วันพุธ, พฤศจิกายน 18, 2569

ใครได้เปรียบ ใครเสียเปรียบ จาก ไทยกับสหรัฐฯ บรรลุข้อตกลงด้านการค้า (AI ว่าไง ?)

ภายใต้ข้อตกลงนี้ ประเทศไทยจะยกเลิกภาษีศุลกากรสำหรับสินค้าที่ส่งออกจากสหรัฐฯ ขจัดอุปสรรคทางการค้าที่สำคัญต่าง ๆ และจัดซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ เพิ่มเติมเป็นมูลค่าประมาณ 2.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

.....

ถาม Gemini

ไทยกับสหรัฐฯ บรรลุข้อตกลงด้านการค้าโดย โดยจะมีการยกเลิกภาษีทั้งหมดสำหรับสินค้าที่ส่งออกจากสหรัฐฯ เพื่อส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจ ใครได้เปรียบ ใครเสียเปรียบ

จากประเด็นการบรรลุข้อตกลงกรอบความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Reciprocal Trade Agreement หรือ ART) ระหว่างไทยและสหรัฐอเมริกา (ภายใต้การหารือระหว่างผู้นำทั้งสองประเทศ) ซึ่งมีสาระสำคัญคือ ไทยเตรียมทยอยยกเลิกภาษีนำเข้าและขจัดอุปสรรคทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษีให้กับสินค้าจากสหรัฐฯ แลกกับการที่ไทยจะรักษาสิทธิ์ความสามารถในการแข่งขันทางภาษีและลดแรงกดดันจากมาตรการกีดกันทางการค้าของสหรัฐฯ

หากวิเคราะห์ในแง่ของโครงสร้างผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการค้า สามารถจำแนกผู้ได้เปรียบและเสียเปรียบ (รวมถึงกลุ่มที่ต้องแบกรับความเสี่ยง) ได้ดังนี้ครับ:

1. ฝ่ายที่ "ได้เปรียบ" (หรือได้ประโยชน์หลัก)

สหรัฐอเมริกา (และภาคธุรกิจ/เกษตรกรสหรัฐฯ):

แต้มต่อทางการค้ามหาศาล: การที่ไทยตกลงยกเลิกภาษีนำเข้าสินค้าทั้งหมด (หรือราว 99% ครอบคลุมทั้งสินค้าอุตสาหกรรมและเกษตร) รวมถึงการลดอุปสรรคที่ไม่ใช่ภาษี (Non-Tariff Barriers) เช่น ยา, อุปกรณ์ทางการแพทย์, รถยนต์, เอทานอล และสินค้าเนื้อสัตว์ปีก ทำให้สินค้าอเมริกันทะลักเข้าสู่ตลาดไทยได้ง่ายและมีต้นทุนถูกลงอย่างมาก

ตลาดส่งออกสินค้าเกษตรเติบโต: สหรัฐฯ ได้โควตาการส่งออกสินค้าเกษตรมายังไทยเพิ่มขึ้นคิดเป็นมูลค่าสูงราว 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นชัยชนะครั้งสำคัญของภาคเกษตรกรรมสหรัฐฯ

ผู้ส่งออกและภาคอุตสาหกรรมรายใหญ่ของไทย (กลุ่มที่พึ่งพาตลาดสหรัฐฯ):

สหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย (คิดเป็นสัดส่วนราว 24.6% ของการส่งออกรวม) การทำข้อตกลงนี้ช่วย "ปลดล็อกความไม่แน่นอน" และลดความเสี่ยงที่ไทยจะถูกสหรัฐฯ ใช้มาตรการภาษีตอบโต้ระดับสูง (เช่น มาตรการภาษีตามมาตรา 301 หรืออัตราภาษีนำเข้าที่สูงลิ่วเหมือนชาติที่ยังไม่ทำข้อตกลง) ทำให้สินค้าไทยยังคงสิทธิ์แข่งขันในตลาดสหรัฐฯ ได้ใกล้เคียงกับประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียนที่ทำข้อตกลงไปก่อนหน้า
 
2. ฝ่ายที่ "เสียเปรียบ" หรือมีความเสี่ยงสูง (กลุ่มเปราะบางในประเทศ)

เกษตรกรและผู้เลี้ยงปศุสัตว์ไทย (โดยเฉพาะผู้เลี้ยงสุกรและผู้ผลิตสินค้าเกษตรบางประเภท):

การที่ไทยต้องเปิดรับสินค้าเกษตรและปศุสัตว์จากสหรัฐฯ เพิ่มขึ้น (ตามกรอบมูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์ และการปลดล็อกอุปสรรคสินค้าเนื้อสัตว์ปีกหรือเนื้อสัตว์อื่นๆ) จะทำให้เกษตรกรไทยต้องเผชิญกับ "สินค้าราคาถูกจากสหรัฐฯ" ที่มีต้นทุนการผลิตต่ำกว่า เข้ามาแข่งขันแย่งส่วนแบ่งตลาดในประเทศ ซึ่งอาจสร้างความเสียหายต่อเกษตรกรรายย่อยที่ไม่สามารถแข่งขันด้านต้นทุนได้

ผู้ประกอบการ SME และอุตสาหกรรมในประเทศที่แข่งขันยาก:

เมื่อสินค้าอุตสาหกรรม, เครื่องจักร, เคมีภัณฑ์ และสินค้าเทคโนโลยีจากสหรัฐฯ หลั่งไหลเข้ามาในไทยโดยไม่มีกำแพงภาษีคอยปกป้อง ผู้ประกอบการ SMEs ของไทยที่ผลิตสินค้าทดแทนหรือมีเทคโนโลยีต่ำกว่า อาจสูญเสียส่วนแบ่งตลาดอย่างรวดเร็วหากปรับตัวไม่ทัน
 
3. ภาพรวมเชิงดุลยภาพ (มุมมองเศรษฐกิจมหภาค)

เป็นเกม "จำยอมเพื่อรักษาส่วนแบ่ง" มากกว่าการชนะเด็ดขาด (Win-Win ที่ไม่เท่ากัน):นักวิเคราะห์มองว่า ไทยอยู่ในฐานะผู้เล่นที่ต้องยอมเปิดตลาดภายในประเทศเกือบทั้งหมดแลกกับการรักษา "เส้นเลือดใหญ่" ทางเศรษฐกิจ นั่นคือการส่งออกไปยังตลาดสหรัฐฯ ไม่ให้โดนกำแพงภาษีสูงจนพังพาบ เนื่องจากหากไทยดื้อแพ่งไม่ทำข้อตกลงและโดนสหรัฐฯ ขึ้นภาษีนำเข้าสินค้าไทยในอัตราสูง (เช่น 19% ถึงกว่า 30%) จะสร้างความเสียหายต่อระบบเศรษฐกิจและการจ้างงานของประเทศในภาพรวมที่รุนแรงยิ่งกว่า

ภาระในการปรับตัวของกฎหมายภายใน:ข้อตกลงนี้ไม่ได้จบแค่เรื่องภาษีศุลกากร แต่ยังผูกพันไปถึงกฎระเบียบการค้าและการลงทุน เช่น การปรับปรุงกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา มาตรการด้านแรงงานและสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดขึ้นตามมาตรฐานสหรัฐฯ ซึ่งภาครัฐและเอกชนไทยต้องเร่งปรับตัวอย่างหนักเพื่อไม่ให้เสียเปรียบในระยะยาว

หมายเหตุ: ดีลนี้เพิ่งอยู่ในขั้นตอนการลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) และยังต้องผ่านกระบวนการทางกฎหมายภายใน การรับฟังความคิดเห็น รวมถึงการพิจารณาให้ความเห็นชอบจากรัฐสภาไทย ก่อนจะกลายเป็นสัญญาฉบับสมบูรณ์ในรายละเอียดต่อไป
.....

สรุปข้อมูลเอามาจากไหนบ้าง

ข้อมูลทั้งหมดอ้างอิงมาจาก แถลงการณ์ร่วมอย่างเป็นทางการ (Joint Statement) และ การแถลงข่าวของผู้นำทั้งสองประเทศ (ระหว่างประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐอเมริกา และนายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล ของไทย) เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เกี่ยวกับกรอบความตกลงการค้าต่างตอบแทน หรือ Reciprocal Trade Agreement (ART)
(bangkokbiznews)

โดยมีรายละเอียดและแหล่งที่มาหลักดังนี้ครับ:

ประเด็นการยกเลิกภาษีและเปิดตลาดสินค้า: อ้างอิงจากถ้อยแถลงของทางทำเนียบขาวและสำนักข่าวต่างประเทศ/ในประเทศ ที่ระบุถึงข้อตกลงเบื้องต้นในการทยอยยกเลิกภาษีนำเข้าและขจัดอุปสรรคทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี (Non-Tariff Barriers) ให้แก่สินค้าจากสหรัฐฯ เช่น ยวดยานพาหนะ, อุปกรณ์ทางการแพทย์, เวชภัณฑ์ยา, เอทานอล และสินค้าปศุสัตว์/เนื้อสัตว์ปีก รวมถึงโควตาการสั่งซื้อสินค้าเกษตรมูลค่าราว 2,600 ล้านدอลลาร์สหรัฐ
(thairath.co.th)

บริบทความสัมพันธ์และสัดส่วนการส่งออก: อ้างอิงข้อมูลเชิงเศรษฐกิจมหภาคว่าสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย (คิดเป็นสัดส่วนราว 24.6% ของการส่งออกรวม) และความพยายามของไทยในการเจรจารักษาสิทธิ์เพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบจากมาตรการกำแพงภาษีระดับสูงของสหรัฐฯ
(ช่อง3+ 1)

ขั้นตอนหลังจากนี้: ข้อมูลระบุชัดเจนว่า การลงนามครั้งนี้เป็นการลงนามในระดับ "แถลงการณ์ร่วม (Joint Statement)" เพื่อยืนยันว่าการเจรจาสาระสำคัญบรรลุผลแล้ว แต่ตัวสัญญาฉบับสมบูรณ์ยังต้องผ่านกระบวนการทางกฎหมายภายใน การรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และการพิจารณาเห็นชอบจากรัฐสภาไทยต่อไป
(ช่อง3+ 1)





ไทยกับสหรัฐฯ บรรลุข้อตกลงด้านการค้าโดย โดยจะมีการยกเลิกภาษีทั้งหมดสำหรับสินค้าที่ส่งออกจากสหรัฐฯ เพื่อส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตาม ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกับที่สหรัฐฯ ได้ประกาศใช้มาตรการจำกัดการส่งออกชิปปัญญาประดิษฐ์ (AI) ขั้นสูงมายังประเทศไทยที่เข้มงวดขึ้น








(ผู้สื่อข่าว เมย์ หว่อง (May Wong) ปัจจุบันดำรงตำแหน่งหัวหน้าสำนักงานประจำภูมิภาคอินโดจีนของหนังสือพิมพ์ The Straits Times)
.....

บทแปลจากรายงานข้างบน

หน้าที่ 1 (Page 1)

นายกรัฐมนตรีและประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกาได้ลงนามในแถลงการณ์ร่วมยืนยันว่า การเจรจาความตกลงว่าด้วยการค้าต่างตอบแทน (ART) ได้บรรลุข้อสรุปสำคัญแล้ว ความคืบหน้าครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อรักษาตลาดส่งออกของประเทศไทย เสริมสร้างความเชื่อมั่นทางธุรกิจ และปูทางไปสู่การสรุปความตกลงฉบับสมบูรณ์

นายกรัฐมนตรีไทยและประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาได้ลงนามใน "แถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงว่าด้วยการค้าต่างตอบแทน (ART)" ยืนยันว่าการเจรจาในสาระสำคัญได้สิ้นสุดลงแล้ว ถือเป็นก้าวสำคัญยิ่งในความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศ ซึ่งออกแบบมาเพื่อให้เกิดความชัดเจนทางการค้า รักษาขีดความสามารถในการแข่งขันของผลิตภัณฑ์ไทยในตลาดสหรัฐฯ และยกระดับความเชื่อมั่นของกลุ่มผู้ประกอบการและนักลงทุน ทั้งสองฝ่ายจะดำเนินขั้นตอนที่จำเป็นต่อไปเพื่อให้ความตกลงฉบับสมบูรณ์มีผลอย่างเป็นทางการ

วันนี้ (วันอังคารที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569) เวลา 19:00 น. ตามเวลาท้องถิ่น ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ นายเอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี แถลงว่า นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา ฯพณฯ นายโดนัลด์ ทรัมป์... ได้ร่วมลงนามในแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงระหว่างสหรัฐอเมริกาและราชอาณาจักรไทยว่าด้วยการค้าต่างตอบแทน (ART) ก่อนการประชุมสุดยอดอาเซียน-สหรัฐฯ สมัยพิเศษ (ASEAN-U.S. Special Summit)

หน้าที่ 2 (Page 2)

