนาตาปี รถบรรทุกวิ่งทั้งวันทั้งคืน เจ้าของที่ดิน จะบอกว่าไม่รู้นั้น เห็นจะฟังไม่ขึ้น

2. รถที่ส่งกากฯ จะถูกดำเนินคดี ฐานขนย้ายวัตถุอันตราย โดยไม่ได้รับอนุญาต
ปกติรถจะขนย้ายอุตสาหกรรมฯที่จัดว่าเป็นวัตถุอันตราย รถต้องได้รับการขึ้นทะเบียน ว.อ.8 และมีใบกำกับตลอดการขนส่งตั้งแต่ต้นทาง ถึงปลายทาง

กรณีนี้ รถวิ่งเข้าออก ทะเบียนหราทั่วทั้งตำบล หากไม่สืบสวนขยายผลหา ก็ดูจะไม่แสดงความจริงใจเท่าไหร่
3. บริษัทก่อกำเนิดกากฯ ผู้ว่าจ้างขนส่ง จะต้องถูกดำเนินคดีแน่ๆ
 
หากเป็นบริษัทที่มีใบอนุญาตโรงงานฯ ย่อมรู้ดีว่า ระเบียบปรับปรุงใหม่ มีผล 1 พฤศจิกายน 2566 "ความรับผิดชอบของผู้ก่อกำเนิดกาก จะสิ้นสุดก็ต่อเมื่อกากฯนั้น ถูกบำบัด กำจัดอย่างถูกต้อง"

นั่นหมายความว่า "หากกากฯ ไม่ถูกนำไปกำจัดอย่างถูกต้อง เช่นผู้ก่อกำเนิด จ้างบริษัทด้วยราคาถูกๆ แต่ไม่มีประสิทธิภาพ ให้ขนไปทิ้ง

แทนที่จะถูกกำจัดอย่างถูกต้อง เท่ากับว่า บริษัทผู้ก่อกำเนิดกากฯ ก็ ยังต้องผิดชอบต่อปัญหานั้นอยู่ดี
 
เรื่องนี้ จนท.อุตสาหกรรม แทบจะทุกระดับ รู้ระเบียบดี และแม่นมากด้วย แต่อำนาจการสืบสวนขยายผล จะไปอยู่ที่พนักงานสอบสวน

หากอุตสาหกรรมจังหวัดในฐานะเจ้าทุกข์ เข้มแข็ง เด็ดขาด ร้องขอสืบสวนต่อเนื่อง ก็ดีไป แต่หากเป็นไปในทางตรงกันข้าม ก็อาจไม่ได้ทั้งขบวนการ

ดังนั้น เรื่องนี้ หากตำรวจสระแก้ว ดำเนินคดีเจ้าของที่ดินได้ ก็ต้องสืบไปหารถที่ขนส่งได้ และหากสืบไปหารถที่ขนส่งแล้ว ก็ย่อมต้องสืบไปหาผู้ว่าจ้างได้

อย่างไรก็ตาม นี่เป็นเพียงข้อสังเกตุเท่านั้น เป็นไปได้ว่า พนักงานสอบสวนได้ตระหนักในข้อเท็จจริงนี้ และรับทราบนโยบายของรัฐบาล และจังหวัด ที่ต้องการให้ดำเนินการเด็ดขาดไว้แล้ว

แต่เพื่อให้ประชาชนมั่นใจ จึงควรเปิดเผยในสิ่งที่ไม่กระทบต่อสำนวนคดี เพื่อให้ประชาชน มั่นใจได้ว่า "เอาผิดกรณีใดบ้าง" เอาผิดใครบ้าง และเอาผิดในกลุ่มที่เกี่ยว ทั้งผู้ก่อกำเนิดกาก /ผู้ขนส่งกากฯ และผู้รับให้ทิ้งกาก หรือไม่อย่างไร

และแม้ว่าหากจะต้องโยงไปถึงนักการเมืองท้องถิ่น/นักการเมืองระดับ จังหวัด หรือระดับชาติ รวมถึง หุ้นส่วนจริง หุ้นส่วนลม ของบ่อที่ลักลอบทิ้งกากฯ ก็ควรต้องทำเพื่อให้ประชาชนมั่นใจ

ไม่เช่นนั้น ความไว้วางใจของชาวบ้านที่จะแจ้งเบาะแสใหม่ คงไม่เกิดแน่



มารู้จัก บทบาทของ 2 นักข่าวรอยเตอร์ วา โลน และ จอ โซ อู ผู้เปิดโปงเหตุสังหารหมู่ชาวโรฮีนจา 10 คนที่หมู่บ้านอินดิน ในรัฐยะไข่ ซึ่งนำไปสู่รางวัลพูลิตเซอร์ และกลายเป็นหลักฐานสำคัญชิ้นหนึ่งที่ถูกอ้างอิงในกระบวนการไต่สวนและรายงานข้อเท็จจริงระดับนานาชาติ รวมถึงในคดีที่ศาลโลก ในการนี้ อองซานซูจี ก็มีบทบาทอันด่างพร้อยด้วย ที่ปกป้องทหาร


วา โลน (Wa Lone) และ จอ โซ อู (Kyaw Soe Oo) นักข่าวสำนักข่าวรอยเตอร์ ได้สืบสวนและเปิดโปงเหตุสังหารหมู่ชาวโรฮีนจา 10 คนที่หมู่บ้านอินดิน รัฐยะไข่ จนนำไปสู่การจับกุมในข้อหาละเมิดกฎหมายความลับทางราชการและได้รับรางวัลพูลิตเซอร์ รายงานเชิงลึกดังกล่าวกลายเป็นหลักฐานสำคัญเชิงประจักษ์ที่ถูกนำไปใช้อ้างอิงในรายงานของสหประชาชาติและคดีพิจารณาการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ)











https://x.com/pipob69/status/2124079221073150047

คำพิพากษาสำคัญของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ซึ่งยืนยันว่า #เมียนมา เป็นรัฐแรกในประวัติศาสตร์ที่มีความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชนกลุ่มน้อยชาวโรฮีนจา มีการอ้างอิงรายงานจากนักข่าวรอยเตอร์สองคน ซึ่งเป็นสื่อแรก ๆ ที่รายงานข่าวการสังหารชาวโรฮีนจาอย่างโหดร้ายที่หมู่บ้านอินดิน (Inn Din Massacre) ตอนเหนือของรัฐยะไข่ด้วย 
.
และต่อมานักข่าวทั้งสองคนก็ถูกตำรวจเมียนมาวางยา แกล้งทำเป็นเอาเอกสารลับมาให้ และจับกุม ต่อมาศาลสั่งจำคุก 7 ปี ข้อหาละเมิดพรบ.ข้อมูลลับทางราชการ เหตุการณ์ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในยุครัฐบาลพลเรือนที่มี อองซานซูจี เป็นผู้นำ 
.
แน่นอนว่า ซูจีไม่มีอำนาจเต็มใบ กองทัพต่างหากที่ใช้กำลังทหารปราบปรามชนกลุ่มน้อยในรัฐยะไข่ โดยร่วมมือกับกลุ่มชาวพุทธที่นั่น แต่ซูจีก็น่าจะมีอำนาจมากพอที่จะขัดขวางไม่ให้การละเมิดสิทธิมนุษยชนมันเลวร้ายไปกว่านั้น หรือขัดขวางบรรยากาศที่สร้างความเกลียดชังชนกลุ่มน้อย แต่ก็ไม่ได้ทำ 
.
ความทารุณกรรรมของที่กองทัพเมียนมาภายใต้ มิน อ่อง ไหลง์ และกลุ่มชาวพุทธในยะไข่ทำ เกิดขึ้นต่อเนื่องโดยเฉพาะในช่วงปี 2017 แต่รบ.ซูจีปิดกั้นการเข้าถึงพื้นที่ อ้างเหตุความมั่นคง ไม่อนุญาตให้สื่อหรือองค์กรระหว่างประเทศเข้าไปในพื้นที่ตอนเหนือของรัฐยะไข่ได้ แบบเดียวกับที่อิสราเอลไม่อนุญาตให้สื่อระหว่างประเทศเข้าไปรายงานข่าวในฉนวนกาซา
 .
ศาล ICJ จึงต้องใช้พยานหลักฐานและบุคคล รวมทั้งรายงานข่าวของนักข่าวรอยเตอร์ที่กล้าหาญ รวมถึง วา โลน (Wa Lone) และ จอ โซ อู (Kyaw Soe Oo) ซึ่งเป็นสื่อกลุ่มแรก ๆ ที่เข้าถึงพื้นที่ มีโอกาสสัมภาษณ์ทหารและชาวพุทธที่ร่วมการทรมานและสังหารชาวโรฮีนจาที่บ้านอินดิน
 .
เนื้อหาในคำพิพากษาเมื่อวันที่ 19 พ.ย. 2569 ได้กล่าวถึงเหตุการณ์สังหารหมู่ที่บ้านอินดิน ตอนเหนือของรัฐยะไข่ และอ้างอิงรายงานข่าวของนักข่าวรอยเตอร์ (และองค์กรสิทธิอื่น ๆ) ไว้แบบนี้ 
.
“ทั้งผู้ชาย ผู้หญิง และเด็ก ถูกยิง รวมถึงถูกฟันด้วยมีดขนาดใหญ่ โดยผู้ก่อเหตุบางส่วนสวมชุดพลเรือน ซึ่งเชื่อว่าเป็นคนชาติพันธุ์ยะไข่... บ้านเรือน (ของชาวโรฮีนจา) ถูกจุดไฟเผาด้วยเครื่องยิงอาวุธ ในบางกรณีเป็นการยิงระเบิดใส่ขณะที่ยังมีผู้อยู่อาศัยติดอยู่ภายในบ้าน คนที่พยายามขัดขืนหรือหลบหนีก็จะถูกเจ้าหน้าที่ทหารยิงทิ้ง 
.
“วันที่ 1 กันยายน 2017 มีการนำตัวชาวโรฮีนจาหลายร้อยคนมามาไว้ที่ชายหาดใกล้กับหมู่บ้านอินดิน ทหาร (เมียนมา) ได้คัดเลือกผู้ชาย 10 คนแยกออกมาจากกลุ่ม จากนั้นก็นำตัวไปยังพื้นที่ของกลุ่มชาติพันธุ์ยะไข่ (ที่เป็นชาวพุทธ) ภายในเขตหมู่บ้านดังกล่าว บังคับให้นั่งเรียงแถวในสภาพที่ถูกมัดมือไว้ด้านหลัง วันต่อมาก็มีการสังหารชายทั้ง 10 คน โดยคนหนึ่งถูกตัดศีรษะ อีกคนหนึ่งถูกปาดคอ ส่วนอีก 8 คนที่เหลือถูกยิงเป้าสังหาร” (คำพิพากษา ย่อหน้า 230-232) 
.
รายงานข่าวของ วา โลน และ จอ โซ อู สองนักข่าวรอยเตอร์ เป็นหลักฐานสำคัญชิ้นหนึ่งของศาล ICJ แต่ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เขาถูกรัฐบาลพลเรือนกลั่นแกล้งและจับกุม ดำนเนินคดีในข้อหาร้ายแรง พวกเขาถูกศาลสั่งจำคุก 7 ปี ตามกฎหมายว่าด้วยความลับทางราชการ (Official Secrets Act) ติดคุกอยู่ 500 กว่าวัน จึงได้รับการอภัยโทษ 
.
ในช่วงเวลานั้น คนทั้งในเมียนมาและทั่วโลกต่างคาดหวังว่า อองซานซูจี ผู้รับรางวัลโนเบลสันติภาพ ซึ่งก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำรัฐบาลพลเรือน จะส่งเสริมประชาธิปไตยและเสรีภาพในการแสดงออก แต่กลับเป็นตรงกันข้าม 
.
ซูจีเลือกที่จะยืนอยู่ข้างกองทัพ ซึ่งได้ทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวโรฮีนจา ตามข้อมูลขององค์การสหประชาชาติในขณะนั้น เนื่องจากมีการสังหารประชาชนหลายพันคน เผาทำลายหมู่บ้าน ข่มขืนสตรีและเด็กหญิง อีกทั้งยังบีบบังคับให้ผู้คนกว่า 750,000 คนต้องหลบหนีข้ามพรมแดนไปยังประเทศบังกลาเทศ 
.
“อองซานซูจีมีโอกาสมากมายที่จะปล่อยตัวนักข่าวทั้งสองคน แต่เธอกลับปฏิเสธคำร้องขอทั้งหมด” ตามรายงานข่าวของ
@nytimes เมื่อ 23 เม.ย. 2019 และแม้ประธานาธิบดีเมียนมาจะประกาศอภัยโทษแก่ผู้ต้องขังเป็นหมื่นคนในวาระโอกาสต่าง ๆ แต่ก็ไม่มีการปล่อยตัวนักข่าวรอยตอร์ทั้งสองคน จนกระทั่งผ่านไปเกือบสองปี 
.
ปลายปี 2019 ซูจีเดินทางด้วยตนเองไปศาล ICJ ที่กรุงเฮก เพื่อแก้ต่างให้กับกองทัพเมียนมาในคดีที่ถูกแกมเบียฟ้อง อ้างว่ามีเหตุจำเป็นที่กองทัพเมียนมาต้องกวาดล้างเข่นฆ่าชาวโรฮีนจา เพื่อสู้รบกับกลุ่มติดอาวุธขาวอาระกัน และสองปีหลังจากนั้น รบ.พลเรือนของเธอก็ถูกยึดอำนาจโดยองทัพ ภายใต้การนำของมิน อ่อง ไหลง์ ตัวเธอเองก็ถูกดำเนินคดีและติดคุก คำพิพากษาศาล ICJ 