ในโอกาสนี้ นายกรัฐมนตรีได้แสดงความยินดีที่ได้พบกับประธานาธิบดีสหรัฐฯ อีกครั้ง พร้อมทั้งย้ำเจตนารมณ์ของไทยในการกระชับความสัมพันธ์อันยาวนานและความเป็นหุ้นส่วนระหว่างสองประเทศให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น นายกรัฐมนตรียินดีกับการบรรลุข้อตกลงในสาระสำคัญของความตกลงว่าด้วยการค้าต่างตอบแทน (ART) โดยระบุว่าเป็นหมุดหมายสำคัญ ความตกลงนี้จะช่วยสร้างความชัดเจนและเสถียรภาพทางการค้า เสริมสร้างความเชื่อมั่นในหมู่ภาคธุรกิจและนักลงทุน ตลอดจนสร้างโอกาสใหม่ๆ ด้านการค้าและการลงทุน ซึ่งจะนำประโยชน์ร่วมกันมาสู่ประชาชนของทั้งสองประเทศในท้ายที่สุด นอกจากนี้ ไทยยังมีความพร้อมที่จะขยายความร่วมมือกับสหรัฐอเมริกาในด้านอื่นๆ ที่มีผลประโยชน์ร่วมกัน เพื่อกระชับความสัมพันธ์ระดับทวิภาคีให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีระบุว่า การเจรจานี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของนโยบายภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ซึ่งส่งผลกระทบต่อคู่ค้าทั่วโลก สำหรับการเจรจานี้ นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีได้มอบหมายให้ นางสาวศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นหัวหน้าคณะเจรจาฝ่ายไทย ภายใต้การทำงานแบบ "ทีมประเทศไทย" (Team Thailand) ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง คณะผู้แทนได้หารืออย่างใกล้ชิดกับภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในทุกภาคส่วน เพื่อนำข้อเสนอและความกังวลต่างๆ มาประกอบการกำหนดท่าทีการเจรจาของไทย ...และเพื่อให้บรรลุข้อสรุปคำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

หน้าที่ 3 (Page 3)

การบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของความตกลง ART (ความตกลงว่าด้วยเรื่องที่เกี่ยวกับการค้า) ถือเป็นสิ่งสำคัญยิ่งในการรักษาการเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกอันดับหนึ่งของไทย ความคืบหน้าดังกล่าวช่วยลดความไม่แน่นอนทางการค้าและทำให้สินค้าไทยได้รับอัตราภาษีที่สามารถแข่งขันได้กับประเทศอื่นๆ ในภูมิภาค ช่วยให้ผู้ส่งออกและนักลงทุนสามารถวางแผนการดำเนินธุรกิจด้วยความมั่นใจยิ่งขึ้น ยิ่งไปกว่านั้น ยังเป็นการเปิดประตูให้ทั้งสองประเทศขยายความร่วมมือด้านการค้า การลงทุน เทคโนโลยี และนวัตกรรม ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของไทย พร้อมทั้งสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจระยะยาวให้กับผู้ประกอบการและประชาชนทั่วไป

โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีเน้นย้ำว่า แถลงการณ์ร่วมฉบับนี้ทำหน้าที่เป็นการยืนยันอย่างเป็นทางการจากผู้นำของทั้งสองประเทศว่า การเจรจาในสาระสำคัญได้สิ้นสุดลงแล้ว ขั้นตอนต่อไปทั้งสองฝ่ายจะร่วมกันร่างและตรวจสอบรายละเอียดทางกฎหมายเพื่อให้มีความครอบคลุมและชัดเจน ก่อนที่จะมีการลงนามในความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ หลังจากนั้น แต่ละประเทศจะดำเนินการตามกระบวนการทางกฎหมายภายในของตน สำหรับประเทศไทย รัฐบาลจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ก่อนที่จะนำเสนอความตกลงดังกล่าวต่อรัฐสภา เพื่อนำข้อเสนอแนะเหล่านี้มาประกอบกระบวนการพิจารณาตามที่กฎหมายและรัฐธรรมนูญกำหนด

"หมุดหมายนี้ยืนยันว่าประเทศไทยและสหรัฐอเมริกาได้บรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจาเป็นผลสำเร็จ ซึ่งจะช่วยปกป้องตลาดส่งออกของเรา ขยายโอกาสทางการค้าและการลงทุน ตลอดจนสร้างความมั่นใจที่จำเป็นให้ภาคธุรกิจไทยสามารถแข่งขันได้ในตลาดโลก" โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีกล่าว

จบการรายงาน...//




วิกฤตสารหนูและโลหะหนักที่ปนเปื้อนในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ลอยตามน้ำมาจากฝั่งเมียนมา แต่คือผลลัพธ์ที่ไทย เป็นทั้งทางผ่านฟอกแร่ขาเข้า และเป็น "ฐานส่งเสบียงสารเคมีขาออก" หล่อเลี้ยงเหมืองแร่หายาก (Rare Earth) และเหมืองทองคำเถื่อนบริเวณต้นน้ำในรัฐฉาน


Thairath - ไทยรัฐออนไลน์
Yesterday
·
เส้นทาง “กรดมรณะ” จากไทยสู่เหมืองพิษ
เมื่อไทยส่งออกสารละลายแร่ กลับมาทำลายแม่น้ำตัวเอง

วิกฤตสารหนูและโลหะหนักที่ปนเปื้อนในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ลอยตามน้ำมาจากฝั่งเมียนมา แต่คือผลลัพธ์ของการวางตัวเป็นประเทศ “กลางน้ำ” ที่เป็นทั้งทางผ่านฟอกแร่ขาเข้า และเป็น "ฐานส่งเสบียงสารเคมีขาออก" หล่อเลี้ยงเหมืองแร่หายาก (Rare Earth) และเหมืองทองคำเถื่อนบริเวณต้นน้ำในรัฐฉาน
.

ข้อมูลจากการตรวจสอบสถิติการค้าระหว่างประเทศ (UN Comtrade และ OEC) รายงานของสถาบันวิจัยระดับสากลอย่าง Stimson Center และ ISP Myanmar ตลอดจนคำชี้แจงของด่านศุลกากรภาคเหนือต่อรัฐสภา เผยให้เห็นเส้นทางการไหลของสารเคมีจากไทยสู่เหมืองพิษอย่างเป็นระบบ

"กรดละลายแร่" ใช้สารตัวไหนบ้าง?

ภาพถ่ายดาวเทียมจากสถาบัน Stimson Center ร่วมกับรายงานของมูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทใหญ่ (SHRF) และงานวิจัยของ ดร.สืบสกุล กิจนุกร แห่งมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ระบุว่าเฉพาะบริเวณ จ.ท่าขี้เหล็ก และต้นน้ำสาย-กก มีจุดเปิดหน้าดินทำเหมืองหนาแน่นอาจถึง 2,445 แห่ง จากทั้งหมดกว่า 2,214 แห่งทั่วเมียนมา ซึ่งส่วนใหญ่ผุดขึ้นหลังรัฐประหารปี 2564

เหมืองแร่หายากเหล่านี้ใช้วิธี "ฉีดสารละลายแร่ในชั้นดิน" ที่เรียกว่า In-situ Leaching หรือ ISL คือการสูบน้ำผสมสารเคมีอัดฉีดลงไปในภูเขาโดยตรงเพื่อชะละลายแร่ แล้วระบายน้ำเสียลงสู่บ่อดักแบบเปิดที่ไร้ระบบบำบัด โดยพึ่งพาสารเคมี 4 กลุ่มหลัก

แอมโมเนียมซัลเฟต (Ammonium sulfate): สารชะละลายหลักที่ถูกอัดฉีดลงไปในชั้นดินเพื่อดึงธาตุแร่หายากออกมา

กรดออกซาลิก (Oxalic acid) และแอมโมเนียมไบคาร์บอเนต: ใช้เป็นสารตกตะกอนแร่หายากในขั้นตอนการสกัด

กรดซัลฟิวริก (Sulfuric acid) และกรดไนตริก (Nitric acid): กรดอุตสาหกรรมเข้มข้นที่ใช้ในกระบวนการสกัดและล้างแร่

โซเดียมไซยาไนด์ (Sodium cyanide) และปรอท: ถูกใช้ในเหมืองทองคำและเหมืองเถื่อนในพื้นที่เดียวกันเพื่อชะล้างชั้นดินและแยกทองคำ

การอัดฉีดกรดและสารเคมีเหล่านี้ลงในภูเขาโดยไม่มีบ่อกักเก็บกากแร่ ก่อให้เกิดปฏิกิริยาชะล้างโลหะหนักตามธรรมชาติอย่าง สารหนู (Arsenic) และ ตะกั่ว (Lead) ลงสู่ลำห้วยต้นน้ำของไทยตลอดระยะเวลาเกือบ 4 ปีที่ผ่านมา

แกะรอยตัวเลขศุลกากร ไทยส่งออกสารเคมีไปเมียนมามากแค่ไหน?

ปัจจุบัน กรมศุลกากรยังไม่เปิดเผยรายชื่อบริษัทเอกชนที่ส่งออกสารเคมีและนำเข้าแร่ (ซึ่งมีบริษัทจดทะเบียนในไทยกว่า 50 แห่ง นำเข้าแร่สำคัญ 5 ชนิดจากเมียนมาสูงถึง 105,752 ตัน มูลค่ากว่า 13,900 ล้านบาท ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2568) ขณะที่ผู้จำหน่ายเคมีภัณฑ์อุตสาหกรรมในไทยอย่างน้อย 17 ราย ปรากฏในฐานข้อมูลสาธารณะ แต่ไม่มีหลักฐานเชื่อมโยงว่าส่งออกไปยังเหมืองในเมียนมาโดยตรง

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขสถิติการค้าระหว่างประเทศและการชี้แจงของด่านศุลกากรภาคเหนือต่อคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน เมื่อเดือนสิงหาคม 2569 ยืนยันปริมาณการส่งออกสารเคมีจากไทยไปเมียนมาไว้อย่างชัดเจน

แอมโมเนียมซัลเฟต: ในปี 2565 เมียนมาเคยเป็นตลาดส่งออก อันดับ 1 ของไทย ด้วยปริมาณสูงถึง 23,177.4 ตัน (มูลค่า 8.94 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็น 24.8% ของปริมาณส่งออกทั้งหมดของไทย) และในปี 2567 เมียนมารายงานการนำเข้าจากไทยอีก 6,738 ตัน ซึ่งตัวเลขนี้ยังไม่นับรวมการค้าชายแดนที่ไม่ผ่านพิธีการศุลกากรฝั่งเมียนมา

กรดไนตริก: ในปี 2567 เมียนมาพุ่งขึ้นมาเป็นตลาดส่งออก อันดับ 1 ของไทย ด้วยมูลค่า 541,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือ เติบโตก้าวกระโดดถึง +345% จากปี 2566 (คิดเป็นเกือบ 40% ของยอดส่งออกกรดไนตริกทั้งหมดของไทย) ทั้งที่ในเชิงโครงสร้าง ไทยเองยังต้องนำเข้ากรดไนตริกสุทธิจากต่างประเทศถึง 11.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

โซเดียมไซยาไนด์: ข้อมูลการค้าล่าสุด (ปี 2564) ระบุว่าไทยส่งออกสารพิษชนิดนี้ไปยังเมียนมา 340.05 ตัน คิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 70.1% ของปริมาณการส่งออกโซเดียมไซยาไนด์ทั้งหมดของไทย

กรดซัลฟิวริกและเคมีภัณฑ์ผ่านด่านแม่สาย: มูลค่าการส่งออกกรดซัลฟิวริกจากไทยไปเมียนมาขยายตัวเร็วเป็นอันดับ 3 ของไทย ขณะที่นายด่านศุลกากรแม่สายชี้แจงต่อรัฐสภาว่ามีการส่งออกกรดไนตริก กรดไฮโดรโบรมิก โซดาไฟ และเอทิลอะซิเตตผ่านด่านอย่างต่อเนื่อง

นอกจากช่องทางถูกกฎหมาย ยังปรากฏคดีลักลอบขนส่งนอกระบบหลายครั้ง อาทิ การตรวจยึดกรดไนตริกและกรดซัลฟิวริกกว่า 6,650 กิโลกรัม รวมถึงกรดไฮโดรคลอริกบริเวณชายแดนแม่สายและแม่สอด โดยกรมโรงงานอุตสาหกรรม (กรอ.) หน่วยเฉพาะกิจราชมนู และ ป.ป.ส. ซึ่งสะท้อนศักยภาพของเครือข่ายลำเลียงกรดเข้มข้นข้ามแดนได้เป็นอย่างดี

จุดบอด 3 ชั้นของกลไกรัฐไทย ทำไม "สารพิษ" ไหลข้ามแดนได้ถูกกฎหมาย?

จากการตรวจสอบของคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน นำโดย นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ พบช่องโหว่เชิงระบบ 3 ประการที่ทำให้ไทยหยุดยั้งวงจรนี้ไม่ได้:

กับดัก "สารเคมีสองทาง" (Dual-use) และการแยกส่วนกำกับ: กรดอุตสาหกรรมและแอมโมเนียมซัลเฟตถูกจัดอยู่ในพิกัดเคมีภัณฑ์อุตสาหกรรมทั่วไปหรือ "ปุ๋ยเคมีเพื่อการเกษตร" ภายใต้ พ.ร.บ.วัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 เมื่อส่งออกจึงไม่มีการเก็บภาษี และกรมศุลกากรชี้แจงว่า "ไม่มีอำนาจหน้าที่ติดตามปลายทาง" ว่าผู้ซื้อในเมียนมาจะนำไปใส่ไร่นาหรืออัดฉีดลงภูเขาทำเหมือง โดยไม่มีระบบเชื่อมโยงข้อมูลกับกรมโรงงานอุตสาหกรรมและกรมการค้าต่างประเทศ อีกทั้งหน่วยงานชายแดนมักเพ่งเล็งการสกัดสารตั้งต้นยาเสพติดมากกว่าการทำเหมืองแร่

วงจรโลจิสติกส์ขากลับ: เส้นทางรถบรรทุกและเรือสินค้าที่ขนแร่จากเมียนมาเข้าด่านแม่สายและเชียงแสนเพื่อส่งต่อไปลงเรือที่ท่าเรือแหลมฉบัง ถูกใช้งานในขากลับเพื่อลำเลียงน้ำมันเชื้อเพลิง กรดอุตสาหกรรม และอุปกรณ์ที่สำแดงเป็น "เครื่องจักรทำการเกษตร" กลับเข้าสู่พื้นที่ทำเหมืองในเมียนมาอย่างราบรื่น

ไร้เครื่องมือตรวจและกฎหมายตรวจสอบย้อนกลับ: ด่านศุลกากรชายแดนมีเพียงเครื่องเอกซเรย์พื้นฐาน ไม่มีเครื่องสแกนองค์ประกอบแร่ (XRF) จึงไม่สามารถตรวจจับการสอดไส้แร่หายากได้ อีกทั้งกฎหมายศุลกากรและ พ.ร.บ.แร่ พ.ศ. 2560 ยังไม่บังคับให้ผู้นำเข้าแสดงใบรับรองแหล่งกำเนิดว่าแร่ไม่ได้มาจากเหมืองที่ทำลายสิ่งแวดล้อมต้นน้ำ

เมื่อหายนะปลายน้ำเจอทางตันเชิงนโยบาย

ผลกระทบจากวงจรนี้ปรากฏชัดเจนในผลตรวจคุณภาพน้ำของกรมควบคุมมลพิษ ที่พบสารหนูเกินมาตรฐานในแม่น้ำกก แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง โดยที่ แม่น้ำสาย จุดบ้านหัวฝาย อ.แม่สาย พบสารหนูพุ่งสูงเกินมาตรฐานถึง 28 เท่า และตะกั่วเกิน 5 เท่า ลุกลามกระทบผู้ใช้น้ำประปากว่า 23,455 ครัวเรือน และคุกคามพื้นที่เกษตรกว่า 60,500 ไร่หลังพบสารพิษตกค้างในดินและเมล็ดข้าว

แม้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) จะเสนอแนวทางแก้ปัญหาต่อคณะรัฐมนตรีตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2568 และนักวิชาการอย่าง ดร.สืบสกุล กิจนุกร จะเสนอให้รัฐบาลไทยใช้มาตรการเด็ดขาด ระงับการนำเข้าแร่และหยุดส่งออกสารเคมี-เครื่องจักรเหมืองแร่ทุกด่านชายแดนทั่วประเทศเป็นการชั่วคราว เพื่อบีบให้ต้นทางยุติการทำลายแม่น้ำ

แต่น้ำเสียงและท่าทีของรัฐบาลไทยยังคงนิ่งงัน ท่ามกลางการเดินหน้าผลักดันตัวเองเป็น “ประเทศกลางน้ำ” ในห่วงโซ่อุปทานแร่สำคัญระดับโลก ซึ่งทำให้ถูกตั้งคำถามถึงผลประโยชน์ทับซ้อนบนต้นทุนชีวิตและสายน้ำของประชาชนปลายน้ำที่ยังไม่ได้คำตอบ

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1750089623824040&set=a.360119619487721




ภาคเหนือ น้ำมีสารพิษ - กรุงเทพฯ ฟ้ามีฝุ่นพิษ - ภาคตะวันออก ดินมีขยะพิษ "ประเทศไทยทำกรรมอะไรไว้?"


TODAY

November 15
·
"ประเทศไทยทำกรรมอะไรไว้?"
.
นี่คือส่วนหนึ่งจากคอมเมนต์ของชาวเน็ต หลังสำนักข่าวทูเดย์รายงานค่าฝุ่น PM2.5 เมื่อเช้านี้ (16 พ.ย.) โดยพบว่ามี 10 เขต ค่าฝุ่นเกินค่ามาตรฐาน จนอยู่ในระดับเริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ
.
กรมควบคุมมลพิษ ให้ข้อมูลว่า ในช่วงฤดูหนาวสภาพอุตุนิยมวิทยามีแนวโน้มเอื้อต่อการสะสมของฝุ่นละออง โดยเฉพาะช่วงที่อัตราการระบายอากาศอยู่ในระดับต่ำ ทำให้ฝุ่นละอองระบายออกจากพื้นที่ได้น้อยและสะสมในบรรยากาศใกล้ระดับผิวพื้น ส่งผลให้ค่าฝุ่นละอองมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ประกอบกับข้อมูลจุดความร้อน (Hotspot) ทั่วประเทศ ณ วันที่ 13 พ.ย. พบจำนวน 30 จุด โดยส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่นาข้าวบริเวณภาคเหนือตอนล่างและภาคกลาง
.
โดยกรมควบคุมมลพิษคาดการณ์ว่า ในช่วงวันที่ 19–20 พ.ย. นี้ หลายพื้นที่ของกรุงเทพมหานครและปริมณฑลมีแนวโน้มที่ค่าฝุ่นละออง PM2.5 จะขยับสูงขึ้นอีกครั้ง เนื่องจากมวลอากาศเย็นที่แผ่ลงมาปกคลุมประเทศไทยมีกำลังแรงขึ้น ส่งผลให้สภาพอุตุนิยมวิทยาเอื้อต่อการสะสมของฝุ่นละอองในระดับผิวพื้น จึงขอให้ประชาชนติดตามสถานการณ์คุณภาพอากาศอย่างต่อเนื่อง และเตรียมพร้อมรับมือกับสถานการณ์ฝุ่นละอองที่อาจเพิ่มสูงขึ้นในช่วงดังกล่าว
.
แม้ปัญหามลพิษในอากาศจากฝุ่น PM2.5 จะไม่ใช่เรื่องใหม่ของกรุงเทพฯ แต่ปัญหานี้กำลังซ้ำเติมประเทศไทย เมื่อพูดถึงปัญหามลพิษในพื้นที่อื่นๆ ที่หนักหนาสาหัสต่อเนื่อง ทั้งปัญหาแม่น้ำทางภาคเหนือพบสารพิษเกินค่ามาตรฐาน จนส่งผลต่อน้ำอุปโภคบริโภคของประชาชน ไปจนถึงปัญหาขยะกากอุตสาหกรรม ที่ถูกนำไปทิ่งกระจายหลายจุดในพื้นที่ภาคตะวันออก
.
สำหรับปัญหาแม่น้ำปนเปื้อนสารพิษ โดยเฉพาะสารหนู ผลจากการทำเหมืองแร่ที่ไม่มีมาตรฐานในฝั่งเมียนมา ทำให้ผลการตรวจน้ำในแม่น้ำสายโดยสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (สคพ.1 เชียงใหม่) เมื่อวันที่ 5 พ.ย. ที่ผ่านมา พบมีค่าความขุ่นสูงเกินกว่าจะนำไปผลิตน้ำประปาได้ เช่นเดียวกับผลตรวจคัดกรองสารหนูเบื้องต้น สูงกว่ามาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดินถึง 25 เท่า
.
ดร.สืบสกุล กิจนุกร อาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ทำจดหมายเปิดผนึกถึง ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีฯ และ รมว.อว. นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และนางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อสะท้อนผลกระทบจากปัญหาแม่น้ำกก สาย รวก และโขงปนเปื้อนสารโลหะหนัก ซึ่งกำลังส่งผลต่อภาคเกษตรและความมั่นคงทางอาหาร
.
จดหมายเปิดผนึกระบุว่า ตั้งแต่เดือน ธ.ค. 2568 สำนักงานเกษตรแม่อายและศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรแม่อาย จ.เชียงใหม่ ได้เก็บตัวอย่างผลผลิตทางการเกษตรจากพื้นที่ ต.ท่าตอน และ ต.แม่อาย ซึ่งเป็นพื้นที่ริมแม่น้ำกกที่มีประวัติน้ำท่วม พบผักและผลไม้ 24 ชนิด มีสารหนู ตะกั่ว และแคดเมียมเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยในการบริโภค โดยผลผลิตบางส่วนถูกจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ และญี่ปุ่น
.
นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงจากการใช้น้ำในลุ่มแม่น้ำกก สาย และรวก เพื่อการเกษตร โดยเฉพาะพื้นที่นาข้าวรวมกว่า 1 แสนไร่ ซึ่งกรมชลประทานเป็นผู้จัดสรรน้ำให้เกษตรกรใช้ในการทำนาปีและนาปรัง
.
ขณะที่นางสาวกัลยา บุญสง่า ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย กล่าวยืนยันว่าข้าวที่ผลิตใน จ.เชียงราย ยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานและปลอดภัยสำหรับการบริโภค โดยอ้างอิงผลการตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างทางวิทยาศาสตร์จากศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งการตรวจสอบยังไม่พบสารหนูเกินค่ามาตรฐาน จึงสามารถบริโภคได้
.
ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย ระบุว่าเพื่อสร้างความมั่นใจในการเพาะปลูกรอบใหม่ จะต้องตรวจสอบคุณภาพน้ำที่จะนำเข้าสู่แปลงเกษตร รวมถึงเก็บตัวอย่างดินและน้ำ เพื่อติดตามปริมาณสารปนเปื้อน และให้ความรู้แก่เกษตรกรเกี่ยวกับแนวทางลดความเสี่ยงจากการตกค้างของสารพิษในพื้นที่เกษตรกรรม
.
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ลงพื้นที่จังหวัดเชียงรายเมื่อวานนี้ (15 พ.ย.) พร้อมสนับสนุนชุดทดสอบ "M-Sense" ซึ่งเป็นนวัตกรรมตรวจวัดการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักภาคสนามมาใช้ตรวจสอบคุณภาพน้ำ สามารถแสดงผลปริมาณสารหนูภายใน 3–5 นาที มีต้นทุนเพียง 60 บาทต่อครั้ง
.
ส่วนการแก้ปัญหาระยะยาว ศ.ดร.ยศชนัน ระบุว่า ปัญหาสารหนูปนเปื้อนถือเป็นวาระระดับภูมิภาคที่รัฐบาลให้ความสำคัญสูงสุด แม้จะไม่ได้เป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบด้านนี้โดยตรง แต่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ขอร่วมสนับสนุนการแก้ปัญหาและเป็นกองหนุนสำคัญในการแก้วิกฤตข้ามพรมแดน ซึ่งการดำเนินงานดังกล่าวสอดรับกับการหารือระดับทวิภาคีระหว่างนายกรัฐมนตรีของไทยและนายกรัฐมนตรีจีนที่ผ่านมา ที่ได้หยิบยกประเด็นนี้ขึ้นมาพูดคุยอย่างจริงจัง เพื่อประสานความร่วมมือในการบริหารจัดการและแก้ปัญหาตั้งแต่ต้นน้ำ
.
ส่วนพื้นที่ภาคตะวันออก ความกังวลอยู่ที่การพบกากอุตสาหกรรมพิษในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะในจังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา และจังหวัดสระแก้ว โดยพบทั้งการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมหลากหลายรูปแบบ บางจุดพบเป็นกองขยะสูง
.
มูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) ซึ่งติดตามเรื่องนี้อย่างใกล้ชิด อธิบายสภาพพื้นที่ลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมพิษที่ได้พบว่า มีทั้งภาพน้ำสีดำที่ส่งกลิ่นเหม็นจนเวียนหัว เดือดปุดๆ อยู่ในบ่อ, ภาพของอ้อยและข้าวโพดที่งอกขึ้นมาและเติบโตอยู่ท่ามกลางเศษเปลือกสายไฟบดย่อย, ภาพกองแกลบขี้ไก่ที่มีเศษพลาสติกและตระกรันโลหะปะปน, ภาพไร่มันสำปะหลังที่มีถังบรรจุสารเคมีและถุงบิ๊กแบ็กบรรจุผงสีประหลาดๆ วางอยู่คู่กัน, ภาพของแผงวงจรและชิ้นส่วนขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่กระจัดกระจายปะปนอยู่กับผืนดินและแหล่งน้ำ
.
"ทั้งหมดคือภาพที่เราไม่รู้จะหาคำอะไรมาอธิบาย ถึงความผิดธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับผืนดินอันเคยอุดมสมบูรณ์และสวยงามของสองจังหวัดในภาคตะวันออกยามนี้" มูลนิธิบูรณะนิเวศระบุในโพสต์
.
กรณีที่เป็นข่าวใหญ่ คือการพบ "คราบน้ำสีรุ้ง" ที่จังหวัดปราจีนบุรี หลังเกิดน้ำท่วมในพื้นที่ซึ่งเต็มไปด้วยโรงงานอุตสาหกรรม ทั้งกลุ่มที่เป็นโรงงานผู้ผลิต (waste generator) และกลุ่มโรงงานรับบำบัดของเสียด้วยการรีไซเคิล (waste processor)
.
ข้อมูลจากทางการ โดยสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดปราจีนบุรีเมื่อวันที่ 14 พ.ย. ที่ผ่านมา เปิดเผยรายงานผลปฎิบัติการตรวจ กำกับและบังคับใช้กฎหมายขั้นเด็ดขาด ต่อโรงงานลำดับที่ 105 (คัดแยกและฝังกลบสิ่งปฏิกูลที่ “ไม่เป็นของเสียอันตราย”) และโรงงานลำดับที่ 106 (รีไซเคิล – นำน้ำมันหล่อลื่นที่ใช้แล้วหรือสารทำละลายมาทำเป็นเชื้อเพลิงทดแทน) จำนวน 162 โรงงาน พบปฏิบัติไม่เป็นไปตามกฎหมายมากถึง 114 ราย
.
เมื่อวานนี้ (15 พ.ย.) เครือข่ายภาคประชาชนในจังหวัดปราจีนบุรี รวมตัวจัดกิจกรรมแสดงจุดยืนคัดค้านการขยายพื้นที่อุตสาหกรรม และเรียกร้องรัฐบาลทบทวนโครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) พร้อมกันนี้ยังเรียกร้องให้ภาครัฐเร่งปิดโรงงานที่สร้างมลพิษ นำขยะพิษออกนอกพื้นที่และฟื้นฟูพื้นที่ที่ปนเปื้อนสารพิษ ไปจนถึงการเอาผิดผู้ที่ลักลอบกฎหมาย
.
สำนักข่าว TODAY
สำนักข่าวออนไลน์ เปิดความรู้ ดูทูเดย์