ช้างตัวใหญ่ที่อยู่ในห้องพิจารณาคดีในคดีโรฮิงญา คืออิสราเอล

https://www.facebook.com/phil.sang/posts/10168170281649989

Phil Saengkrai
14 hours ago
·
ช้างตัวใหญ่ที่อยู่ในห้องพิจารณาคดีในคดีโรฮิงญา คืออิสราเอล
อิสราเอลถูกแอฟริกาใต้ฟ้องในศาลโลก กล่าวหาว่า ปฏิบัติการทหารในกาซ่าเข้าข่ายเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวปาเลสไตน์ คดียังอยู่ระหว่างพิจารณา กว่าจะมีคำตัดสินก็คงใช้เวลาอีก 3-4 ปี
ยิ่งไปกว่านั้น ด้วยเหตุที่ปาเลสไตน์ยอมรับเขตอำนาจศาล ICC ด้วย การกระทำความผิดทั้งหลายในดินแดนปาเลสไตน์จึงอยู่ภายใต้อำนาจศาลทั้งสิ้น ในวันข้างหน้า อาจเกิดคดีในข้อหาต่างๆ ซึ่งอาจรวมถึงการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ด้วย
ดังนั้น สิ่งที่ศาลโลกตัดสินในคดีโรฮิงญา มีผลโดยตรงต่อคดีกาซ่าแน่นอน
มีอยู่อย่างน้อย 2 ประเด็นที่ส่งผลโดยตรงต่อคดีกาซ่า
ข้อแรก ในคดีโรฮิงญา ศาลตีความไว้อย่างชัดเจนว่า ในภาวะการสู้รบกัน แม้จะปฏิบัติตามกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ แต่ก็ยังอาจจะเข้าข่ายเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ได้
รัฐบาลและกองทัพอิสราเอลยืนยันมาตลอดว่าปฏิบัติกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศอย่างครบถ้วน (ตามที่อิสราเอลตีความ) ดังนั้น ในคดีกาซ่า อิสราเอลจึงใช้ข้อต่อสู้ว่า การที่กองทัพอิสราเอลปฏิบัติตามกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศเป็นหลักฐานอย่างดีว่า รัฐอิสราเอลขาดเจตนาในการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวปาเลสไตน์ พูดในทางกลับกัน หากอิสราเอลต้องการทำลายคนปาเลสไตน์จริงๆ คงไม่ทำตามกฎหมายมนุษยธรรม
เมื่อศาลโลกได้วินิจฉัยเช่นนี้ ข้อต่อสู้ทำนองจึงฟังไม่ขึ้นอีกต่อไป (จริงๆ มันฟังไม่ขึ้นอยู่แล้ว แต่ในคดีโรฮิงญาศาลอธิบายไว้อย่างกระจ่างแจ้ง)
จึงเป็นไปได้ว่า อิสราเอลต้องใช้ข้อต่อสู้ใหม่
ข้อที่สอง เรื่องหน้าที่ในการป้องกันการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
อนุสัญญาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์กำหนดหน้าที่ให้รัฐภาคีต้องป้องกัน และปราบปรามการฆ่าล้างเผาพันธุ์ แน่นอนรัฐเองมีหน้าที่ที่จะต้องไม่กระทำการใดๆ ที่เข้าข่ายเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
ในประเด็นหน้าที่ป้องการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ศาลโลกได้เคยตีความว่า เมื่อรัฐรู้หรือควรจะรู้ว่า มีความเสี่ยงที่จะเกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ขึ้น รัฐต้องดำเนินมาตรการที่จำเป็น เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ แต่หากในท้ายที่สุดแล้ว ศาลวินิจฉัยการกระทำที่เกิดขึ้น ยังไม่เข้าข่ายว่าเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ให้ถือว่ารัฐไม่ได้ทำผิดหน้าที่ในการป้องกันไปโดยอัตโนมัติ
ในคดีโรฮิงญา ศาลได้ตีความใหม่ว่า
แม้ในท้ายที่สุดแล้ว ศาลวินิจฉัยการกระทำที่เกิดขึ้น ยังไม่เข้าข่ายว่าเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ แต่รัฐยังอาจจะทำผิดได้ หากไม่ได้ดำเนินมาตรการป้องกันที่เหมาะสม เป็นการกลับคำพิพากษาเดิมอย่างตรงๆ
พูดง่ายๆ ศาลกำลังบอกกับรัฐภาคีในอนุสัญญาทั้งหลายทั่วโลกว่า หากเริ่มมีสัญญาณว่าจะเกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ต้องทำอะไรสักอย่างเท่าที่จะทำได้ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ขึ้นจริงๆ
ในกรณีของกาซ่า ศาลได้วินิจฉัยเบื้องต้นไปแล้วว่า สิ่งที่เกิดในกาซ่า มีความเป็นไปได้ (plausible) ว่าจะเข้าข่ายเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ดังนั้น จึงเกิดคำถามว่า รัฐภาคีทั้งหลายรวมทั้งอิสราเอล ได้ดำเนินการอะไรไปแล้วบ้าง
นอกจากนี้ เยอรมนีก็ถูกนิการากัวฟ้องในศาลโลก ว่าส่งอาวุธให้อิสราเอล คำตัดสินของศาลก็อาจจะส่งผลกระทบไปถึงเยอรมนีด้วย
ในคดีกาซ่า หากกระบวนพิจารณาเดินหน้าไปถึงขั้นการพิสูจน์หลักฐานว่ามีเจตนาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์จริงหรือไม่ แม้สมมติว่าจะพิสูจน์ไม่ได้ (ขีดเส้นใต้คำว่า สมมติ) แต่อิสราเอลก็ยังอาจจะผิด เพราะไม่ได้ดำเนินมาตรการที่จำเป็นเพื่อป้องกันการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์อยู่ดี
(ภาพกาซ่าจากรอยเตอร์)



จับตา คดี #ม112 ของ #ไอซ์รักชนก ในชั้นอุทธรณ์ วันจันทร์ 23 พ.ย. นี้


Sunai
@sunaibkk

คดี #ม112 ของ #ไอซ์รักชนก ในชั้นอุทธรณ์ ถ้าวันจันทร์ 23 พ.ย. ศาลพิพากษาจำคุก โดยไม่อนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราว หรือสั่งให้ศาลฎีกาเป็นผู้พิจารณาคำสั่งขอประกันตัว ก็จะขาดคุณสมบัติความเป็น สส. ทันที (อ้างอิง ม.98 (6) ของรัฐธรรมนูญ 2560)

https://x.com/sunaibkk/status/2124084784762917037/photo/1









https://x.com/trendforMFP/status/2123583353307770982



 

https://www.facebook.com/reel/1852052085932527




⭕Human in court: หากคู่ความไม่มี “อาวุธที่เท่าเทียม” (Equality of Arms) ความเป็นธรรมในการพิจารณาคดีจะเกิดขึ้นได้จริงหรือไม่? ประเด็นนี้ทำให้นึกถึงคดี 112 ของอานนท์ นำภา ที่ขอเอกสารเกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แต่ศาลมีคำสั่งไม่อนุญาต - ถาม ความเห็น Gemini


ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน
13 hours ago
·
Human in court: หากคู่ความไม่มี “อาวุธที่เท่าเทียม” (Equality of Arms) ความเป็นธรรมในการพิจารณาคดีจะเกิดขึ้นได้จริงหรือไม่?
.
.
หากคู่ความทั้งสองฝ่ายได้รับการรับรองสิทธิอย่างเท่าเทียมกันตามกฎหมาย แต่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งกลับมีความพร้อม ทรัพยากร และความสามารถในการต่อสู้คดีเหนือกว่าอีกฝ่ายอย่างมีนัยสำคัญ เราจะยังคงเรียกกระบวนพิจารณานั้นว่า “เป็นธรรม” ได้อยู่หรือไม่?
.
คำถามข้างต้นนี้สะท้อนให้เห็นว่า ความยุติธรรมในกระบวนการพิจารณาคดีอาจมิได้ขึ้นอยู่แค่เพียงว่ากฎหมายรับรองสิทธิของคู่ความไว้อย่างไร หากแต่ยังขึ้นอยู่กับความสามารถในการใช้สิทธิของคู่ความแต่ละฝ่ายด้วยว่ามีประสิทธิภาพมากน้อยแค่ไหน ด้วยเหตุนี้ “หลักความเสมอภาคของคู่ความ” หรือ “หลักอาวุธที่เท่าเทียม” (Equality of Arms) จึงเข้ามามีบทบาทเสมือนหลักประกันที่มุ่งเปิดโอกาสให้คู่ความแต่ละฝ่ายได้ต่อสู้คดีกันอย่างทัดเทียม ซึ่งถือเป็นองค์ประกอบที่สำคัญอย่างยิ่งของสิทธิในการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม (Right to Fair Trial)
.
.
“หลักการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม” หรือ “Fair Trial” นั้น ถือเป็นรากฐานของกระบวนการยุติธรรมทั้งในคดีแพ่งและคดีอาญา โดยหลักการดังกล่าวปรากฏอยู่ในกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ข้อ 14 ซึ่งบัญญัติรับรองให้ “บุคคลทุกคนย่อมมีสิทธิได้รับการพิจารณาอย่างเปิดเผยและเป็นธรรม”
.
ยิ่งไปกว่านั้น ผู้ถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิดทางอาญายังมีสิทธิได้รับการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่ามีความผิดตามกฎหมาย รวมถึงสิทธิที่จะได้รับหลักประกันขั้นพื้นฐาน อาทิ สิทธิได้รับแจ้งข้อกล่าวหาโดยพลันในภาษาที่เข้าใจง่าย สิทธิที่จะได้รับความสะดวกและเวลาที่เพียงพอในการเตรียมการเพื่อต่อสู้คดี ตลอดจนสิทธิในการนำเสนอพยานหลักฐานและซักค้านพยานโจทก์อย่างเต็มที่
.
เมื่อความยุติธรรมมิได้ขึ้นอยู่แค่กับ “ผล” ของคดี ทว่ายังขึ้นอยู่กับ “กระบวนการ” ที่นำไปสู่ผลลัพธ์นั้นด้วย ในคดีอาญา ฝ่ายจำเลยหรือผู้ถูกกล่าวหามักต้องเผชิญหน้ากับรัฐซึ่งมีอำนาจและทรัพยากรทางคดีเหนือกว่า ดังนั้น หากคู่ความทั้งสองฝ่ายขาดโอกาสที่เท่าเทียมกันในการนำเสนอพยานหลักฐาน เข้าถึงข้อมูล หรือได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ ย่อมไม่อาจถือได้ว่าเป็น “การพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม” ด้วยเหตุนี้ “หลักความเสมอภาคของคู่ความ” หรือ “หลักอาวุธที่เท่าเทียม” (Equality of Arms) จึงเปรียบเสมือนหัวใจที่ทำให้การพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรมเกิดขึ้นได้จริงในทางปฏิบัติ
.
ทั้งนี้ แม้กฎหมายภายในของรัฐไทยจะมิได้บัญญัติรับรองหลักการดังกล่าวไว้โดยตรง แต่หลักการเหล่านี้ก็ได้สอดแทรกอยู่ในรัฐธรรมนูญหลายมาตราเพื่อให้สอดคล้องกับหลักสากล ยกตัวอย่างเช่น มาตรา 29 ที่มุ่งคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาหรือจำเลย โดยให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าไม่มีความผิด และก่อนศาลมีคำพิพากษาจะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำความผิดไม่ได้
.
บทบัญญัติเช่นว่านี้ยิ่งตอกย้ำว่า เรามิอาจพิจารณาความเป็นธรรมในกระบวนการยุติธรรมจากความเป็นอิสระและเป็นกลางของศาลเพียงลำพัง หากแต่ต้องพิจารณาครอบคลุมไปถึงการปฏิบัติต่อผู้ถูกกล่าวหาตั้งแต่ก่อนเข้าสู่กระบวนการฟ้องร้องเป็นคดี ตลอดจนการเปิดโอกาสให้ผู้ถูกกล่าวหาสามารถใช้สิทธิขั้นพื้นฐานของตนเองได้อย่างเต็มที่ ไม่ว่าจะเป็นสิทธิในการมีทนายความหรือได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมาย สิทธิในการตรวจสอบพยานหลักฐานที่คู่ความอีกฝ่ายนำมาใช้กล่าวหา หรือแม้กระทั่งสิทธิในการแสดงหลักฐานเพื่อยืนยันความบริสุทธิ์ของตนเอง
.
สิทธิเหล่านี้ในทางหนึ่งสามารถใช้เป็นมาตรวัดได้ว่า คู่ความทั้งสองฝ่ายได้รับโอกาสในการต่อสู้คดีที่เสมอภาคกันหรือไม่ เพราะหากผู้ถูกกล่าวหาไม่สามารถใช้สิทธิของตนเองได้อย่างเหมาะสมแล้วนั้น ย่อมส่งผลให้ความสามารถในการต่อสู้คดีลดน้อยลง เปรียบเสมือนการลงสนามต่อสู้โดยปราศจากอาวุธในมือ ซึ่งไม่ว่าผลลัพธ์จะออกมาเป็นเช่นไร ก็ไม่อาจเรียกสิ่งนั้นว่าความยุติธรรมได้
.
อ่านบนเว็บไซต์: https://tlhr2014.com/archives/88125

https://www.facebook.com/photo?fbid=1558895679414230&set=a.656922399611567
.....

ถาม ความเห็น Gemini 

สิทธิในการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม (Right to Fair Trial) กับ “หลักความเสมอภาคของคู่ความ” หรือ “หลักอาวุธที่เท่าเทียม” (Equality of Arms) กับ คดี 112 กรณีอานนท์ ขอเอกสารกษัตริย์ แต่ศาลไม่อนุญาติ 

ประเด็นเรื่อง สิทธิในการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม (Right to Fair Trial) และ หลักความเสมอภาคของคู่ความ / หลักอาวุธที่เท่าเทียม (Equality of Arms) เมื่อนำมาพิจารณาควบคู่กับคดีตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 โดยเฉพาะกรณีที่จำเลยอย่าง อานนท์ นำภา ร้องขอให้ศาลออกหมายเรียกพยานเอกสารที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แต่ศาลมีคำสั่งไม่อนุญาต เป็นจุดปะทะสำคัญระหว่าง หลักประกันสิทธิในกระบวนการยุติธรรม กับ วิธีพิจารณาและฐานความผิดเฉพาะของมาตรา 112
 
1. ความหมายและหัวใจของหลักการทั้งสอง

สิทธิในการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม (Right to Fair Trial) เป็นหลักสิทธิมนุษยชนสากลและหลักรัฐธรรมนูญที่คุ้มครองให้กระบวนการยุติธรรมดำเนินไปอย่างโปร่งใส เป็นกลาง เปิดเผย และให้โอกาสจำเลยต่อสู้คดีได้อย่างเต็มที่ตามกฎหมาย

หลักความเสมอภาคของคู่ความ / หลักอาวุธที่เท่าเทียม (Equality of Arms) เป็นองค์ประกอบสำคัญของการพิจารณาคดีที่เป็นธรรม หมายถึงคู่ความแต่ละฝ่าย—โดยเฉพาะรัฐหรือโจทก์กับจำเลย—ต้องมีโอกาสที่สมดุลและเป็นธรรมในการเข้าถึงพยานหลักฐาน การนำพยานหลักฐานเข้าสู่สำนวน การซักถามหรือถามค้านพยาน และการใช้สิทธิโต้แย้งข้อกล่าวหา ไม่ใช่ฝ่ายหนึ่งได้เปรียบเชิงโครงสร้างหรือพยานหลักฐานจนอีกฝ่ายต่อสู้ไม่ได้จริง
 
2. เหตุผลที่เกิดความขัดแย้งในคดีมาตรา 112 (กรณีขอเอกสารที่เกี่ยวกับกษัตริย์)

ในหลายคดีที่อานนท์ นำภา และทนายความยื่นคำร้องขอให้ศาลออกหมายเรียกพยานเอกสาร เช่น เอกสารเกี่ยวกับการเดินทางหรือการปฏิบัติพระราชกรณียกิจ เพื่อนำมาใช้พิสูจน์ข้อเท็จจริงหรือซักถามพยานโจทก์ แต่ศาลมักมีคำสั่งไม่อนุญาตหรือยกคำร้อง โดยเหตุผลทางกฎหมายและวิธีพิจารณาคดีที่มักปรากฏในคำสั่งศาลมีลักษณะดังนี้:

ประเด็น “ความจริง” ในความผิดตามมาตรา 112: ในแนวคำวินิจฉัยหรือคำสั่งของศาลจำนวนหนึ่ง มองว่าความผิดฐานหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ตามมาตรา 112 แตกต่างจากการหมิ่นประมาทบุคคลทั่วไปตามกฎหมายแพ่งหรืออาญาบางฐานตรงที่ไม่ต้องพิสูจน์ว่าข้อเท็จจริงที่กล่าวถึงนั้น “จริงหรือเท็จ” หรือไม่เปิดให้พิสูจน์ความจริงเพื่อพ้นผิดในลักษณะเดียวกับข้อยกเว้นการหมิ่นประมาททั่วไป ศาลจึงอาจวินิจฉัยว่าเอกสารที่จำเลยขอเรียกไม่ใช่พยานหลักฐานสำคัญหรือจำเป็นต่อการวินิจฉัยชี้ขาดคดี

ดุลพินิจของศาลในการรับฟังและเรียกพยานหลักฐาน: ภายใต้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ศาลมีอำนาจดุลพินิจในการพิจารณาว่าพยานหลักฐานที่คู่ความร้องขอให้เรียกมานั้น เกี่ยวข้องกับประเด็นแห่งคดี ฟุ่มเฟือย หรือประวิงคดีหรือไม่ หากศาลเห็นว่าไม่จำเป็นหรือไม่มีน้ำหนักต่อประเด็นตามกฎหมายที่ศาลใช้วินิจฉัย ศาลก็สามารถปฏิเสธคำร้องได้

ข้อจำกัดด้านสถานะและอำนาจเรียกเอกสาร: เมื่อเอกสารที่ร้องขอเกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ หน่วยงานในพระองค์ หรือข้อมูลที่ถูกจัดชั้นหรือคุ้มครองตามสถานะเฉพาะ ยิ่งทำให้การขอหมายเรียกพยานเอกสารจากฝั่งจำเลยเผชิญอุปสรรคสูงกว่าการขอเอกสารจากหน่วยงานราชการทั่วไป
 
3. มุมมองวิพากษ์: เมื่อ “ไม่มีเอกสาร” กระทบ “อาวุธที่เท่าเทียม” อย่างไร

นักกฎหมาย สิทธิมนุษยชน และฝ่ายจำเลย มองว่าการไม่อนุญาตให้เรียกเอกสารดังกล่าวส่งผลกระทบต่อหลักความเสมอภาคของคู่ความในหลายมิติ:

จำเลยเสียเปรียบในการหักล้างข้อกล่าวหา: หากคำฟ้องหรือคำเบิกความของพยานโจทก์พาดพิงถึงข้อเท็จจริง เหตุการณ์ หรือบริบทที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์ แต่จำเลยไม่มีโอกาสเข้าถึงเอกสารต้นทางหรือบันทึกข้อเท็จจริงเพื่อตรวจสอบความคลาดเคลื่อน จำเลยจะขาด “อาวุธ” ในการถามค้านหรือหักล้างคำเบิกความนั้น

ความเหลื่อมล้ำของข้อมูล: ฝ่ายรัฐหรือโจทก์มีอำนาจรัฐและพยานหลักฐานที่จัดเตรียมมาแล้วในสำนวน ขณะที่จำเลยถูกจำกัดการเข้าถึงพยานหลักฐานที่อยู่ภายนอกหรือในความครอบครองของหน่วยงานพิเศษ ทำให้สมดุลระหว่างคู่ความเอียงไปอีกด้านหนึ่ง

ความเชื่อมโยงกับการพิจารณาคดีลับและการจำกัดการต่อสู้: ในหลายนัดสืบพยานของคดีมาตรา 112 ประเด็นการไม่ออกหมายเรียกพยานเอกสารมักเกิดขึ้นควบคู่กับคำสั่งพิจารณาลับหรือข้อจำกัดในการซักถาม ซึ่งทำให้ฝ่ายจำเลยโต้แย้งว่ากระบวนการขาดความโปร่งใสและทำให้สิทธิในการต่อสู้คดีไม่สมบูรณ์

เปรียบเทียบหลักความเสมอภาคของคู่ความ (Equality of Arms) ในคดีความมั่นคงหรือคดีหมิ่นประมาทประมุขตามมาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากล

เมื่อเปรียบเทียบ หลักความเสมอภาคของคู่ความ / หลักอาวุธที่เท่าเทียม (Equality of Arms) ภายใต้มาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากล กับบริบทของ คดีความมั่นคง หรือ คดีหมิ่นประมาทประมุข/สถาบันประมุข จะเห็นได้ชัดว่ามาตรฐานสากลมอง “ความเท่าเทียม” ไม่ใช่เพียงความสมมาตรบนกระดาษกฎหมาย แต่เป็น ความสมดุลเชิงรูปธรรมที่ทำให้จำเลยต่อสู้คดีได้จริง โดยเฉพาะในประเด็นการเข้าถึงพยานหลักฐานและการซักถามข้อเท็จจริง

1. ฐานรากตามมาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากล

ภายใต้ กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ข้อ 14 และ ความเห็นทั่วไปฉบับที่ 32 (General Comment No. 32) ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ รวมถึงแนวคำวินิจฉัยของ ศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรป (ECtHR) มีหลักสำคัญดังนี้:

หัวใจของ Equality of Arms: คู่ความทุกฝ่ายต้องมีโอกาสที่เท่าเทียมกันในการนำเสนอข้อเท็จจริง พยานหลักฐาน และข้อโต้แย้งต่อศาล โดยฝ่ายหนึ่งต้องไม่ได้เปรียบเหนืออีกฝ่ายอย่างมีนัยสำคัญ

สิทธิในการเรียกและซักถามพยาน: ตามข้อ 14(3)(e) ของ ICCPR จำเลยมีสิทธิซักถามพยานฝ่ายตรงข้าม และมีสิทธิเรียกพยานหลักฐานของตนเข้าสู่การพิจารณา ภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน กับพยานของฝ่ายโจทก์

หลักการเปิดเผยและการพิจารณาคดีที่เป็นธรรม: แม้ข้อ 14(1) ของ ICCPR จะอนุญาตให้จำกัดผู้ฟังหรือสาธารณชนบางส่วนได้ด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงของชาติหรือความสงบเรียบร้อยในสังคมประชาธิปไตย แต่การจำกัดนั้นต้อง ได้สัดส่วน (Proportionality) และ ไม่ทำลายแก่นแท้ของสิทธิในการต่อสู้คดีของจำเลย

2. แนวทางมาตรฐานสากลใน “คดีความมั่นคง”

ในคดีที่รัฐอ้างเหตุผลด้าน ความมั่นคงของชาติ (National Security) หรือความลับทางราชการ รัฐมักอ้างเพื่อปกปิดเอกสารหรือจำกัดการเข้าถึงข้อมูลบางประเภท แต่มาตรฐานสากลวางเงื่อนไขเข้มงวดเพื่อรักษาความเสมอภาคของคู่ความ:

การอ้างความมั่นคงต้องพิสูจน์ความจำเป็นและสัดส่วนได้จริง: รัฐไม่สามารถใช้คำว่า “ความมั่นคง” เป็นคำกล่าวอ้างลอยๆ เพื่อปิดกั้นพยานหลักฐานที่เป็นประโยชน์ต่อการพิสูจน์ความบริสุทธิ์หรือโต้แย้งข้อกล่าวหาของจำเลยได้

การชั่งน้ำหนักผลประโยชน์และมาตรการทดแทน (Disclosure & Alternative Measures): หากข้อมูลบางส่วนมีความอ่อนไหวด้านความมั่นคงอย่างแท้จริง แนวปฏิบัติระหว่างประเทศมักผลักดันให้ใช้กลไกที่ลดความเหลื่อมล้ำ เช่น การกลั่นกรองเอกสารโดยศาล (in camera review) การตัดทอนเฉพาะส่วนที่เป็นความลับ (redaction) การสรุปข้อเท็จจริงให้จำเลยรับทราบ หรือการเปิดเผยข้อมูลเท่าที่จำเป็นต่อการป้องกันการพิจารณาคดีที่ไม่เป็นธรรม

ห้ามใช้ความมั่นคงปิดกั้นการตรวจสอบข้อเท็จจริงในประเด็นหลัก: หากพยานหลักฐานของรัฐอ้างข้อเท็จจริงหรือบริบทใดเพื่อลงโทษจำเลย จำเลยควรมีช่องทางตรวจสอบหรือโต้แย้งความน่าเชื่อถือของข้อเท็จจริงนั้นได้ มิฉะนั้นกระบวนการจะกลายเป็น “การพิสูจน์ฝ่ายเดียว”

3. แนวทางมาตรฐานสากลใน “คดีหมิ่นประมาทประมุข / สถาบันประมุข”

ในกฎหมายระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน กฎหมายหมิ่นประมาทประมุขหรือบุคคลสาธารณะ (รวมถึงกฎหมายลักษณะหมิ่นพระบรมเดชานุภาพหรือการดูหมิ่นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง/ประมุข) ถูกตั้งคำถามอย่างมากเมื่อเทียบกับสิทธิในเสรีภาพการแสดงออกและการพิจารณาคดีที่เป็นธรรม:

ขอบเขตการวิจารณ์ที่กว้างกว่าบุคคลทั่วไป: กลไกสิทธิมนุษยชนสากลและ ECtHR วางหลักซ้ำๆ ว่าบุคคลสาธารณะ ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หรือสถาบันสาธารณะ ย่อมต้องเปิดรับการตรวจสอบและวิพากษ์วิจารณ์ได้กว้างกว่าเอกชนทั่วไป และการใช้กฎหมายอาญาหรือโทษจำคุกในคดีหมิ่นประมาทมักถูกมองว่าไม่สัดส่วน โดยเฉพาะเมื่อจำเลยถูกจำกัดโอกาสในการพิสูจน์ข้อเท็จจริงหรือบริบท

ความไม่สมดุลเมื่อ “การพิสูจน์ความจริง” ถูกปิดกั้น: ในคดีหมิ่นประมาททั่วไป “ความจริง” หรือ “สุจริตใจ/ติชมโดยเป็นธรรม” มักเป็นประเด็นสำคัญในการต่อสู้คดี หากกฎหมายหรือการตีความตัดประเด็นความจริงออกไป หรือปฏิเสธการเรียกเอกสารที่ช่วยยืนยันข้อเท็จจริงและบริบท ขณะที่คำฟ้องและพยานโจทก์ยังคงใช้ข้อกล่าวหาหรือการตีความเจตนา/ผลกระทบเพื่อเอาผิดจำเลย ย่อมสะท้อนความไม่เท่าเทียมกันของ “อาวุธ” ในการต่อสู้คดี

อำนาจรัฐเทียบกับตัวบุคคล: เมื่อการดำเนินคดีเกี่ยวข้องกับอำนาจรัฐหรือสถาบันที่มีทรัพยากรและโครงสร้างรองรับสูงกว่าจำเลยมาก หลักความเสมอภาคของคู่ความยิ่งเรียกร้องให้ศาลระมัดระวังไม่ให้จำเลยตกอยู่ในภาวะเสียเปรียบเชิงโครงสร้างหรือพยานหลักฐาน

ข้อสรุปเชิงเปรียบเทียบ

ในมุมมองของสิทธิมนุษยชนสากล Equality of Arms ไม่ได้หมายความว่าจำเลยต้องชนะคดี แต่หมายความว่า กติกาและเครื่องมือในการต่อสู้ข้อเท็จจริงต้องไม่เอียงเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจนอีกฝ่ายหมดโอกาสตรวจสอบหรือหักล้างข้อกล่าวหา เมื่อคดีความมั่นคงหรือคดีหมิ่นประมาทประมุขจำกัดการเข้าถึงพยานเอกสารที่เกี่ยวข้องกับข้อเท็จจริงหรือบริบทของคดี มาตรฐานสากลจึงมักชี้ให้เห็นว่าเกิด ความตึงเครียดโดยตรงระหว่างดุลพินิจ/การคุ้มครองพิเศษของรัฐ กับสิทธิในการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรมของจำเลย




#ยืนหยุดทรราชw184 21 พฤศจิกายน 2569 ”สองวันมานี้ มีหลายเรื่องที่ผมเห็นว่ากระบวนการยุติธรรมโดยตุลาการของพวกเรามีความผิดเพี้ยนไปจากสิ่งที่น่าจะเป็นตามหลักยุติธรรมหลายเรื่อง

https://www.facebook.com/reel/4122083064764666

7 hours ago
·
#ยืนหยุดทรราชw184
21 พฤศจิกายน 2569
”สองวันมานี้ มีหลายเรื่องที่ผมเห็นว่ากระบวนการยุติธรรมโดยตุลาการของพวกเรามีความผิดเพี้ยนไปจากสิ่งที่น่าจะเป็นตามหลักยุติธรรมหลายเรื่อง
.
ท่านรู้หรือไม่ว่า ในการต่อสู้คดีของเด็กพวกนี้ หากศาลชั้นต้นลงโทษจำคุก เขาก็จะไม่อนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวในระหว่างอุทธรณ์ฎีกา คือ พูดง่ายๆว่าไม่ให้ประกันตัวนั่นเอง โดยให้เหตุผลที่เหมือนกันทุกครั้งว่าคดีมีอัตราโทษสูง ทำให้เกิดความเสื่อมเสียต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ เกรงว่าจะหลบหนีซึ่งท่านก็ทราบดีเพราะผมเข้าใจว่า ท่านคงได้ตรวจดูสำนวนนี้ทุกคดี
.
ท่านครับ ท่านรู้ไหมว่า ในคดีที่โทษร้ายแรงยิ่งกว่าเด็กๆพวกนี้ ศาลอาญาและศาลชั้นต้นอื่นๆล้วนให้ผู้ถูกกล่าวหาหรือจำเลยได้รับการปล่อยตัวชั่วคราวในระหว่างอุทธรณ์ทั้งสิ้น ท่านไปตรวจสอบในสองวันนี้ก็ได้
.
ท่านไปดูคดีทุจริตโกงตึกสตง.ถล่ม ที่มีคนตายหลายสิบคน ซึ่งศาลอาญาเพิ่งตัดสินเมื่อสองวันนี้ หรือไปดูคดีทุจริตให้สินบนที่ศาลอาญาทุจริตภาค 7 เพิ่งตัดสิน ล้วนแต่เป็นโทษที่สูงกว่าเด็กๆในคดีมาตรา 112 ทั้งสิ้น
.
ผมถามว่าดุลพินิจในการอนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวหรือประกันตัว ท่านรู้ไหม ท่านเห็นว่าเป็นธรรมไหม
.
เป็นดุลพินิจแบบเดียวกันไหม
.
ท่านเห็นว่าเป็นดุลพินิจบนมาตรฐานเดียวกันหรือไม่“
..
— บางส่วนจากจดหมายเปิดผนึกถึงประธานศาลฎีกา เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569
โดยทนายความกฤษฎางค์ นุตจรัส


https://www.facebook.com/wetheequalcitizen/posts/1160829389632393




ภาพแผ่นกระดาษลังที่น้องคนนี้ถืออยู่ แสดงจุดยืนที่ชัดเจน สง่างาม และสะท้อนถึงความเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นกับยุคสมัยนี้ ("ม็อบเจนซี")


Suchart Sawadsri
8 hours ago
·
ปล่อยอุดมคติ
หยุดขังความจริง
ปล่อยนักโทษ 112

ถ้อยคำในโปสเตอร์ของคนหนุ่มสาวรุ่น Gen Z เมื่อวานนี้ ที่แสดงจุดยืนชัดเจน สง่างาม และสะท้อนถึงความเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นกับ "เสรีภาพในการแสดงออก" ( Freedom of Expression ) ของมนุษยชนในประเทศนี้

https://www.facebook.com/photo/?fbid=4821532928123180&set=a.1385633111713196
.....

จากภาพแผ่นกระดาษลังที่ผู้ชุมนุมถืออยู่ มีข้อความหลักและข้อความย่อยที่สะท้อนประเด็นทางการเมืองและสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ดังนี้

1. ใจความหลักบนแผ่นป้าย

“หยุดขังความจริง” เป็นข้อความขนาดใหญ่ตรงกลางป้าย สื่อความหมายเชิงสัญลักษณ์ว่า การควบคุมตัวหรือจำคุกผู้แสดงความคิดเห็นและนักกิจกรรมทางการเมือง เปรียบเสมือนการพยายามปิดกั้นหรือคุมขังความจริง ข้อเท็จจริง และเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในสังคม


“#ปล่อยนักโทษ 112, 110” และ “#ปล่อยเพื่อนเรา” เป็นแฮชแท็กและคำเรียกร้องให้ปล่อยตัวผู้ถูกดำเนินคดีและถูกคุมขังในข้อหาที่เกี่ยวข้องกับประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 (หมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ฯ) และมาตรา 110 (ประทุษร้ายต่อเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาทฯ) รวมถึงผู้ต้องขังทางการเมืองคนอื่น ๆ ที่ผู้เรียกร้องมองว่าเป็น "เพื่อน" หรือผู้ร่วมอุดมการณ์

2. ข้อความภาษาอังกฤษด้านบน

“THERE ARE POLITICAL PRISONERS IN THAILAND” แปลว่า "ในประเทศไทยมีนักโทษทางการเมือง" เป็นการสื่อสารไปยังผู้สังเกตการณ์หรือประชาคมระหว่างประเทศว่า ผู้ถูกคุมขังเหล่านี้ควรถูกมองในฐานะนักโทษทางการเมืองที่ถูกดำเนินคดีจากการแสดงออกหรือการเคลื่อนไหวทางการเมือง ไม่ใช่อาชญากรทั่วไป

3. รายชื่อบุคคลและคำเรียกร้องรอบป้าย

รอบ ๆ ข้อความหลักมีการเขียนคำว่า “ปล่อย” และรายชื่อบุคคลจำนวนมาก ซึ่งในบริบทของการเคลื่อนไหวทางการเมืองช่วงที่ผ่านมา เป็นชื่อของนักกิจกรรม นักเคลื่อนไหว ประชาชน หรือผู้ถูกกล่าวหา/ต้องขังในคดีทางการเมือง เช่น อุดม, วุฒิ, อานนท์, ไผ่, ตี้, แอมป์, ใหญ่, ต้น, เอกชัย, เก็ท, อาย, ไจโกะ, ทิวากร, มานี, ขุนแผน, พรชัย, อัษฎางค์/อัฐสิษฎ์, ก้อง, บัสบาล, แม็กกี้, กัลยา, บอส, ฟ้า, โด่ง, พิม ฯลฯ การเขียนชื่อเหล่านี้ลงบนป้ายมีจุดประสงค์เพื่อ ทำให้ตัวตนของผู้ถูกคุมขังไม่ถูกลืม และย้ำว่าข้อเรียกร้องไม่ได้เป็นเพียงตัวเลขหรือมาตราทางกฎหมาย แต่ผูกพันกับชีวิตและเสรีภาพของบุคคลจริง ๆ
ภาพรวมของข้อความ

ป้ายนี้ทำหน้าที่เป็น สื่อเชิงสัญลักษณ์ในการรณรงค์และเรียกร้องสิทธิขั้นพื้นฐาน โดยเฉพาะสิทธิเสรีภาพในการแสดงออกและสิทธิในการได้รับการประกันตัวหรือปล่อยตัวระหว่างต่อสู้คดี โดยเชื่อมโยงประเด็นกฎหมาย (มาตรา 112 และ 110) เข้ากับใบหน้าและชื่อของผู้ถูกคุมขัง รวมถึงการสื่อสารออกไปสู่สายตาชาวโลก




ข้อเสนอข้อเรียกร้อง #ม็อบเจนซี เมื่อวาน


Tewarit Bus Maneechai
16 hours ago
·
รวมข้อเสนอ #ม็อบเจนซี ที่เห็นทั้งที่ปราศรัยและมีรายงาน [มีตกหล่นประเด็นใดฝากคอมเมนท์ได้เลย แต่เข้าใจว่ามันมีหลายประเด็น แต่ละประเด็นก้าวหน้า สิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่จำนวนผู้ชุมนุม แต่เป็นกระบวนการเรียนรู้หรือกลุ่มศึกษาที่น้องๆ มันทำกันมา และหวังว่าจะทำกันต่อไป]
.
1. ประเด็นความเสมอภาคด้านการศึกษา
​- ลดความเหลื่อมล้ำ เพื่อให้เด็กและเยาวชนทุกคนเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพอย่างเท่าเทียม
-คืนสิทธิ เสรีภาพ และอำนาจในการมีส่วนร่วมกำหนดกติกาให้แก่นักเรียน
​- ย้ำว่าเยาวชนไม่ใช่เพียงผู้รับผลกระทบจากการตัดสินใจ แต่ต้องมีสิทธิร่วมกำหนดอนาคตของตนเอง
​- ตั้งคำถามต่อระบบการศึกษาที่มุ่งผลิตแรงงานเพื่อรับใช้ทุน และผลักดันการศึกษาที่ลดการเอารัดเอาเปรียบ
.
​2. ประเด็นความเป็นธรรมแก่ครูและแรงงานในระบบการศึกษา
​- ยุติการขูดรีดแรงงาน ตัดภาระงานที่ไม่เกี่ยวกับการสอนออก และคืนเสรีภาพทางวิชาการให้ครูได้ออกแบบการสอนเอง
​- จัดสรรงบประมาณอย่างเท่าเทียม ดูแลสุขภาพครู และผลักดันการจัดตั้งสหภาพครูที่เป็นธรรมและบริหารได้จริง
​- ปฏิเสธแนวคิด "ครูคือเรือจ้าง" ที่บังคับให้ครูต้องเสียสละและแบกรับปัญหาทุกอย่างไว้เพียงลำพัง
.
​3. ประเด็นแรงงานข้ามชาติและการต่อต้านอคติทางเชื้อชาติ
- ​ต่อต้านการเหยียดเชื้อชาติและตระหนักถึงคุณค่าทางเศรษฐกิจ โดยตัวแทนเครือข่ายผู้จัดกิจกรรมระบุจุดยืนต่อต้านกระแสชาตินิยมและการเหยียดเชื้อชาติ โดยย้ำว่าแรงงานข้ามชาติมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของไทย จึงควรพูดคุยกันด้วยข้อเท็จจริงและสติมากกว่าการสร้างความเกลียดชัง
- ​ยกเลิกระบบศูนย์ CI และคุ้มครองสิทธิแรงงาน โดยตัวแทนจากกลุ่ม Light Path (กลุ่มที่ทำงานด้านสิทธิแรงงานข้ามชาติ) เรียกร้องให้ยกเลิกการดำเนินงานของศูนย์ออกเอกสารรับรองบุคคล (CI) พร้อมปรับปรุงกระบวนการจัดการให้โปร่งใสและคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานของแรงงานข้ามชาติ
.
​4. ประเด็นอื่น ๆ
- สนับสนุนการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่มาจากประชาชน รวมถึงการกระจายอำนาจและการตรวจสอบถ่วงดุลผู้ใช้อำนาจรัฐ
- ​เรียกร้องการรับรองสิทธิขั้นพื้นฐาน เสรีภาพในการแสดงออก ข้อเรียกร้องเรื่องสิทธิในการประกันตัว การปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม และการนิรโทษกรรมคดีที่เกิดจากการแสดงออกทางการเมือง แน่นอนน้องๆ มีพูดถึง อานนท์ นำภา รวมถึงการยกเลิกการเกณฑ์ทหาร
​- เรียกร้องความโปร่งใสในการใช้งบประมาณภาษีประชาชน แก้ปัญหาค่าครองชีพ ยกระดับค่าแรงขั้นต่ำ และลดอำนาจผูกขาดของกลุ่มทุน รวมถึงการเข้าถึงระบบขนส่งสาธารณะราคาประหยัด และพื้นที่สร้างสรรค์สาธารณะสำหรับคนรุ่นใหม่
- การบังคับใช้กฎหมายสมรสเท่าเทียมในทางปฏิบัติ การรับรองอัตลักษณ์ทางเพศ (คำนำหน้านาม) และสวัสดิการสุขภาพ
​- เรียกร้องแนวทางแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 มลพิษทางน้ำ และการจัดสรรทรัพยากรโดยคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน
.
เห็นว่าแนวทางการเคลื่อนไหวขั้นถัดไป มีการระบุว่าการนัดหมายยื่นหนังสือต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (เช่น กระทรวงศึกษาธิการ รัฐสภา หรือกระทรวงแรงงาน เป็นต้น) เพื่อติดตามข้อเรียกร้อง

https://www.facebook.com/bus.tewarit/posts/10239795055227386

Petro Shaw
มีเรื่องยกเลิกเกณฑ์ทหารอีกครับ เสนอให้เป็นระบบสมัครใจโดยสมบูรณ์ เพิ่มสวัสดิการให้ทหาร รวมถึงให้การฝึกคำนึกถึงสิทธิมนุษยชน และตรวจสอบได้
.....

เพิ่มเติมจาก Gemini

จากการชุมนุมของกลุ่มเยาวชนและนักศึกษาที่ใช้ชื่อว่า #ม็อบเจนซี (#ม็อบGenZ) บริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย (ถนนราชดำเนิน) เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งจัดขึ้นเนื่องในวันเด็กโลก (World Children's Day) สามารถรวบรวมและสรุปประเด็นข้อเสนอจากการปราศรัยและรายงานข่าวได้เป็น 2 ระดับหลัก คือ ข้อเสนอเฉพาะหน้าด้านการศึกษา และ ข้อเสนอเชิงโครงสร้าง (สังคม-การเมือง-เศรษฐกิจ) ดังนี้
 
1. ข้อเสนอหลักด้านปฏิรูปการศึกษา (4 ข้อเรียกร้องพื้นฐาน)

เป็นหัวใจหลักในการนัดหมายชุมนุม เพื่อทวงคืนสิทธิและลดความเหลื่อมล้ำในระบบการศึกษา:

ความเท่าเทียมและการเรียนฟรีจริง

ผลักดันนโยบายการเรียนฟรีถึงระดับปริญญาตรี

ทลายความเหลื่อมล้ำและยกเลิกค่าใช้จ่ายแฝงในสถานศึกษา เพื่อให้ทุกคนเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพอย่างเสมอภาค

ประชาธิปไตยและเสรีภาพในสถานศึกษา

คืนสิทธิ เสรีภาพ และอำนาจในการร่วมกำหนดกฎระเบียบ กติกาของโรงเรียนให้แก่นักเรียน

ยุติการใช้สถานศึกษาเป็นสถานที่เฝ้าระวังหรือคุกคามเยาวชนในฐานะ "ภัยต่อความมั่นคง"

การมีส่วนร่วมกำหนดอนาคต

ยืนยันว่าเยาวชนไม่ใช่เพียง "ผู้รับผลกระทบ" จากการตัดสินใจของผู้มีอำนาจ แต่ต้องเป็นผู้มีสิทธิร่วมกำหนดนโยบายและอนาคตของตนเอง

การรื้อถอนระบบการศึกษาที่กดทับและคุ้มครองบุคลากร

ปรับเปลี่ยนเป้าหมายระบบการศึกษาจากการมุ่งสร้างเพียง "แรงงานป้อนระบบทุนนิยม" มาเป็นการพัฒนาความเป็นมนุษย์อย่างรอบด้าน

คุ้มครองสิทธิ สวัสดิการ และสภาวะการทำงานของครูและแรงงานทางการศึกษา

2. ข้อเสนอเชิงโครงสร้าง สังคม และการเมือง (6 แถลงการณ์หลัก)

ผู้ปราศรัยขยายความว่าปัญหาการศึกษาเชื่อมโยงกับโครงสร้างการเมืองและเศรษฐกิจ จึงเสนอข้อเรียกร้องระดับประเทศ:

การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่: ต้องการรัฐธรรมนูญใหม่ที่มาจากประชาชน ยึดโยงกับประชาชน ยืนหยัดสิทธิเสรีภาพ และกระจัดอำนาจอธิปไตยกลับมาเป็นของประชาชนอย่างแท้จริง

การยกเลิกระบบเกณฑ์ทหาร: ไม่เห็นด้วยกับการบังคับเกณฑ์ทหารที่จำกัดเสรีภาพและอนาคตของเยาวชน พร้อมเสนอให้ปรับเปลี่ยนเป็นระบบทหารอาชีพที่เคารพหลักสิทธิมนุษยชน

การปฏิรูปเศรษฐกิจและทลายทุนผูกขาด: คัดค้านการรวบหัวรวดท้ายทรัพยากรโดยกลุ่มทุนผูกขาด เรียกร้องให้มีการกระจายอำนาจทางเศรษฐกิจ มีการแข่งขันที่เป็นธรรม และคุ้มครองสิทธิแรงงาน

นโยบายสิ่งแวดล้อมและการแก้ไขมลพิษ: เรียกร้องนโยบายสิ่งแวดล้อมที่คำนึงถึงระบบนิเวศและคนรุ่นต่อไป เช่น การแก้ปัญหาฝุ่นพิษ น้ำปนเปื้อน และสารเคมีตกค้างในแหล่งน้ำ (เช่น สารหนู)

การแก้ปัญหาค่าครองชีพและสวัสดิการ: เรียกร้องการจัดสรรงบประมาณแผ่นดินเพื่อประโยชน์ของประชาชน แก้ปัญหาค่าแรง ค่าครองชีพ และสวัสดิการสังคม
 
3. สัญลักษณ์และภาพรวมจากรายงานข่าว

แนวคิดการทำกิจกรรม: การชุมนุมครั้งนี้ใช้ธีมและหมวกหูแมว รวมถึงแนวคิด "ใส่หูแมวมาไล่หนู" ซึ่งเป็นสัญลักษณ์เชิงล้อเลียนทางการเมืองถึงนายกรัฐมนตรี (นายอนุทิน ชาญวีรกูล)

จุดยืนของผู้ชุมนุม: ผู้ปราศรัยเน้นย้ำว่า การเปลี่ยนแปลงไม่สามารถเกิดขึ้นได้จากการร้องขอเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเกิดจากการตั้งคำถาม วิพากษ์วิจารณ์ และท้าทายโครงสร้างอำนาจนิยมเดิม




เพนกวิน วิเคราะห์นัยยะสำคัญของการชุมนุมเยาวชน ม็อบ Gen Z ที่เกิดขึ้นเมื่อวาน


เพนกวิน - พริษฐ์ ชิวารักษ์ Parit Chiwarak
6 hours ago
·
การชุมนุมเยาวชนที่เกิดขึ้นเมื่อวานมีนัยยะสำคัญอย่างน้อยห้าข้อในความคิดเห็นของผม

1. เป็นการเคลื่อนไหวที่ใหญ่ที่สุดตั้งแต่หลังการปราบปรามการชุมนุมระลอกปี 2563 โดยที่การชุมนุมครั้งนี้เป็นความเคลื่อนไหวที่สืบกระแสต่อเนื่องจากการเคลื่อนไหวและกิจกรรมก่อน ๆ ในรอบ 2-3 เดือนนี้ที่มีจำนวนผู้เข้าร่วมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง สะท้อนให้เห็นความคับข้องใจต้องการแสดงออกทางการเมืองที่กำลังขยายตัว คาดว่ากระแสที่เกิดขึ้นจะโตต่อไปได้ในปีหน้า บรรยากาศเช่นนี้ชวนให้นึกถึงช่วงเวลาปลายปี 2562 ที่แม้การชุมนุมใหญ่จะยังไม่เกิดแต่ก็เริ่มเกิดกิจกรรมทางการเมืองที่มีปริมาณผู้เข้าร่วมพอดู เป็นการฉายเค้าลางการชุมนุมปี 2563

2. เป็นการชุมนุมที่นำโดยนักเรียนนักศึกษา โดยที่ผู้นำนั้นไม่ได้มีภาพลักษณ์เป็นนักเคลื่อนไหวที่มีประวัติการเคลื่อนไหวยาวนานมาก่อน กล่าวคือ เป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่ “หน้าใหม่” ชนิดแกะกล่อง เข้าใจว่าการรวมตัวจัดกิจกรรมที่เกิดขึ้นนั้น ไม่ได้ริเริ่มโดยกลุ่มเคลื่อนไหวกลุ่มใดแต่เกิดขึ้นจากเด็กรุ่นใหม่ที่ไม่พอใจต่อสถานการณ์บ้านเมืองจึงเริ่มมารวมตัวกันเพื่อจัดการชุมนุมครั้งนี้เป็นครั้งแรก จึงน่าสนใจว่ากลุ่มพลังนี้เป็นกลุ่มพลังใหม่ล่าสุดที่เข้าร่วมขบวนการประชาธิปไตยไทย หากภาวะการนำยังดำเนินเช่นนี้ต่อไป อาจเป็นหมุดหมายที่ลักษณะการชุมนุมของสังคมไทยจัเปลี่ยนไปคล้ายกับที่เกิดขึ้นในโลกตะวันตกมากขึ้น คือเน้นผู้เข้าร่วม ไม่เน้นแกนนำ

3. ก่อนหน้านี้ กลุ่มเคลื่อนไหวฝ่ายอนุรักษ์นิยมเก่าเช่นนายสนธิและนายมะโน (กำนันมะโน) ได้จัดการชุมนุมเช่นกัน แต่เนื่องจากเป็นกลุ่มที่มีความคิดแนวอนุรักษ์ และตัวแกนนำมีประวัติด่างพร้อยเพราะเคยร่วมล้มล้างประชาธิปไตยรวมถึงยังเคยใช้กฎหมาย 112 เล่นงานผู้เห็นต่าง ประชาชนส่วนมากที่ไม่พอใจรัฐบาลจึงไม่สะดวกใจที่จะร่วมการชุมนุมกับกลุ่มคนเหล่านั้น การจัดการชุมนุมเมื่อวานจึงเป็นการเปิดพื้นที่ทางเลือกให้กับประชาชนที่ไม่พอใจรัฐบาลภูมิใจไทยแต่ก็รักประชาธิปไตย ไม่ต้องการร่วมสังฆกรรมกับพวกอนุรักษ์นิยมเก่าที่ไม่เคยสำนึกบาปที่ตัวเองเคยทำต่อประเทศไทย

4. การชุมนุมครั้งนี้มีการประกาศชัดเจนว่าเชื่อมโยงทางอุดมการณ์กับกระแสการเคลื่อนไหวของคนรุ่นใหม่ทั่วโลก ดังที่เมื่อวานนี้ก็เป็นวันที่มีการชุมนุมคนรุ่นใหม่พร้อมกันในกว่า 25 ประเทศ แสดงให้เห็นว่าการเคลื่อนไหวในไทยมีลักษณะสากลนิยมมากขึ้น ในช่วงปี 2563 การเคลื่อนไหวก็มีการคำนึงถึงขบวนการพี่น้องในเอเชีย เช่น ฮ่องกง แต่ภาพความสมัครสมานข้ามพรมแดนไม่ชัดขนาดนี้ แท้จริง ความสมัครสมานระดับสากลก็เป็นเรื่องสำคัญ เพราะการเมืองไทยก็มักจะต้องอ้างอิงบรรยากาศการเมืองโลกไม่มากก็น้อย

5. การเคลื่อนไหวครั้งนี้ แม้ดูรวม ๆ แล้วจะยังมีข้อเรียกร้องกระจัดกระจาย แต่ก็เป็นลักษณะปกติของการชุมนุมที่เพิ่งเริ่มต้น ยิ่งในขบวนการแนวราบนั้น ยิ่งเป็นเรื่องปกติที่จะยังไม่มีทิศทางทางการเมืองที่ชัดเจนในระยะเริ่ม อย่างไรก็ตาม ความน่าสนใจในเรื่องนี้คือการที่ข้อเรียกร้องโดยรวมนั้นมีทั้งเรื่องการเมืองโครงสร้างและเรื่องที่สัมผัสได้ในชีวิตโดยตรง ในกรณีนี้คือเรื่องการศึกษา คิดว่าเมื่อมีกลุ่มพลังอื่น ๆ ในสังคม มาร่วมด้วยมากขึ้น กลุ่มพลังเหล่านั้นก็จะนำเสนอข้อเรียกร้องอันเนื่องด้วยความเดือดร้อนและคับแค้นของตัวเองเช่นกัน ความใกล้ตัวและความยืดหยุ่นของข้อเรียกร้องอาจเป็นประโยชน์ในการก่อรูปขบวนการในระยะแรกเริ่ม อย่างไรก็ตาม เชื่อว่าในท้ายที่สุด เมื่อเกิดขบวนการเคลื่อนไหวเต็มรูปแบบ ก็จะปรากฏข้อเรียกร้องทางการเมืองที่แหลมคมขึ้นมาโดดเด่นชัดเจน

ทั้งหมดนี้เป็นเพียงข้อสังเกต จะถูกหรือผิดนั้นก็ต้องติดตามดูกันต่อไป อย่างไรก็ตาม ในฐานะที่ได้เคยเคลื่อนไหวทางเมืองมาตั้งแต่สมัยเรียนมัธยมนั้น ผมมีความชื่นชมยินดีและสนับสนุนเป็นกำลังใจแก่ผู้จัดกิจกรรมการชุมนุมเมื่อวานเป็นอย่างมาก หากผู้จัดได้อ่านข้อความนี้ก็ขอให้รับความชื่นชมยินดีของผมไว้ด้วย

ขอให้ประสบความสำเร็จในการเคลื่อนไหว เพราะความสำเร็จของพวกคุณ แท้จริงก็คือความสำเร็จของประเทศชาติและประชาชน

ขอบคุณภาพจาก The MATTER
 
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1779791936841717&set=a.238573110963615


https://www.facebook.com/paritchiwarakofficial/posts/1779636843523893




บทเรียน ‘ห้วยคลิตี้’( โพสต์จาก มติชนสุดสัปดาห์) ชี้ให้เห็นว่านับจากปี 2541 ที่เกิดการร้องเรียนและเปิดโปงกรณีสารตะกั่วรั่วไหลปนเปื้อนลงสู่ ลำห้วยคลิตี้ (ระยะทางราว 19 กิโลเมตร ใน ต.ชะแง อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี) จนถึงปี 2569 ปัญหานี้ทอดยาวนานถึง 28 ปี แล้ว แต่สารโลหะหนักยังคงตกค้างในระบบนิเวศและชีวิตผู้คน แม้ภาครัฐจะใช้งบประมาณฟื้นฟูไปแล้วหลายร้อยล้านบาท



บทเรียน ‘ห้วยคลิตี้’

22.10.2020
มติชนสุดสัปดาห์

สิ่งแวดล้อม | ทวีศักดิ์ บุตรตัน

ถ้าเริ่มนับหนึ่งเมื่อปี 2541 จนถึงวันนี้ ปัญหาการปนเปื้อนของสารตะกั่วในลำห้วยคลิตี้ ตำบลชะแก อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี ทอดยาวมานาน 28 ปีแล้ว กระนั้นปัญหาสารพิษตกค้างและผลกระทบกับระบบนิเวศยังไม่หมดไป มิหนำซ้ำรัฐยังละเลงเงินกว่า 500 ล้านบาทเพื่อฟื้นฟูสภาพอีกต่างหาก