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1538146614803948&set=a.661952892423329





แดนไทยเรากำลังเดือดร้อน! ประเทศของเรากำลังก้าวกลับสู่ยุคทมิฬมารมากขึ้นในทุกๆวันที่ผ่านไป ใครที่ทนไม่ไหวกับความฉ้อฉลทางอำนาจแบบนี้ช่วย ส่งแรงสนับสนุนมาเข้าร่วมกับการชุมนุมของเราในวัน ที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ณ เวลา 15.00-19.00 น. ที่จะมาถึงนี้! #20พฤศจิกายนเลิกเรียนไปอนุสาวรีย์ ศธ. สั่งห้ามโรงเรียนลงโทษเด็ก กรณีออกมาชุมนุม ย้ำเป็นสิทธิการชุมนุมโดยสงบ


Studem Network
November 15
·
เมื่อสัปดาห์ที่แล้วได้มีการดำเนินการแจ้งชุมนุมฯกับ สน.ชนะสงคราม ในการแจ้งชุมนุมบอกชัดว่าจะจัดที่ อนุเสาวรีย์ประชาธิปไตย ล่าสุดเมื่อวานนี้(15 พ.ย. 69) มีการติดตั้งรั้วเหล็กพร้อมสังกะสีรอบอนุสาวรีย์ฯ สร้างความกังวลใจให้กับประชาชนว่า อนุเสาวรีย์ประชาธิไตยจะถูกรื้อถอน ทำให้สูญหายเหมือนกับ หมุดคณะราษฎร อนุเสาวรีย์ปราบกบฎ และมรดกคณะราษฎรชิ้นอื่น ๆ ล่าสุด กทม.ได้ออกมาชี้แจงยืนยันไม่มีการรื้อถอนอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย การล้อมรั้วเป็นการกั้นพื้นที่เพื่อซ่อมแซมและบำรุงรักษาเท่านั้น
.
ช่างเป็นจังหวะประจวบเหมาะกับการนัดชุมนุม#ม็อบเจนZ ในวันศุกร์ที่ 20 พ.ย. 2569 ที่จะถึงนี้ เหลือเกิน นี่เป็นการปิดกั้นเสรีภาพและการเรียกร้องของเรา หรือไม่? เป็นสัญลักษณ์แทนการที่รัฐกีดกันไม่ให้ สามัญชนเข้าถึงประชาธิปไคยอันแท้จริงรึเปล่า หรือ จริงๆแล้ว... พยายามตั้งกำแพงเพื่อป้องกันเราจากสิ่ง ลับๆน้ำเงินๆที่กำลังสิงในสังคมประเทศเราโดยเรา ไม่รู้ตัว?
.
เพื่อยืนยันเสรีภาพในการแสดงออก สิทธิในการชุมนุมประท้วง และปกป้องการมีอยู่ของระบอบประชาธิปไตยและอนุเสาวรีย์ประชาธิปไตย ขอเชิญชวนทุกคนมาพบกัน #20พยเลิกเรียนไปอนุเสาวรีย์
(เลิกงานแล้วก็มาได้ !! ) 15.00 น.เป็นต้นไป !!
.
พูดคุยแลกเปลี่ยนกันได้ใน discrod
.
https://discord.gg/EuN3NFCdyf

https://www.facebook.com/photo/?fbid=122319977846066905&set=a.122319680612066905
.....


Studem Network
17 hours ago
·
การเมืองมิได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อการเลือกตั้งมาถึง หรือเมื่อประตูรัฐสภาเปิดออก หากแต่เริ่มต้นขึ้นในวันที่ผู้คนซึ่งถูกกติกาของสังคมจัดวางให้เป็นเพียงผู้เฝ้ามอง ถูกทำให้ไร้เสียงและไร้ตัวตนมาเนิ่นนาน ลุกขึ้นมาประกาศการมีอยู่ของตนเอง และเปล่งเสียงที่ไม่เคยได้รับอนุญาตให้ดัง

เพราะเข็มนาฬิกาไม่อาจหมุนไปข้างหน้าได้ด้วยตัวเอง เช่นเดียวกับกงล้อประวัติศาสตร์ที่ไม่อาจขับเคลื่อนได้ หากปราศจากมือของผู้คนที่ลงแรงผลักดันมัน

วันนี้ เยาวชนผู้ถูกกักขังอยู่ภายในกรอบที่เรียกว่า "ห้องเรียน" และถูกตัดสินด้วยมาตรฐานที่เรียกว่า "วุฒิภาวะ" จะไม่ยอมเป็นเพียงผู้รอคอยอนาคตอีกต่อไป เราจะขอส่งเสียง ประกาศการมีอยู่ และทวงคืนสิทธิในการเป็นผู้กำหนดทิศทางของสังคมที่เราอาศัยอยู่

เพราะเราไม่ได้เกิดมาเพื่อเป็นเพียงเศษเสี้ยวหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์ แต่เราก็มีสิทธิที่จะเป็นผู้ร่วมเขียนมันด้วยมือของเราเอง

20 พฤศจิกายนนี้ จงก้าวออกจากกรอบกติกาที่ตีขังเราไว้ ออกมาส่งเสียง และร่วมกันผลักกงล้อประวัติศาสตร์ให้เคลื่อนไปข้างหน้า

อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย
เวลา 15.00 น. เป็นต้นไป

ประวัติศาสตร์ไม่ได้ขับเคลื่อนตัวเอง ผู้คนต่างหากที่เป็นผู้ขับเคลื่อนมัน

#เลิกเรียนแล้วไปอนุสาวรีย์
#เลิกงานแล้วไปม๊อบ
#เลิกเรียนแล้วไปม๊อบ
#ม๊อบ20พฤษจิกายน

https://www.facebook.com/photo/?fbid=122320190138066905&set=a.122319680612066905
.....


นักเรียนเลว
9 hours ago
·
Update: ศธ. สั่งห้ามโรงเรียนลงโทษเด็ก กรณีออกมาชุมนุม ย้ำเป็นสิทธิการชุมนุมโดยสงบ
.

17 พฤศจิกายน 2569 -- ประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ยืนยันจุดยืนกระทรวงเคารพสิทธิเสรีภาพในการแสดงออกของนักเรียน กรณีกลุ่มเยาวชนนัดชุมนุมที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย วันที่ 20 พ.ย.นี้ เพื่อเรียกร้องสิทธิทางการศึกษาและการคุ้มครองสิทธิผู้เรียน
.

ประเสริฐระบุว่า ได้กำชับสถานศึกษาและหน่วยงานในสังกัดทั่วประเทศ ห้ามลงโทษ ข่มขู่ กดดัน หรือตัดสิทธิใดๆ ของนักเรียนจากการเข้าร่วมชุมนุมโดยสงบ โดยเฉพาะการตัดสิทธิเข้าสอบจากการไม่ปฏิบัติตามระเบียบทรงผมหรือเครื่องแต่งกาย ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับสิทธิทางการศึกษา
.

“สิทธิการศึกษาของเด็กต้องไม่ถูกพรากไปเพราะเรื่องทรงผมหรือเรื่องการแต่งกาย คือแยกคนละเรื่องกัน จะเอาเรื่องนี้มาเป็นเรื่องที่ตัดสิทธิไม่ให้เด็กเข้าสอบอะไรไม่ได้”ประเสริฐกล่าว
.

นอกจากนี้ ศธ. ได้ประสานสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อดูแลความปลอดภัยและอำนวยความสะดวกแก่ผู้ชุมนุม พร้อมเปิดรับหนังสือข้อเสนอจากกลุ่มนักเรียนที่รวบรวมความคิดเห็นจากทั่วประเทศ
.

ทั้งนี้ ศธ. ขอความร่วมมือผู้ปกครองดูแลและให้คำแนะนำบุตรหลานในการเดินทางเข้าร่วมกิจกรรม หากนักเรียนหรือผู้ปกครองพบการข่มขู่หรือตัดสิทธิอย่างไม่เป็นธรรม สามารถร้องเรียนได้ที่ศูนย์พิทักษ์สิทธิ เสรีภาพ และความปลอดภัย กระทรวงศึกษาธิการ




สารพิษประเทศไทย อยู่ที่ไหนบ้างในปี 2569


https://www.facebook.com/ThaiPBSNews/posts/1687006086789176

Thai PBS News 
9 hours ago
·
สารพิษประเทศไทย อยู่ที่ไหนบ้างในปี 2569
.
ปี 2569 ปัญหามลพิษและสารพิษในประเทศไทยทวีความรุนแรงขึ้น เริ่มจากดินแดนเหนือสุดในจังหวัดเชียงราย ซึ่งพบแม่น้ำ 3 สายปนเปื้อนโลหะหนัก ทั้งสารหนู ตะกั่ว และแคดเมียม เริ่มคุกคามสุขภาพของประชาชนในพื้นที่
.
ขณะที่ภาคกลางและภาคตะวันออก ปัญหาน้ำเสียในแม่น้ำสายหลักปรากฏชัดขึ้นหลังเกิดน้ำท่วมใหญ่ โดยมีต้นตอสำคัญจากการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม จนถึงปัจจุบันปัญหามลพิษที่สั่นคลอนความปลอดภัยของประชาชนเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ ไทยพีบีเอสรวบรวมพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากสารพิษ ดังนี้
.

1. จ.เชียงราย – สารหนูปนเปื้อนแม่น้ำสาย กก รวก และแม่น้ำโขง
พบน้ำขุ่นและสารหนูเกินค่ามาตรฐานในแม่น้ำสาย กก รวก และแม่น้ำโขงบางจุด คาดว่าต้นตอมาจากการทำเหมืองแร่บริเวณต้นน้ำฝั่งเมียนมา ส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำและการดำรงชีวิตของประชาชน โดยบางพื้นที่ต้องหยุดผลิตน้ำประปา ขณะที่ผลผลิตทางการเกษตรเริ่มประสบปัญหาด้านการจำหน่าย
.

2. จ.เชียงใหม่ – ผักและผลไม้ริมแม่น้ำกกปนเปื้อนโลหะหนัก
พบผักและผลไม้ 24 ชนิด ในพื้นที่ ต.ท่าตอน และ ต.แม่อาย จ.เชียงใหม่ มีสารหนู ตะกั่ว และแคดเมียมเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยในการบริโภค
.

3. ลุ่มน้ำโขง – มลพิษข้ามพรมแดนจากเหมืองแร่เมียนมา
มีรายงานการตรวจพบสารหนูในตะกอนดินบริเวณแม่น้ำโขงบางจุด และพบสารหนูเกินค่ามาตรฐานในปัสสาวะของประชาชน 4 จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีข้อกังวลว่าแหล่งกำเนิดสารพิษอาจเกี่ยวข้องกับกิจกรรมเหมืองแร่ในเมียนมา
.

4. จ.ปราจีนบุรี – ขยะพิษ น้ำสีรุ้ง และสารเคมีปนเปื้อน
หลังเกิดน้ำท่วมเมื่อเดือน ก.ย.2569 ในพื้นที่ อ.ศรีมหาโพธิ และ อ.กบินทร์บุรี พบคราบน้ำสีรุ้ง น้ำสีดำ และปลาตายในบางพื้นที่ ผลตรวจน้ำบริเวณท้ายบ่อฝังกลบพบสารเคมีกลุ่มปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนในปริมาณสูง ภาครัฐจึงสั่งปิดโรงงานที่เกี่ยวข้อง 3 แห่ง
.