“คลิตี้” จึงเป็นบทเรียนชิ้นสำคัญที่แสดงให้เห็นว่ารัฐล้มเหลวในการปกป้องสิ่งแวดล้อมอย่างสิ้นเชิง

การอนุมัติให้เอกชนเข้าไปทำเหมืองแร่และโรงแต่งแร่ในพื้นที่ใกล้ลำห้วยคลิตี้ เพราะมองแค่ประเด็น “เศรษฐกิจ” ว่า แหล่งแร่ตะกั่วในบริเวณแห่งนั้นจะช่วยสร้างรายได้เข้ารัฐ

แต่ในมิติอื่นๆ เช่น ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม ผลกระทบด้านสุขภาพและวิถีชุมชนที่อยู่อาศัยบริเวณลำห้วยคลิตี้ รัฐกลับมองข้าม

ความจริงแล้ว ถ้ารัฐใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือในการป้องกันไม่ให้สิ่งแวดล้อมถูกทำลายเป็นเบื้องแรก โอกาสที่ “คลิตี้” จะเกิดเรื่องเลวร้ายเช่นนี้แทบเป็นไปได้ยาก

น้ำปนเปื้อนสารตะกั่วในบ่อเก็บกักตะกอนหางแร่จากโรงแต่งแร่ของบริษัท ตะกั่วคอนเซนเตรทส์ (ประเทศไทย) จำกัด จะรั่วไหลไปสู่ลำห้วยคลิตี้เป็นไปได้น้อยมาก

ชาวบ้านอยู่รายรอบลำห้วยคลิตี้ซึ่งมีระยะทางยาว 19 กิโลเมตร ได้ใช้น้ำใสสะอาด ได้จับปู-ปลา สัตว์น้ำชนิดอื่นๆ ที่แหวกว่ายอยู่ในลำห้วยคลิตี้ เก็บกินพืช-ผักอย่างสบายใจ

เพราะฉะนั้น จึงไม่แปลก เมื่อพายุฝนถล่มบ่อกักเก็บตะกอนหางแร่ของโรงแต่งแร่ ตั้งอยู่ริมลำห้วยคลิตี้ในปี 2541 จนบ่อพังทลาย

กากแร่จำนวนมากไหลลงสู่ลำห้วย เกิดการปนเปื้อนในระบบนิเวศ



เวลานั้นมีการตรวจสอบปริมาณความเข้มข้นของตะกั่วทั้งหมดในน้ำบริเวณด้านใต้ของโรงแต่งแร่ พบว่าอยู่ระหว่าง 402-65,771 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม สูงกว่ามาตรฐานที่กำหนดไว้ไม่เกิน 1.0 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม

ปลามีปริมาณตะกั่วสูงกว่าค่ามาตรฐานอาหารให้มีสารปนเปื้อน 6-82 เท่า

ปูมีปริมาณตะกั่วสูงกว่าค่ามาตรฐานฯ 223-452 เท่า

หอยมีปริมาณตะกั่วสูงกว่าค่ามาตรฐานฯ 125 เท่า

กุ้งมีปริมาณตะกั่วสูงกว่าค่ามาตรฐานฯ 130 เท่า

ส่วนชาวคลิตี้ที่อาศัยในหมู่บ้านคลิตี้ล่างหลังบ่อเก็บกักตะกอนหางแร่มีระดับสารตะกั่วในเลือดสูงในทุกช่วงอายุระหว่าง 23.56-26.31 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ทั้งที่กรมอาชีวอนามัยสำรวจระดับสารตะกั่วในเลือดเฉลี่ยของคนไทยทั่วไปในปี 2538-2539 อยู่ที่ 4.29 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

ชาวคลิตี้เจ็บป่วยเนื่องจากมีสารตะกั่วสะสมอยู่ในร่างกาย เพราะต้องใช้น้ำจากลำห้วยคลิตี้เพียงแห่งเดียว ไม่มีทางเลี่ยงอื่น

ทุกคนต้องตักน้ำจากลำห้วยไปใช้อาบ-กิน จับสัตว์น้ำและเก็บพืช-ผักไปปรุงเป็นอาหารประทังชีวิต

เมื่อชาวคลิตี้ 150 คนลุกขึ้นมาเรียกร้องสิทธิอันชอบธรรมจากความเสียหายที่เกิดขึ้น กว่ากระบวนการยุติธรรมจะจบสิ้นต้องใช้เวลานับสิบปี และได้รับค่าชดเชยความเสียหาย รวมกันแล้วเพียง 36 ล้านบาท แถมยังจ่ายเป็นเช็ค ชาวบ้านต้องใช้เวลาเดินทางเข้าตัวเมืองเป็นวันเพื่อเบิกเช็ค

ขณะเดียวกันกรมควบคุมมลพิษฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้กลับสู่สภาพปกติตามคำสั่งของศาลนั้นก็เป็นไปอย่างล่าช้า สารตะกั่วยังตกค้างอยู่ในลำห้วยราวๆ 40,000 ตัน

ปี 2563 คุณสุรพงษ์ กองจันทึก ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษากะเหรี่ยงและพัฒนา ซึ่งเป็นผู้นำในการต่อสู้เรียกร้องสิทธิของชาวคลิตี้บอกกับสื่อว่า ตั้งแต่ศาลปกครองสูงสุดสั่งให้กรมควบคุมมลพิษฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้ 8 ปี (ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษาตั้งแต่ปี 2556) กรมควบคุมมลพิษนำตะกั่วออกจากลำห้วยคลิตี้ไม่ถึง 1 เปอร์เซ็นต์

การนำสารพิษไปกำจัดไม่ได้เป็นไปตามหลักเกณฑ์มาตรฐาน แค่ย้ายที่ฝังกลบไปอยู่ในป่าเหนือลำห้วยคลิตี้ เมื่อฝนตก น้ำก็ชะสารพิษลงสู่ผืนดินและลำน้ำ

กระทั่งเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2567 นายสุรพงษ์ ได้ออกมาเรียกร้องในระเด็นเดิมอีกครั้ง โดยเรียกร้องให้กรมควบคุมมลพิษต้องเร่งทำแผนและปฏิบัติการในการฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้ จ.กาญจนบุรี ให้ปราศจากมลพิษตามคำสั่งศาลปกครองสูงสุด หลังจากพบว่าดำเนินการล่าช้า ไม่เป็นไปตามหลักวิชาการ พบว่ามีมลพิษจำนวนมากไม่ถูกกำจัด ปัจจุบันไม่มีแผนที่จะดำเนินการฟื้นฟูต่อ

การดำเนินการที่ผ่านมาของกรมควบคุมมลพิษช่วงปี 2560-2563 ไม่ใช่การกำจัดมลพิษซึ่งเป็นของเสียอันตราย ต้องใช้บริษัทกำจัดมลพิษนำมลพิษเหล่านี้ออกไปสู่โรงงานกำจัดมลพิษ ซึ่งตั้งอยู่ภายนอก แล้วใช้ความร้อนสูงเพื่อให้มลพิษหมดไป จากนั้นจึงฝังกลบในพื้นที่ของบริษัท แต่กรมควบคุมมลพิษกลับขนการย้ายมลพิษไปฝังกลบในป่าเหนือลำห้วยคลิตี้ และเอาไปฝังกลบไม่ถึง 1% ของมลพิษที่มีอยู่ทั้งหมด

“ยังพบกองกากหางแร่และดินปนเปื้อนมลพิษตามบริเวณใกล้บ้านของชาวบ้านอีก 5 จุด ซึ่งมีมลพิษรวมแล้วนับแสนตัน ที่ยังไม่มีการนำไปบำบัดให้ปราศจากมลพิษ บางแห่งมีเพียงการนำดินจากพื้นที่ศักยภาพแร่ตะกั่วมาปิดทับ ไม่ใช่ดินจากภายนอกที่ปราศจากมลพิษตะกั่ว” นายสุรพงษ์กล่าว

และว่า กรมควบคุมมลพิษมีหน้าที่ปฏิบัติตามคำสั่งของศาลปกครองสูงสุด ที่พิพากษาตั้งแต่ 10 มกราคม 2556 ให้ฟื้นฟูสภาพลำห้วยคลิตี้ รวมทั้งตรวจและวิเคราะห์ตัวอย่างน้ำ ดิน พืชผัก และสัตว์น้ำให้ครอบคลุมทุกฤดูกาล อย่างน้อยฤดูกาลละ 1 ครั้ง จนกว่าจะพบว่าค่าสารตะกั่วไม่เกินค่ามาตรฐาน เป็นเวลาอย่างน้อย 1 ปี ปัจจุบันผ่านไปกว่า 11 ปีแล้ว ค่าสารตะกั่วก็ยังเกินค่ามาตรฐาน สร้างความเดือดร้อนและความวิตกกังวลให้กับชาวบ้าน อีกไม่นานก็จะเข้าสู่ฤดูฝนแล้ว

“โรงแต่งแร่คลิตี้อยู่ในพื้นที่ติดเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ด้านตะวันตก อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี ได้ปล่อยของเสียจากกิจการเหมืองแร่ตะกั่วลงสู่ลำห้วยคลิตี้ เป็นต้นน้ำของแม่น้ำแม่กลอง จนเป็นข่าวดังในปี 2541 กรมควบคุมมลพิษตรวจพบการปนเปื้อนของตะกั่วมาสู่สภาพแวดล้อมภายนอก ตลอดจนลำห้วยคลิตี้ ลงมาถึงลำคลองงู และแม่น้ำแม่กลอง ทั้งกระทรวงสาธารณสุขตรวจพบระดับตะกั่วในเลือดของชาวบ้านคลิตี้และหมู่บ้านใกล้เคียงสูงเกินค่ามาตรฐานจำนวนมาก นำมาสู่การเรียกร้องให้กรมควบคุมมลพิษกำจัดมลพิษให้หมด แล้วไปเรียกค่าใช้จ่ายในการดำเนินการจากบริษัทผู้ก่อมลพิษในภายหลัง” นายสุรพงษ์กล่าว

เหตุการณ์ “คลิตี้” ผ่านไปกว่า 2 ทศวรรษ ปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นพิษยังไม่สิ้นสุด เป็นบทเรียนให้รู้ว่า ในอดีตนั้นการอนุมัติโครงการของภาครัฐโดยหวังแค่รายได้ แต่ไม่ได้มองในมิติอื่นๆ จึงเกิดผลกระทบตามมาอย่างมากมาย

สิ่งแวดล้อมเสียหาย ชาวบ้านเจ็บป่วย-เสียชีวิต รัฐต้องสูญเสียงบประมาณในการฟื้นฟู

https://www.matichon.co.th/weekly/column/article_361170
.....



บทเรียนสำคัญจากกรณี ‘ห้วยคลิตี้’
  1. ความล้มเหลวในการกำกับดูแลและบังคับใช้กฎหมายตั้งแต่ต้นน้ำ การอนุมัติสัมปทานเหมืองแร่ตะกั่วและโรงแต่งแร่ใกล้แหล่งน้ำและชุมชน โดยให้น้ำหนักกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจมากกว่าการป้องกันความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ทำให้เกิดการรั่วไหลของกากตะกอนหางแร่ลงสู่ลำห้วย ซึ่งเป็นสิ่งที่ควรป้องกันได้หากใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัดตั้งแต่ต้น
  2. การฟื้นฟูที่ล่าช้าและซ้ำเติมปัญหาหากขาดการจัดการเชิงระบบ แม้ศาลปกครองสูงสุดจะมีคำพิพากษาสั่งให้หน่วยงานรัฐเร่งฟื้นฟูและเยียวยา และมีงบประมาณฟื้นฟูรวมกว่า 400–500 ล้านบาท รวมถึงคดีแพ่งที่สั่งให้ผู้ก่อมลพิษชดใช้ค่าเสียหาย แต่กระบวนการฟื้นฟูในหลายระยะกลับเผชิญข้อครหาเรื่องประสิทธิภาพ การฟุ้งกระจายของตะกอนปนเปื้อน และการจัดการตะกอนปริมาณมหาศาลที่ส่งผลกระทบซ้ำต่อชุมชน
  3. ต้นทุนระยะยาวต่อสุขภาพ วิถีชีวิต และงบประมาณแผ่นดิน สารตะกั่วสะสมในดิน ตะกอนน้ำ สัตว์น้ำ และพืชผัก ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของชาวบ้านและวิถีชุมชนพื้นถิ่นอย่างต่อเนื่อง เมื่อผู้ก่อมลพิษปิดกิจการหรือล้มละลาย ภาระในการฟื้นฟูและดูแลผู้ได้รับผลกระทบจึงตกอยู่กับชุมชนและงบประมาณภาครัฐยาวนานข้ามทศวรรษ
  4. ภาพสะท้อนสู่วิกฤตมลพิษแหล่งน้ำในปัจจุบัน ในช่วงปี 2568–2569 หลายฝ่ายและนักวิชาการได้หยิบยกกรณีห้วยคลิตี้ขึ้นมาเป็นบทเรียนเปรียบเทียบกับวิกฤตการปนเปื้อนโลหะหนักในลำน้ำสายหลักอย่าง แม่น้ำกกและแม่น้ำสาย เพื่อย้ำว่าการแก้ปัญหาปลายเหตุหรือการสร้างฝายดักตะกอนเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ หากไม่หยุดมลพิษที่แหล่งกำเนิดและวางแผนฟื้นฟูทั้งระบบนิเวศ
สรุปไทม์ไลน์คดีฟ้องร้องและคำพิพากษาในกรณีมลพิษสารตะกั่วลำห้วยคลิตี้

คดีกรณีสารตะกั่วปนเปื้อนในลำห้วยคลิตี้ จ.กาญจนบุรี แบ่งการต่อสู้ทางกฎหมายออกเป็น 2 เส้นทางหลักที่สร้างบรรทัดฐานสำคัญด้านกฎหมายสิ่งแวดล้อมของไทย คือ คดีปกครอง (ฟ้องหน่วยงานรัฐฐานละเลยหน้าที่และการฟื้นฟู) และ คดีแพ่ง (ฟ้องเอกชนผู้ก่อมลพิษให้ชดใช้ค่าเสียหายและฟื้นฟูลำห้วย)

จุดเริ่มต้นการร้องเรียนและเปิดโปงมลพิษ
ปี 2541

ชาวบ้านคลิตี้ล่างพบความผิดปกติของน้ำในลำห้วยคลิตี้ มีกลิ่นเหม็น สัตว์น้ำและสัตว์เลี้ยงล้มตาย และคนในชุมชนเจ็บป่วยจากการปนเปื้อนสารตะกั่วที่รั่วไหลจากโรงแต่งแร่ของบริษัท ตะกั่วคอนเซนเตรทส์ (ประเทศไทย) จำกัด จึงเริ่มร้องเรียนหน่วยงานรัฐให้เข้าตรวจสอบและแก้ไข

ฟ้องคดีปกครองต่อกรมควบคุมมลพิษ
ปี 2546–2547

ชาวบ้านคลิตี้ล่างจำนวน 22 คน ยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง ขอให้สั่งกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ดำเนินการฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้และชดใช้ค่าเสียหาย หลังเห็นว่าหน่วยงานรัฐปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควรและละเลยการป้องกันแก้ไขมลพิษ

ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาคดีประวัติศาสตร์
10 มกราคม 2556

ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษา (คดีหมายเลขแดงที่ อ. 743/2555) วินิจฉัยว่ากรมควบคุมมลพิษละเลยและปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินสมควร จึงสั่งให้ฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้ให้กลับสู่สภาพเดิมตามมาตรฐานคุณภาพสิ่งแวดล้อม พร้อมชดใช้ค่าเสียหายรายเดือนแก่ชาวบ้านจนกว่าการฟื้นฟูจะแล้วเสร็จ

ศาลฎีกาพิพากษาคดีแพ่งให้เอกชนชดใช้และฟื้นฟู
11 กันยายน 2560

ศาลฎีกาแผนกคดีสิ่งแวดล้อมพิพากษายืนและวางบรรทัดฐานสำคัญตาม พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 ให้บริษัท ตะกั่วคอนเซนเตรทส์ฯ และจำเลยที่เกี่ยวข้องชดใช้ค่าเสียหายแก่ชาวบ้านคลิตี้ล่าง 151 คน รวมกว่า 36 ล้านบาท และรับผิดชอบค่าเสียหายในการฟื้นฟูลำห้วย พร้อมยืนยันสิทธิชุมชนในการฟ้องร้องให้ผู้ก่อมลพิษฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม

ข้อพิพาทการฟื้นฟูและตะกอนฟุ้งกระจาย
ปี 2563

เกิดข้อร้องเรียนและการยื่นคำร้องต่อศาลปกครองกลางจากชาวบ้าน หลังพบการฟุ้งกระจายของตะกอนตะกั่วระหว่างกระบวนการฟื้นฟู รวมถึงการพบกองกากแร่เพิ่มเติม ทำให้เกิดคำถามด้านเทคนิคการจัดการตะกอนและความปลอดภัยของชุมชน

การติดตามผลและการฟื้นฟูระยะยาว
ปี 2566–2569

แม้ภาครัฐจะเดินหน้าโครงการฟื้นฟูและงบประมาณไปแล้วหลายร้อยล้านบาท รวมถึงมีสารคดีและรายงานติดตามผล แต่ชุมชนและนักวิชาการยังคงติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำ ตะกอนตกค้าง และผลกระทบระยะยาวอย่างต่อเนื่องจนเข้าสู่ปีที่ 28 ของปัญหา

นัยสำคัญทางกฎหมายจากทั้งสองคดี

ด้านความรับผิดของรัฐ (คดีปกครอง): ยืนยันว่าหน่วยงานรัฐไม่สามารถอ้างความล่าช้าหรือขั้นตอนภายในเพื่อปล่อยปละละเลยเมื่อเกิดมลพิษร้ายแรง และต้องรับผิดชอบเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบหากละเลยหน้าที่ตามกฎหมาย

ด้านความรับผิดของผู้ก่อมลพิษและสิทธิชุมชน (คดีแพ่ง): ขยายความคุ้มครองตามกฎหมายสิ่งแวดล้อมให้ชาวบ้านและชุมชนสามารถเรียกร้องให้ผู้ก่อมลพิษรับผิดชอบทั้งค่าเสียหายส่วนบุคคลและการฟื้นฟูทรัพยากรส่วนรวมได้โดยตรง


(Gemini ช่วยรวบรวม)







 

วันเสาร์, พฤศจิกายน 21, 2569

ฤๅนี่ปฏิญญา Gen Z :ศักยภาพในทุกด้านเห็นได้ ไม่ว่าวิชาการ กีฬา ดนตรี มีหรือจะไม่ใส่ใจสังคม การเมือง เด็กพวกนี้ไม่ตระบัดสัตย์ ไม่เล่นละคร พวกเค้าทำจริง พูดจริง จำนวนไม่ใช่ประเด็น

ฤๅนี่ปฏิญญา Gen Z

Artyt Sun Lerdrakmongkol

Nov.20 at 5:10 am

มีอาจารย์ Activist ชื่อดังท่านหนึ่ง แสดงความเป็นห่วงถึงเด็กเจน Z ว่าไม่สนใจการเมือง กลัวว่าจะไม่มีแรงใดไปต่อต้านรัฐที่กินเลือดกินเนื้อประชาชนอีกในวันข้างหน้า

แต่เราไม่เคยไม่เชื่อในตัวพวกเค้า เราเห็นศักยภาพในทุกด้านของเจนนี้ ไม่ว่าวิชาการ กีฬา ดนตรี ดูอย่าง เนเน่ แล้วเชื่อมั้ยว่ามีเด็กอย่างเนเน่อีกมากมายในเจนเค้า พวกเค้าเหมือนหุ่นยนต์รุ่นใหม่ที่พัฒนาไปจากรุ่นเราอย่างก้าวกระโดดจนฝันไปไม่ถึง

แล้วมีหรือว่าในเชิงสังคม การเมือง พวกเค้าจะไม่สนใจหรือไม่มีตัวตึงอย่างเนติวิทย์ เพนกวิน มันยังไม่ใช่จังหวะที่ต้องแสดงออกเท่านั้นเอง

ม็อบนี้คือคำตอบเล็ก ๆ ที่ทำให้เห็นว่า พวกเค้ามีอยู่จริง พวกเค้ากำลังแสดงพลังให้เห็นว่าเค้าไม่ยอมให้พวกผู้ใหญ่รังแก ฉุดแย่งสิ่งที่พวกเค้าควรจะได้รับไป เพราะนี่คือโลกที่เป็นวันเวลาของเค้า ไม่ใช่วันเวลาของพวกผู้ใหญ่ที่กำลังทำประเทศพินาศ

เราเฝ้าดูการเรียนรู้ที่จะเดิน อาจจะยังไม่แหลมคมอย่างใจ แต่เพราะพวกเค้ามีประเด็นที่พูดออกมาเต็มไปหมด และพวกเค้ากำลังเรียนรู้ที่จะเรียบเรียง ส่งเสียงออกมาอย่างชัดถ้อยชัดคำ ไม่ใช่แค่ไล่รัฐบาลแม่งให้จบ ๆ ไป

การศึกษา พ.ร.บ.การศึกษาใหม่ที่กำลังจะถูกร่างโดย 'มีชัย', ความไม่เท่าเทียมทางการศึกษา, ร่างรัฐธรรมนูญ, ที่สำคัญคือ 'สิ่งแวดล้อม' รัฐบาลที่กำลังฆ่าพวกเค้าด้วยยาพิษ โดยไม่สนใจหรือทำอะไร

พวกเค้าพูดหลาย ๆ เรื่องแต่จบลงที่ "ไล่หนู" แบบที่จุลพันธ์เคยพูดหาเสียง เพียงแต่เด็กพวกนี้ไม่ตระบัดสัตย์ ไม่เล่นละคร พวกเค้าทำจริง พูดจริง ที่คาดผมหูแมว ดูเรียบง่ายและน่ารัก แต่กลับคมคายกว่าคำที่ออกจากปากผู้ใหญ่

จำนวนเด็ก ๆ ที่มา ไม่ใช่ประเด็น แต่ประเด็นที่เค้าเรียกร้องต่างหากที่มันใหญ่กว่า หลายคนว่าก็คงเป็นม็อบเล็ก ๆ แล้วจบไป ไม่มีใครรู้ใจพวกเค้าหรอก เหมือนที่เราคาดการณ์อะไรไม่ได้เลยจากเด็ก ๆ ในปี 63

แต่พอคุณเห็นพวกเค้าจะก่อตัว พวกคุณพยายามตีกรอบพวกเค้าแบบที่ประยุทธ์ทำ ขู่ ไล่ ขวาง นั่นคือน้ำมันที่คุณราดลงไปเอง

ถ้าพวกเค้าตั้งหลักในการชุมนุมได้ จังหวะนี้ที่รัฐบาลกำลังรับกรรมจากสิ่งที่บริหารเฮงซวยมาเกือบปี และอภิปรายกำลังมาถึง ก็อาจจะเป็นเวลาอันสมควรสำหรับคนชั่ว ๆ ที่ทำลายโลกของเจน Z สักที

https://www.facebook.com/artytsun/posts/kBjaDyiunS