5. จ.ฉะเชิงเทรา – น้ำเสียแม่น้ำบางปะกง เสี่ยงได้รับผลกระทบจากมลพิษต้นน้ำ
แม่น้ำบางปะกงกำลังถูกจับตา หลังมีความกังวลว่าน้ำเสียและสารปนเปื้อนจากแม่น้ำปราจีนบุรีอาจไหลลงสู่พื้นที่ จ.ฉะเชิงเทรา ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ การเกษตร และแหล่งน้ำดิบสำหรับผลิตน้ำประปา ขณะที่มีรายงานปลาตายและปัญหาน้ำเสียในพื้นที่ อ.บางน้ำเปรี้ยว และ อ.บางคล้า
.

6. จ.ระยอง – ลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมกลางไร่สับปะรด
พบการลักลอบนำขยะทั่วไปและกากอุตสาหกรรมมากองทิ้งในพื้นที่ประมาณ 5 ไร่ บริเวณ ต.แม่น้ำคู้ อ.ปลวกแดง ใกล้บ่อน้ำขนาดใหญ่ โดยชาวบ้านกังวลว่าน้ำเสียและสารเคมีอาจปนเปื้อนลงสู่ดินและแหล่งน้ำใต้ดิน
.

7. จ.ชลบุรี – กองขยะอุตสาหกรรมปนเปื้อนโลหะหนัก
พบกองกากของเสียอุตสาหกรรมในพื้นที่ ต.เขาไม้แก้ว อ.บางละมุง ผลตรวจเบื้องต้นพบองค์ประกอบของโลหะหนัก ได้แก่ พลวง ซีลีเนียม และตะกั่ว พร้อมทั้งพบน้ำเสียไหลออกจากกองขยะ ภาครัฐสั่งให้ขนย้ายกากของเสียออกจากพื้นที่ภายใน 30 วัน พร้อมดำเนินคดีกับผู้เกี่ยวข้อง
.

8. จ.สมุทรสาคร – กากอะลูมิเนียมดรอสประมาณ 200 ตัน
พบกองกากอะลูมิเนียมดรอสประมาณ 200 ตัน ภายในและบริเวณโดยรอบโกดังโรงงานเก่าที่เลิกกิจการแล้ว ในพื้นที่ ต.นาดี อ.เมืองสมุทรสาคร กรมควบคุมมลพิษเข้าตรวจสอบและเก็บตัวอย่างคุณภาพอากาศและน้ำ เนื่องจากกากชนิดนี้อาจทำปฏิกิริยากับน้ำหรือความชื้นและก่อให้เกิดก๊าซแอมโมเนีย จึงจำเป็นต้องควบคุมการจัดเก็บอย่างเหมาะสม






"คนเรานี้ คิดให้ดีก็น่าขำ อยากจำกลับลืม อยากลืมกลับจำ"






.....

"อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ" (หรือที่รู้จักกันในชื่อ อนุสาวรีย์ปราบกบฏ / อนุสาวรีย์หลักสี่) ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์ปราบกบฏบวรเดชและบรรจุอัฐิของทหาร-ตำรวจฝ่ายรัฐบาล 17 นาย ได้ถูกรื้อถอนและสูญหายไปอย่างไร้ร่องรอย ตั้งแต่ช่วงดึกของคืนวันที่ 27 ต่อเนื่องถึงเช้ามืดวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2561

สรุปข้อเท็จจริงและสถานะปัจจุบันเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าวมีดังนี้:

1. เหตุการณ์การรื้อถอน

ในช่วงค่ำวันที่ 27 ธันวาคม 2561 มีกระแสข่าวว่ากำลังจะมีการเคลื่อนย้ายอนุสาวรีย์ออกจากบริเวณเกาะกลาง วงเวียนหลักสี่ (แยกหลักสี่) เพื่อหลีกทางให้กับการก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้าสายสีเขียว

มีเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงและตำรวจเข้าตรึงกำลังในพื้นที่ ห้ามไม่ให้ประชาชนหรือผู้สื่อข่าวบันทึกภาพ และมีการควบคุมตัวผู้ที่พยายามเข้าไปสังเกตการณ์ชั่วคราว

เมื่อถึงช่วงเช้ามืด ตัวอนุสาวรีย์คอนกรีตเสริมเหล็กความสูงประมาณ 4 เมตรก็ถูกรื้อถอนออกไปจนหมด

2. ปัญหา "ความไร้ร่องรอย" และคำชี้แจงจากหน่วยงานรัฐ

จนถึงปัจจุบัน ยังไม่มีหน่วยงานรัฐแห่งใดยืนยันได้อย่างชัดเจนว่าตัวอนุสาวรีย์ถูกนำไปเก็บไว้ที่ใด หรือชิ้นส่วนต่างๆ อยู่ในสภาพใด โดยมีท่าทีจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในเวลาต่อมา เช่น:

กรุงเทพมหานคร (กทม.) และ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ต่างปฏิเสธความรับผิดชอบโดยตรง โดยระบุทำนองว่าการรื้อถอนเกิดขึ้นในพื้นที่ก่อสร้าง หรือโยนความรับผิดชอบให้หน่วยงานอื่น

กรมศิลปากร ซึ่งได้ประกาศขึ้นทะเบียนให้อนุสาวรีย์แห่งนี้เป็น "โบราณสถาน" ในราชกิจจานุเบกษาเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2561 (ก่อนถูกรื้อถอนไม่กี่เดือน) ภายหลังเมื่อมีการทวงถามจากภาคประชาชนและนักวิชาการ ทางกรมศิลปากรระบุว่าไม่มีข้อมูลแน่ชัดว่าอนุสาวรีย์ถูกเคลื่อนย้ายไปไว้ที่ใด ทราบเพียงว่ามีหนังสือขออนุญาตย้ายเพื่อดำเนินโครงการก่อสร้างเท่านั้น

การหายไปของอนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญกลายเป็นหนึ่งในประเด็นทางประวัติศาสตร์การเมืองไทยที่ถูกเรียกร้องและตั้งคำถามถึงความโปร่งใสในการจัดการโบราณสถานและวัตถุพยานที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์คณะราษฎรมาโดยตลอด

หลังจาก "อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ" (อนุสาวรีย์ปราบกบฏ) ถูกรื้อถอนและหายไปจากวงเวียนหลักสี่ มีความพยายามเคลื่อนไหวและการดำเนินการทางกฎหมายจากภาคประชาชน รวมถึงท่าทีจากหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง สรุปได้ดังนี้:

1. การเข้าแจ้งความร้องทุกข์ดำเนินคดี (โดยกรมศิลปากร)

เนื่องจากอนุสาวรีย์แห่งนี้เพิ่งได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนเป็น "โบราณสถาน" ในราชกิจจานุเบกษาเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2461 การรื้อถอน ทำลาย หรือเคลื่อนย้ายโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือทำผิดขั้นตอน จึงเข้าข่ายมีความผิดตาม พ.ร.บ.โบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 (และที่แก้ไขเพิ่มเติม)

ต่อมา ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2563 (หลังถูกกดดันจากภาคประชาสังคมและกลุ่มรณรงค์) ทาง กรมศิลปากร โดยผู้ได้รับมอบอำนาจจากอธิบดี ได้เดินทางเข้าพบพนักงานสอบสวน สน.บางเขน เพื่อ ร้องทุกข์กล่าวโทษให้ดำเนินคดีกับผู้ที่ทำการรื้อถอน เคลื่อนย้าย หรือทำลายโบราณสถานดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม จนถึงปัจจุบัน คดียังไม่มีความคืบหน้าหรือการเปิดเผยผลการสอบสวนที่ชัดเจน ว่าผู้ใดหรือหน่วยงานใดคือผู้สั่งการและลงมือรื้อถอนในคืนดังกล่าว เนื่องจากติดปัญหาความคลุมเครือระหว่างหน่วยงานรัฐด้วยกันเอง

2. การใช้สิทธิทางกฎหมายข้อมูลข่าวสาร (พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารฯ)

ภาคประชาชน นักวิชาการ และสื่อมวลชน ได้รวมตัวกันใช้กลไกทางกฎหมาย เช่น การยื่นเรื่องร้องขอข้อมูลต่อ คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ เพื่อบังคับให้หน่วยงานรัฐเปิดเผยเอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น บันทึกข้อตกลง โครงการก่อสร้างรถไฟฟ้า และหนังสือขออนุญาตเคลื่อนย้ายโบราณสถาน

ผลลัพธ์ที่ได้คือ หน่วยงานที่ถูกทวงถาม (เช่น กรมศิลปากร, กรุงเทพมหานคร และ รฟม.) มักให้คำตอบในลักษณะโยนความรับผิดชอบ หรือระบุว่า "มีหนังสือขออนุญาตจริง แต่ไม่มีบันทึกหรือข้อมูลว่าปัจจุบันชิ้นส่วนของอนุสาวรีย์ถูกนำไปเก็บรักษาไว้ที่ใด" ทำให้กระบวนการทางกฎหมายในการติดตามเอาคืนวัตถุดังกล่าวติดขัด

3. การเคลื่อนไหวเชิงสัญลักษณ์และการกดดันทางการเมือง

ควบคู่ไปกับกระบวนการทางกฎหมาย ภาคประชาชนและกลุ่มกิจกรรมทางการเมือง (เช่น ประชาคมศิลปากรเพื่อประชาธิปไตย) ได้จัดกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ เช่น การเดินทางไปยื่นหนังสือและวางพวงหรีดทวงถามที่กรมศิลปากร ภายใต้แคมเปญอย่าง #ฉันมาทวงของฉันคืน เพื่อกดดันให้ภาครัฐเร่งติดตามหาชิ้นส่วนอนุสาวรีย์และนำกลับมาตั้งไว้ ณ จุดเดิมตามแบบแปลนการปรับปรุงภูมิทัศน์ที่เคยกำหนดไว้








 

“อาชญากรรมสิ่งแวดล้อมเนี่ย เกิดขึ้นได้ยาก ถ้าไม่มีการทุจริตในวงราชการ”


The People
11 hours ago
·
“อาชญากรรมสิ่งแวดล้อมเนี่ย เกิดขึ้นได้ยาก ถ้าไม่มีการทุจริตในวงราชการ”
.
เสียงสะท้อนจาก ‘เพ็ญโฉม แซ่ตั้ง’ ผู้อำนวยการมูลนิธิบูรณะนิเวศ บนเวทีเสวนาและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ‘วิกฤติอาชญากรรมสิ่งแวดล้อมในไทย: เศรษฐกิจสีเทา ความยุติธรรม และทางออกของสังคมไทย’ เพื่อร่วมสร้างสังคมที่สงบสุขอย่างยั่งยืน ด้วยความรู้ความเข้าใจ และความยุติธรรม จัดโดย นิสิต ป.โท และ ป.เอก สาขาวิชาอาชญาวิทยาและงานยุติธรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันเสาร์ 14 พฤศจิกายน 2569 ณ ห้องสิงห์ดำสเปซ ชั้น 1 อาคาร 3 คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
.
การทำงานคลุกคลีเคียงข้างชาวบ้านผู้ตกเป็นเหยื่อมลพิษมายาวนานหลายทศวรรษ ทำให้เพ็ญโฉมมองเห็นภาพความจริงที่น่าสะพรึงกลัว ยามที่สารเคมีอันตรายและกากอุตสาหกรรมไหลทะลักเข้าท่วมผืนดิน น้ำบาดาล และวิถีชีวิตของชุมชน สำหรับเธอ สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่อุบัติเหตุ ไม่ใช่ความประมาทเลินเล่อ และยิ่งไม่ใช่ความผิดทางแพ่งหรือปกครองธรรมดา หากแต่มันคือการจงใจกระทำผิดอย่างเป็นระบบ เป็นความรุนแรงเงียบที่กัดกินสังคมไทย
.
เพ็ญโฉมย้ำว่าถึงเวลาแล้วที่สังคมไทยต้องเปลี่ยนกรอบสายตาในการมองปัญหา “พฤติกรรมของคนกลุ่มนี้เนี่ย มันไม่ควรจะเรียกว่าการทำผิดธรรมดาแล้ว แต่มันน่าจะต้องเรียกว่าเป็นอาชญากรรมทางสิ่งแวดล้อม” เพราะผลกระทบจากมลพิษและกากสารพิษ แม้จะมองไม่เห็นได้ด้วยตาเปล่าในระยะแรก ทว่าความพินาศย่อยยับที่ตามมาต่อสุขภาพมนุษย์และระบบนิเวศกลับรุนแรงและมหาศาลเกินกว่าจะเยียวยาได้ด้วยมาตรการปกติ
.
จากบทเรียนในพื้นที่วิกฤต ไม่ว่าจะเป็นกรณีที่จังหวัดระยอง, จังหวัดราชบุรี, จังหวัดเพชรบูรณ์ จนถึงจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เพ็ญโฉมชี้ให้เห็นจุดร่วมที่ชวนขนลุกว่า ทุกแห่งล้วนมีเส้นทางเชื่อมโยงกลับไปหากลุ่มทุนและผู้ประกอบการกลุ่มเดียวกัน ที่อาศัยสายสัมพันธ์และเครือข่ายอิทธิพลเดินสายก่อวินาศกรรมทางสิ่งแวดล้อมซ้ำแล้วซ้ำเล่า
.
กลโกงของขบวนการเหล่านี้เต็มไปด้วยความแยบยลและเลือดเย็น มีตั้งแต่การปลอมแปลงใบอนุญาต ปลอมตราสัญลักษณ์ราชการเพื่อตบตา การลักลอบนำกากกรดและสารเคมีไปเททิ้งในบ่อดินรกร้าง แหล่งน้ำสาธารณะ หรือขุดฝังกลบไว้ใต้ดินเงียบ ๆ แม้กระทั่งการเช่าโกดังปิดมิดชิดแล้วแอบซุกซ่อนสารพิษอันตรายนับหมื่นตัน ก่อนจะก่อกำแพงอิฐปิดทับเพื่อไม่ให้ใครล่วงรู้
.
เมื่อถึงคราวที่ความจริงเริ่มแตกหรือตกเป็นเป้าการตรวจสอบ พฤติกรรมของขบวนการกลับยิ่งเหี้ยมเกรียมขึ้นไปอีก มีการวางเพลิงเผาโกดังสารพิษเพื่อทำลายหลักฐาน ยิ่งไปกว่านั้น การทำงานตรวจสอบของภาคประชาสังคมยังต้องเผชิญกับภัยคุกคามร้ายแรงถึงขั้นถูกลอบยิงข่มขู่ในระหว่างลงพื้นที่เก็บตัวอย่างมลพิษ เพ็ญโฉมตั้งคำถามว่า คนที่กล้าทำลายล้างเพื่อผลประโยชน์ถึงขนาดนี้ ย่อมไม่ใช่ผู้ประกอบการที่เพียงแค่ฝ่าฝืนกฎระเบียบ แต่คืออาชญากรเต็มขั้น
.
สิ่งที่ค้ำจุนให้อาชญากรรมเหล่านี้ดำเนินต่อเนื่องมาได้เป็นสิบ ๆ ปี คือสิ่งที่เพ็ญโฉมเรียกว่า ‘ส่วยสิ่งแวดล้อม’ บันทึกรายจ่ายและสมุดบัญชีที่ถูกเปิดโปงออกมา กลายเป็นหลักฐานที่มัดแน่นว่ามีการจ่ายเงินใต้โต๊ะหล่อเลี้ยงเจ้าหน้าที่รัฐในแทบทุกองคาพยพ ตั้งแต่ระดับท้องถิ่น หน่วยงานที่ถืออำนาจกำกับดูแลโรงงาน อดีตข้าราชการระดับสูง ไปจนถึงคนในแวดวงกระบวนการยุติธรรม
.
เมื่อกลไกของรัฐถูกเงินสีเทาซื้อขาด ระบบกำกับดูแลและติดตามกากอุตสาหกรรมที่อ้างว่ารัดกุม ทั้งระบบกำกับการขนส่ง และการบังคับติดสัญญาณ GPS ที่ภาครัฐภูมิใจ จึงกลายเป็นเพียงเสือกระดาษ “ขนาดคุมเข้มมาก ๆ ก็ยังทำให้เกิดการกระทำผิดแบบเยอะมากหลายคดี... ระบบทั้งหมดเนี่ยค่ะ ล้มเหลว” เพ็ญโฉมชี้ให้เห็นว่าระบบที่ขาดความซื่อตรง ย่อมเปิดช่องให้เกิดโรงงานเถื่อนและการสวมสิทธิ์ขนถ่ายสารเคมีได้อย่างเสรี
.
ซ้ำร้าย บทลงโทษในกฎหมายไทยที่มีอยู่ในมือกลับอ่อนแอจนแทบไร้เขี้ยวเล็บ กฎหมายหลักอย่าง พ.ร.บ. โรงงาน หรือ พ.ร.บ. วัตถุอันตราย กำหนดโทษจำคุกเพียงไม่เกิน 2 ปี และโทษปรับสูงสุดเพียง 200,000 บาท ซึ่งเมื่อเทียบกับผลกำไรหลักร้อยล้านพันล้านที่ขบวนการกอบโกยไป เพ็ญโฉมกล่าวอย่างเจ็บปวดว่า “เงินสองแสนบาท เป็นเงินเล็กน้อยมากสำหรับการกระทำแบบนี้” มันจึงกลายเป็นเพียงต้นทุนทางธุรกิจที่คุ้มแสนคุ้มสำหรับคนทำผิด
.
ยิ่งไปกว่านั้น วงจรยุติธรรมไทยยังมีกับดักที่เรียกว่าการ ‘รอลงอาญา’ ซึ่งเปิดทางให้ผู้มีอิทธิพลเหล่านี้รอดพ้นจากเรือนจำซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพ็ญโฉมฉายภาพความอยุติธรรมนี้ว่า “รอลงอาญาได้ครั้งนึง เขาก็จะมีช่องในการรอดได้ตลอดไป คือเขาไม่ได้ติดคุกเลย ที่ผ่าน ๆ มาทำผิดมา 10 ปี สร้างความเสียหายสูงมาก ก็ไม่เคยติดคุก”
.
เมื่อคนทำผิดไม่เคยต้องรับผิดชอบและลอยนวล ค่าเสียหายมหาศาลจากการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมจึงถูกโยนกลับมาเป็นภาระของแผ่นดิน เฉพาะกรณีโกดังสารพิษและการฝังกลบในพระนครศรีอยุธยา มีการประเมินว่าต้องใช้งบประมาณในการบำบัดฟื้นฟูดินและน้ำสูงแตะหลัก 10,000 ล้านบาท เงินภาษีของประชาชนนับหมื่นล้านต้องถูกเผาผลาญไปเพื่อเก็บกวาดซากปรักหักพังที่กลุ่มทุนสีเทาทิ้งเอาไว้
.
วิกฤตนี้ยังลุกลามเชื่อมโยงไปถึงระดับสากล ผ่านขบวนการนำเข้าขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศ ที่หลั่งไหลเข้ามาซ้ำเติมแผ่นดินไทย เพ็ญโฉมมองว่ามาตรการห้ามนำเข้าของรัฐกลับกลายเป็นการเพิ่มมูลค่าให้สินบนสูงขึ้น
.
ไม่เพียงแต่มลพิษภายในประเทศ เพ็ญโฉมยังชี้ถึงวิกฤตสารพิษข้ามพรมแดนในแม่น้ำสายหลักของภาคเหนือ ทั้งแม่น้ำกก สาย รวก โขง และสาละวิน ที่ส่งผลกระทบสาหัสต่อแหล่งน้ำอุปโภคบริโภคและพื้นที่เกษตรกรรม ืเธอเรียกร้องให้ฝ่ายนโยบายแสดงความเด็ดขาดในการเจรจาข้ามแดน และที่สำคัญที่สุดคือต้องหยุดปกปิดข้อมูลการปนเปื้อนสารหนู เพราะยิ่งปิดบัง ประชาชนยิ่งไร้หนทางระวังตัว และรัฐบาลเองนั่นแหละที่จะสูญสิ้นความน่าเชื่อถือ
.
เมื่อมองลึกลงไปถึงเบื้องหลังความล่าช้าในการแก้ไขปัญหา เพ็ญโฉมสะท้อนว่า ฟันเฟืองอำนาจรัฐมักเอาหูไปนาเอาตาไปไร่ เพราะผู้กำหนดนโยบายและนักการเมืองจำนวนไม่น้อยมีผลประโยชน์ทับซ้อนผูกโยงกับกลุ่มทุนเหล่านี้ ซ้ำร้ายในขั้นตอนการกลั่นกรองกฎหมาย ตัวแทนจากภาคเอกชนยังเข้าไปมีบทบาทชี้นำ จนทำให้มาตราสำคัญที่มุ่งคุ้มครองสาธารณะถูกตัดทอนสาระสำคัญออกไปจนเสียรูปขบวน
.
ด้วยเหตุนี้ ทางออกสำคัญที่เพ็ญโฉมเรียกร้องให้เร่งผลักดัน คือร่างกฎหมายการรายงานและเปิดเผยข้อมูลการปล่อยและเคลื่อนย้ายสารมลพิษ (PRTR) เพื่อบังคับให้เกิดความโปร่งใสและสร้างแผนที่ฐานข้อมูลแหล่งกำเนิดสารเคมีทั่วประเทศ อีกทั้งยังเป็นหมุดหมายสำคัญหากไทยคิดจะก้าวเข้าเป็นสมาชิก OECD ภายในปี 2571 เธอจึงส่งเสียงเตือนไปยังผู้นำรัฐบาลว่า อย่าได้ถ่วงเวลาการพิจารณารับรองกฎหมายฉบับประชาชนอีกต่อไป
.
ควบคู่กันนั้น ในทางคดี เพ็ญโฉมย้ำว่าต้องสร้างสถานะทางกฎหมายให้คำว่า ‘อาชญากรรมสิ่งแวดล้อม’ อย่างเป็นรูปธรรม และยกระดับมาใช้ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 228 และ 237 ฟ้องร้องผู้บงการ “ต้องมองให้ชัด ตั้งเป้าให้มันชัดเจนว่า การกระทำทางอาชญากรรมสิ่งแวดล้อมของเขาเนี่ย มีเจตนาไปถึงการทำให้คนเสียชีวิตได้” พร้อมทั้งรื้อใหญ่ พ.ร.บ. โรงงาน ให้มีกลไกวางหลักประกันความเสียหายล่วงหน้า เพื่อนำมาเป็นกองทุนฟื้นฟูโดยไม่ต้องรอแบกรับด้วยงบประมาณแผ่นดิน
.
คำถามที่เพ็ญโฉมทิ้งไว้ให้สังคมไทยได้ตระหนัก สะท้อนให้เห็นว่าการพัฒนาที่หลงทิศหลงทาง การปล่อยให้ผลประโยชน์สีเทากัดเซาะหลักนิติธรรมจนผืนดิน สายน้ำ และลมหายใจของประชาชนปนเปื้อนไปด้วยยาพิษ ย่อมไม่ใช่หนทางสู่ความเจริญที่แท้จริง
.
เธอเตือนสติผู้มีอำนาจและทุกคนในชาติว่า “ไม่คุ้มเลยที่เศรษฐกิจจะเติบโต ภายใต้การแลกด้วยชีวิตคนหรือความเสียหายทางสิ่งแวดล้อม”
.
เรียบเรียง: พาฝัน ศรีเริงหล้า
ภาพ: เพจเฟซบุ๊ก อาชญาวิทยาและงานยุติธรรม จุฬาฯ

https://www.facebook.com/photo?fbid=1584673413691688&set=a.633364228822616





ข้อมูล ขยะพลาสติค ขยะอิเลคโทรนิคส์ "ปี พ.ศ. การเมืองและนโยบาย ปริมาณนำเข้า" และ รัฐบาลไหนทำอะไรเพื่อลดขยะนี้




BIOTHAI
·
·
Author

ขยะพลาสติค
ปี การเมืองและนโยบาย เศษพลาสติกนำเข้า
2557 รัฐประหาร 22 พ.ค. 75,132 ตัน
2558 รัฐบาลประยุทธ์ 56,213 ตัน
2559 คำสั่ง คสช. 4/2559 69,506 ตัน
2560 รัฐบาลประยุทธ์ 152,737 ตัน
2561 นำเข้าพุ่งสูงสุด 552,912 ตัน
2562 รัฐบาลหลังเลือกตั้ง 323,167 ตัน
2563 ประกาศห้ามนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ 150,862 ตัน
2564 รัฐบาลประยุทธ์ 158,646 ตัน
2565 รัฐบาลประยุทธ์ 178,090 ตัน
2566 ประยุทธ์พ้นอำนาจเดือน ก.ย. 201,714 ตัน
ที่มา: กรมศุลกากร ผ่านรายงาน สผ. และเอกสารนำเสนอของไทยในการประชุม Asian Network 2024




BIOTHAI
·
·
Author

ขยะอิเลคโทรนิคส์
ปี พ.ศ. การเมืองและนโยบาย ปริมาณนำเข้า
2557 คสช.ยึดอำนาจ 908 ตัน
2558 รัฐบาลประยุทธ์ 1,627 ตัน
2559 คำสั่ง คสช. 4/2559 1,987 ตัน
2560 การนำเข้าพุ่งสูง 54,261 ตัน
2561 เริ่มระงับการนำเข้า 38,404 ตัน
ที่มา: กรมควบคุมมลพิษ เอกสาร Thailand E-waste Management 2020




BIOTHAI
·
·
Author

รัฐบาลไหนทำอะไรเพื่อลดขยะ
รัฐบาล ช่วงเวลา มาตรการสำคัญ
ประยุทธ์ 1 (คสช.) ปี 2561 เริ่มระงับนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์
ประยุทธ์ 2 ปี 2563 ห้ามนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์
ประยุทธ/เศรษฐา ปี 2566 เริ่มวางหลักคุมพลาสติค
แพทองธาร ปี 2567 ห้ามนำเข้าเศษพลาสติก

https://www.facebook.com/biothai.net/posts/1628499072656833




จากการที่มีคนรออกโรงแจงแทน ประยุทธ์ เรื่องการนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ ลองมาดูไทม์ไลน์ และ Fact กัน แล้วจะเห็นข้อเท็จจริง


ประสิทธิ์ชัย หนูนวล
6 hours ago
·
ประกาศกระทรวงพานิชย์ กันยายน 2563 มีผลบังคับใช้ห้ามนำเข้าขยะอิเล็คทรอนิกส์

ปัญหาคือว่า

1.คำสั่ง คสช.ที่3/2559 และคำสั่ง คสช.ที่4/2559 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2559 ที่เปิดให้โรงงานขยะตั้งได้ทั่วประเทศ ด้วยการออกประกาศมาตรการทำลายกฎหมายผังเมือง

2.พ.ร.บ. EEC พ.ศ.2561 ที่เอื้อให้เกิดสิทธิพิเศษของต่างชาติ เอื้อให้เกิดอุตสาหกรรมขยะในภาคตะวันออก

3.เพื่อเอื้อต่ออุตสาหกรรมขยะจึงไปแก้ พ.ร.บ.โรงงาน 2562 ในสาระสำคัญหลายประการที่เอื้อต่ออุตสาหกรรมขยะและทำลายมาตรการตรวจสอบ

ฉะนั้นก่อนการยกเลิกในปี2563 ขยะล้นประเทศไทยแล้วโดยคำสั่ง คสช.ที่3และ4 และถูกนำไปทิ้งทั่วประเทศแล้วด้วยมาตรการแก้ พ.ร.บ.โรงงาน และสร้างอาณาจักรทุนอุตสาหกรรมสกปรกในเขต EEC

การยกเลิกในปี2563 เพราะคนเริ่มด่าปัญหาเริ่มเยอะใช่หรือไม่

ผลกระทบนั้นกว้างขว้าง ยาวนาน ทำลายรากฐานชีวิตของประชาชน เพราะการทำลายดิน น้ำ อากาศคือการทำลายรากฐานชีวิต

มาถึงวันนี้ยังไร้สำนึก ยังโอบอุ้มกัน แล้วแบบนี้ชาติจะเจริญ ก้าวหน้าได้อย่างไร

เถียงมาครับท่าน สส.

https://www.facebook.com/photo/?fbid=3014076388985172&set=a.184408418618664
.....

กาแลตซี่ พิซซา
***เอาFact มาแจก โปรดแหกตาดู***
กฎหมายระดับประกาศกระทรวงพาณิชย์ที่กำหนดให้ขยะอิเล็กทรอนิกส์เป็นสินค้าต้องห้ามนำเข้าในราชอาณาจักรอย่างเป็นทางการฉบับแรก ออกในสมัยรัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา (ปี พ.ศ. 2563) และมีการออกฉบับปรับปรุงเพิ่มเติมในสมัยรัฐบาล แพทองธาร ชินวัตร (ปี พ.ศ. 2568)

ตามข้อมูลจาก กรมการค้าต่างประเทศ และสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) กฎหมายที่เกี่ยวข้องมีลำดับดังนี้:

• สมัยรัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา (พ.ศ. 2563): กระทรวงพาณิชย์ออกประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง กำหนดให้ขยะอิเล็กทรอนิกส์เป็นสินค้าที่ต้องห้ามในการนำเข้ามาในราชอาณาจักร พ.ศ. 2563 (ลงวันที่ 11 สิงหาคม 2563 และมีผลบังคับใช้ 15 กันยายน 2563) เพื่อห้ามนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ 428 รายการ

• สมัยรัฐบาล แพทองธาร ชินวัตร (พ.ศ. 2568): กระทรวงพาณิชย์ออกประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง ให้ขยะอิเล็กทรอนิกส์เป็นสินค้าที่ต้องห้ามนำเข้ามาในราชอาณาจักร พ.ศ. 2568 (ประกาศราชกิจจานุเบกษา 23 มิถุนายน 2568 และมีผลบังคับใช้ 24 มิถุนายน 2568) โดยยกเลิกฉบับปี 2563 และปรับปรุงบัญชีรายการตามระบบฮาโมไนซ์ ปี 2022 เพิ่มเป็น 463 รายการ
.....

เพิ่มเติม

เนื้อหา คสช.คำสั่ง ที่3/2559 และ คำสั่ง คสช.ที่4/2559

คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ทั้ง 2 ฉบับนี้ ออกโดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2557 โดยมีสาระสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการ ยกเว้นการบังคับใช้กฎหมายผังเมืองและกฎหมายควบคุมอาคาร เพื่อขับเคลื่อนนโยบายเศรษฐกิจพิเศษและกิจการด้านพลังงาน/สาธารณูปโภค ซึ่งมีรายละเอียดสำคัญดังนี้

1. คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 3/2559

ชื่อเรื่อง: เรื่อง การยกเว้นการใช้บังคับกฎหมายว่าด้วยการผังเมืองและกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารในพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ

สาระสำคัญหลัก:

ให้ ยกเว้นการบังคับใช้กฎหมายผังเมืองรวม, กฎกระทรวงหรือข้อบัญญัติท้องถิ่นเกี่ยวกับการห้ามก่อสร้างอาคารบางประการ และประกาศที่เกี่ยวกับการใช้ประโยชน์ทรัพย์สิน ในพื้นที่ เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ (SEZ) รวม 10 พื้นที่ในระยะแรก (เช่น ตาก, มุกดาหาร, สระแก้ว, สงขลา, ตราด ฯลฯ)

เปิดทางให้หน่วยงานรัฐสามารถออกประกาศหรือกำหนดหลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์ที่ดินและการก่อสร้างขึ้นใหม่เฉพาะกิจ เพื่อให้สอดคล้องกับการส่งเสริมการลงทุนและการพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่ต้องติดข้อจำกัดทางผังเมืองและกฎหมายควบคุมอาคารเดิม

2. คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559

ชื่อเรื่อง: เรื่อง การยกเว้นการใช้บังคับกฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวมสำหรับการประกอบกิจการบางประเภท

สาระสำคัญหลัก:

เป็นคำสั่งที่มีผลใช้บังคับ ทั่วประเทศ โดยให้ยกเว้นการบังคับใช้กฎกระทรวงผังเมืองรวม สำหรับกิจการที่เกี่ยวกับโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมที่สำคัญ เช่น

คลังน้ำมันตามกฎหมายควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง

โรงงานผลิต ส่ง หรือจำหน่ายพลังงานไฟฟ้า (โรงไฟฟ้าและสถานีส่งไฟฟ้าตามแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า หรือ PDP)

กิจการที่เป็นส่วนหนึ่งของการผลิต ขนส่ง และระบบจำหน่ายพลังงาน (เช่น ท่อส่งน้ำมัน สายส่งไฟฟ้า)

กิจการโรงงานจำพวกที่ 106 (โรงงานรีไซเคิล/นำของเสียหรือผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ไม่ใช้แล้วมาผลิตเป็นวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์ใหม่)

กิจการกำจัดมูลฝอยและกิจการอื่นที่เกี่ยวข้อง

ผลกระทบเสียงสะท้อนจากภาคประชาสังคม: คำสั่งฉบับนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางจากภาคประชาชนและนักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมมาอย่างยาวนาน เนื่องจากทำให้ผู้ประกอบการสามารถตั้งโรงไฟฟ้า โรงงานรีไซเคิลขยะพิษ หรือคลังสินค้าอันตรายในพื้นที่ต่างๆ ได้ แม้ว่าตามผังเมืองรวมเดิมพื้นที่จะถูกกำหนดให้เป็นเขตเกษตรกรรมหรือเขตชุมชน (พื้นที่สีเขียว) โดยไม่ต้องผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่อย่างเต็มรูปแบบ จนกระทั่งต่อมาในฝั่งนิติบัญญัติได้มีความเคลื่อนไหวและมติจากสภาผู้แทนราษฎรในการผลักดันยกเลิกคำสั่งดังกล่าว
...

สรุป พ.ร.บ. EEC พ.ศ.2561 ที่เอื้อให้เกิดสิทธิพิเศษของต่างชาติ เอื้อให้เกิดอุตสาหกรรมขยะในภาคตะวันออก

พระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. 2561 (พ.ร.บ. EEC) ถูกผลักดันขึ้นเป็นกฎหมายแม่บทเพื่อขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง) ทว่าในมุมมองของนักวิชาการ ภาคประชาสังคม และประชาชนในพื้นที่ กฎหมายฉบับนี้ถูกมองว่าเป็นโครงสร้างอำนาจพิเศษที่ "เอื้อทุนใหญ่และชาวต่างชาติ" ขณะเดียวกันก็เป็นรากฐานทางกฎหมายที่เปิดช่องให้เกิด "วิกฤตอุตสาหกรรมขยะพิษและกากของเสีย" ในพื้นที่ภาคตะวันออกตามมาอย่างต่อเนื่อง สรุปสาระสำคัญและช่องโหว่ที่เชื่อมโยงกับประเด็นดังกล่าวได้ดังนี้

1. กลไกใน พ.ร.บ. EEC ที่เอื้อประโยชน์ให้ทุนต่างชาติและกลุ่มทุนใหญ่

TU e-Thesis (Thammasat University) - มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์+ 1

อำนาจเบ็ดเสร็จของ "คณะกรรมการนโยบาย EEC" และเลขาธิการฯ: พ.ร.บ.ฉบับนี้ตั้งองค์กรพิเศษที่มีอำนาจเหนือหน่วยงานรัฐปกติ (เช่น กรมโยธาธิการฯ, กรมโรงงาน, กระทรวงแรงงาน) สามารถอนุมัติ อนุญาต หรือให้สัมปทานโครงการขนาดใหญ่ได้อย่างรวดเร็ว โดยลดขั้นตอนการตรวจสอบที่ซับซ้อนลง

การยกเว้นกฎหมายควบคุมภายในประเทศหลายฉบับ (มาตรา 40): เปิดช่องให้คณะกรรมการนโยบายสามารถประกาศยกเว้นการบังคับใช้กฎหมายไทยบางฉบับในพื้นที่ส่งเสริมเศรษฐกิจพิเศษได้ เช่น

กฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร และกฎหมายสาธารณสุข: ทำให้การก่อสร้างโรงงานหรือกิจการขนาดใหญ่ทำได้ง่ายขึ้น

กฎหมายคนเข้าเมือง: เอื้อให้ผู้เชี่ยวชาญ ผู้บริหาร หรือช่างฝีมือต่างชาติ รวมถึงผู้ติดตาม สามารถเข้ามาทำงานและอยู่ในราชอาณาจักรได้โดยสะดวกเป็นกรณีพิเศษ

สิทธิพิเศษในการถือครองที่ดิน: ให้สิทธิชาวต่างชาติหรือนิติบุคคลต่างชาติที่เข้ามาลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมาย สามารถ ถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินหรือห้องชุด เพื่อประกอบกิจการหรืออยู่อาศัยได้มากกว่ากฎหมายปกติทั่วไปกำหนด

สิทธิประโยชน์ทางภาษีและธุรกรรมการเงิน: ได้รับการยกเว้นภาษีอากรตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด (เช่น ภาษีเงินได้นิติบุคคลเป็นเวลาหลายปี) รวมถึงสิทธิในการนำเงินตราต่างประเทศเข้า-ออกได้อย่างเสรี

2. ความเชื่อมโยง: ทำไม พ.ร.บ. EEC ถึงเอื้อให้เกิด "อุตสาหกรรมขยะ" ในภาคตะวันออก?

แม้ตัว พ.ร.บ. EEC จะระบุวัตถุประสงค์ในตอนต้นให้ส่งเสริมอุตสาหกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แต่ในทางปฏิบัติและการเชื่อมโยงกับกฎหมายลูก/คำสั่งอื่นๆ (เช่น คำสั่ง คสช. ที่ 4/2559 ที่ปลดล็อกผังเมืองให้ตั้งโรงงานรีไซเคิลและกำจัดขยะอันตรายได้ทั่วประเทศ) ทำให้เกิดปัญหาตามมาดังนี้:

การปลดล็อกข้อจำกัดทางผังเมืองเพื่อรองรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย: เมื่อพื้นที่ภาคตะวันออกถูกประกาศเป็นเขตพัฒนาพิเศษ การเร่งรัดอนุมัติโครงการเมกะโปรเจกต์ นิคมอุตสาหกรรม และโรงงานต่อเนื่อง ทำให้ความต้องการกำจัด "กากของเสียอุตสาหกรรม" พุ่งสูงขึ้นแบบก้าวกระโดด

โรงงานรีไซเคิลและกำจัดขยะพิษ (เช่น โรงงานจำพวก 101, 105, 106) ผุดขึ้นในพื้นที่เกษตรกรรมและชุมชน: การใช้กลไกพิเศษลัดขั้นตอนและยกเว้นข้อจำกัดผังเมือง ทำให้ทุนอุตสาหกรรมขยะสามารถเข้ามาตั้งโรงคัดแยก หลอม หรือฝังกลบกากพิษในพื้นที่ที่ไม่ควรตั้งอยู่ เช่น ใกล้แหล่งน้ำ หรือพื้นที่เกษตรกรรม

ปัญหาการลักลอบทิ้งกากของเสียและอาชญากรรมสิ่งแวดล้อม: เมื่ออุตสาหกรรมขยายตัวอย่างรวดเร็ว แต่ระบบการตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) และมาตรการควบคุมมลพิษของรัฐยังอ่อนแอ ประกอบกับบทลงโทษตามกฎหมายเดิมที่ไม่รุนแรงพอ (ค่าปรับน้อยเมื่อเทียบกับกำไร) ส่งผลให้เกิดขบวนการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมและสารพิษลงในที่รกร้างและแหล่งน้ำสาธารณะในภาคตะวันออก กลายเป็นภาระงบประมาณแผ่นดินในการฟื้นฟู และสร้างความเดือดร้อนให้ประชาชนในพื้นที่อย่างรุนแรง
สรุปผลกระทบภาพรวม

พ.ร.บ. EEC พ.ศ. 2561 ถูกมองในมุมมองเชิงโครงสร้างว่าเป็นกฎหมายที่ "เน้นความเร่งด่วนในการเติบโตทางเศรษฐกิจ (Growth First)" โดยให้สิทธิประโยชน์มหาศาลเพื่อดึงดูดทุนข้ามชาติ แต่ขาดกลไก "การคุ้มครองชุมชนและสิ่งแวดล้อมที่รัดกุมพอ" ทำให้พื้นที่ภาคตะวันออกกลายเป็นฐานรับภาระมลพิษและอุตสาหกรรมขยะพิษของประเทศ จนกลายเป็นประเด็นข้อเรียกร้องให้มีการปฏิรูประบบจัดการสิ่งแวดล้อมและแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องในปัจจุบัน

การแก้ไข พระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 เป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากภาคประชาสังคม นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม และชุมชนท้องถิ่น ว่าเป็นกฎหมายที่มีการปรับเปลี่ยนสาระสำคัญในลักษณะ "ลดทอนการควบคุมและอำนวยความสะดวกให้แก่ภาคธุรกิจ" ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อการเติบโตของอุตสาหกรรมรีไซเคิลและกำจัดกากของเสียอันตราย ตลอดจนลดทอนประสิทธิภาพในการตรวจสอบของรัฐและสิทธิชุมชน
...

สาระสำคัญของการแก้ไข พ.ร.บ.โรงงาน ปี 2562 ที่เชื่อมโยงกับการเอื้อประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมขยะและการทำลายมาตรการตรวจสอบ มีประเด็นหลักๆ ดังนี้:

1. การเปลี่ยนนิยาม "โรงงาน" และขยายเกณฑ์ขนาด (ลดกลุ่มควบคุม)

สาระสำคัญ: มีการแก้ไขนิยามขนาดโรงงาน จากเดิมที่กำหนดเครื่องจักรตั้งแต่ 5 แรงม้าขึ้นไป หรือมีคนงานตั้งแต่ 7 คนขึ้นไป ให้ปรับเปลี่ยนเป็น 50 แรงม้าขึ้นไป หรือมีคนงานตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป (ขึ้นอยู่กับประเภทโรงงานตามกฎกระทรวง)

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมขยะ: โรงงานคัดแยกขยะ รีไซเคิล หรือโรงงานขนาดเล็ก-กลางจำนวนมาก ที่เดิมเคยต้องขอรับใบอนุญาตและอยู่ภายใต้การกำกับดูแลอย่างเข้มงวดตามกฎหมายโรงงาน หลุดพ้นจากระบบการควบคุม กลายเป็นสถานประกอบกิจการที่ไม่เข้าข่ายโรงงานขนาดใหญ่ ทำให้การตรวจสอบ ทำรอบตรวจ และการบังคับใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อมทำได้ยากขึ้น หรือแทบไม่มีหน่วยงานรัฐเข้าไปตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ

2. เปิดช่องให้เอกชนตรวจสอบตัวเอง (Third Party / Self-Declaration)

สาระสำคัญ: ลดบทบาทการตรวจสอบโดยตรงจากเจ้าหน้าที่รัฐ (พนักงานเจ้าหน้าที่กรมโรงงาน) โดยเปิดทางให้เอกชนผู้รับรองอิสระ (Third Party) หรือให้ผู้ประกอบการตรวจสอบและรับรองตนเอง (Self-Declaration) ว่าปฏิบัติตามกฎหมาย เครื่องจักรปลอดภัย และมีการจัดการสิ่งแวดล้อมถูกต้อง

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมขยะ: ในทางปฏิบัติสำหรับอุตสาหกรรมกำจัดกากของเสียอันตราย การใช้ระบบให้เอกชนตรวจรับรองกันเองขาดความโปร่งใส ขาดกลไกการถ่วงดุลจากภาคประชาชน และเปิดช่องให้เกิดการ "ซื้อผลตรวจ" หรือรายงานเท็จได้ง่ายขึ้น หากบริษัทผู้ตรวจสอบไม่อยู่ใต้การควบคุมจรรยาบรรณที่เข้มงวดพอ ทำให้สารพิษหรือมลพิษรั่วไหลออกสู่สิ่งแวดล้อมโดยที่รัฐไม่รู้เห็น

3. ยกเลิกการต่ออายุ "ใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน (รง.4)"

สาระสำคัญ: จากเดิมที่ผู้ประกอบกิจการโรงงานต้องยื่นขอต่ออายุใบอนุญาตทุกๆ 5 ปี ซึ่งเป็นโอกาสที่รัฐและชุมชนจะได้ทบทวนผลกระทบสิ่งแวดล้อมและพฤติกรรมของโรงงาน พ.ร.บ.ฉบับนี้ได้ ยกเลิกการต่ออายุใบอนุญาต เปลี่ยนเป็นใบอนุญาตที่มีผลตลอดชีพ (ตราบเท่าที่ไม่ถูกสั่งพักใช้หรือเพิกถอน)

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมขยะ: ตัดกลไกสำคัญที่รัฐจะใช้เป็น "เครื่องมือต่อรอง" ในการบังคับให้โรงงานรีไซเคิลขยะพิษต้องปรับปรุงแก้ไขเทคโนโลยีหรือจัดการมลพิษ เมื่อโรงงานได้ใบอนุญาตครั้งเดียวจบ การตรวจสอบความผิดพลาดหรือการเพิกถอนใบอนุญาตทำได้ยากและมีขั้นตอนทางกฎหมายที่ยาวนานขึ้นอย่างมาก

4. ปลดล็อกเงื่อนไขการขยายโรงงานและการย้าย/เพิ่มประเภทกิจการ

สาระสำคัญ: ผ่อนปรนหลักเกณฑ์การขยายโรงงานหรือการเพิ่มประเภทกิจการที่เกี่ยวเนื่องกันในพื้นที่เดิมหรือพื้นที่ติดต่อกัน ให้ทำได้ง่ายขึ้นโดยใช้เพียงการ "แจ้งเป็นหนังสือ" ต่อเจ้าหน้าที่ (ไม่ต้องผ่านกระบวนการขออนุญาตเต็มรูปแบบเหมือนในอดีตในหลายกรณี)

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมขยะ: โรงงานรีไซเคิลหรือคัดแยกขยะหลายแห่งใช้ช่องทางนี้ในการ "ขยายไลน์ธุรกิจ" หรือเพิ่มประเภทการรับกำจัดกากของเสียอันตรายในโรงงานเดิม โดยที่ชุมชนรอบข้างไม่มีโอกาสได้รับรู้ล่วงหน้า หรือไม่มีกระบวนการประชาคมรับฟังความคิดเห็นอย่างแท้จริงก่อนที่กิจการขยะพิษจะขยายตัวใหญ่ขึ้น
5. บทลงโทษที่ไม่สอดคล้องกับความรุนแรงของปัญหา (ความล้าหลังของสภาพบังคับ)

สาระสำคัญ: แม้จะมีบทกำหนดโทษ แต่โครงสร้างค่าปรับและบทลงโทษทางอาญาหลายส่วนยังคงรูปแบบเดิมจากกฎหมายปี พ.ศ. 2535 ไม่สะท้อนสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน และไม่สอดคล้องกับความเสียหายมหันต์ที่เกิดจากมลพิษขยะอุตสาหกรรม

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมขยะ: สำหรับกลุ่มทุนอุตสาหกรรมขยะขนาดใหญ่ การจ่ายค่าปรับตามกฎหมาย (หากถูกจับกุม) มีมูลค่า "น้อยมาก" เมื่อเทียบกับกำไรมหาศาลจากการลักลอบกำจัดกากพิษผิดวิธี ทำให้เกิดวัฒนธรรมทำผิดซ้ำซาก (Repeat Offender) ยอมจ่ายค่าปรับแล้วลักลอบทำต่อ เพราะต้นทุนการจ่ายค่าปรับถูกกว่าการลงทุนสร้างระบบบำบัดเสียให้ถูกต้องตามกฎหมาย
 
บทสรุปเชิงโครงสร้าง

การแก้ไข พ.ร.บ.โรงงาน พ.ศ. 2562 ถูกมองว่าเป็นกฎหมายที่สอดรับกับนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจและการลงทุนแบบเร่งรัด (Deregulation) ของภาครัฐในยุคนั้น โดยมุ่งเน้นการอำนวยความสะดวก ลดขั้นตอนทางราชการให้แก่ผู้ประกอบการ (Ease of Doing Business) ทว่าในมิติของการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและสุขภาพประชาชน กลับกลายเป็นการ "เปิดประตูหลัง" ให้กับอุตสาหกรรมขยะและกากพิษ ขาดกลไกการตรวจสอบจากภาคประชาชน และทำให้รัฐสูญเสียอำนาจเบ็ดเสร็จในการควบคุมมลพิษ ซึ่งเป็นต้นตอสำคัญของปัญหาการลักลอบทิ้งกากของเสียในปัจจุบัน



“ปล้นชิงความมั่นคง” (Plundering Security)? กองทัพไทยสร้างความมั่งคั่งและอำนาจขึ้นมาได้อย่างไร บทสัมภาษณ์อาจารย์อุกฤษฏ์ ปัทมานันท์ เกี่ยวกับหนังสือของอาจารย์ กับ Paul Chambersที่ชื่อว่า “Plundering Security: The Economic Power of Thailand’s Military” โดย Asia Political Review


Plundering Security? How Thailand's Military Built Wealth and Power

Asia Political Review

Nov 13, 2026 
Asia Political Review

In this Asia Political Review interview, Chulalongkorn University researcher Ukrist Pathmanand discusses Plundering Security? The Economic Power of Thailand’s Military, co-authored with Dr. Paul Chambers. Beginning with the 2020 Korat mass shooting, the conversation explores how economic pressures within the armed forces connect to Thailand’s political economy. The distinguished Thai scholar examines military wealth beyond the defense budget, including business interests, procurement and assets held through relatives. Ukrist considers why civilian governments have struggled to strengthen oversight, transparency and accountability, and discuss military influence in enterprises and horse racing. The interview considers conscription, the concepts of “parallel state” and “khaki capital,” and the constraints facing Thai scholars researching sensitive subjects. These themes offer a look at civil-military relations and institutions shaping Thailand’s political future. 

00:00 - Introducing Thailand’s military and Plundering Security? 
01:18 - The Korat shooting and the book’s starting point 
03:17 - Wealth and assets among Thailand’s top military leaders 
05:00 - Military procurement and Chinese suppliers 
06:00 - Business interests beyond the defense budget 
07:07 - Military connections and cross-border trade with Myanmar 
08:06 - Civilian oversight, accountability and military power 
11:46 - Horse racing and the military’s social networks 
15:13 - What conscription reveals about military life 
17:00 - The “Parallel State” and “Khaki Capital” 
18:07 - Researching sensitive topics and academic freedom 
22:28 - A New Focus: cross-border scam networks

https://www.youtube.com/watch?v=9NhCPoNGZC0

.....

กองทัพหาเงินได้อย่างไร?

วิดีโอนี้อธิบายว่ากองทัพไทยสร้างรายได้ผ่านช่องทางต่าง ๆ นอกเหนือไปจากงบประมาณด้านกลาโหมอย่างเป็นทางการ ดังนี้:

ผลประโยชน์ทางธุรกิจ: ผู้นำกองทัพมักดำเนินธุรกิจหลากหลายประเภท โดยบางครั้งใช้ญาติหรือคู่สมรสเป็นตัวแทน (นอมินี) เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจสอบ (06:22 - 07:05)

การจัดซื้อจัดจ้าง: เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบการจัดซื้อยุทโธปกรณ์ให้แก่กองทัพมักมีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้างขนาดใหญ่ โดยมีการเปลี่ยนแหล่งที่มาของอุปกรณ์จากประเทศตะวันตกไปเป็นประเทศจีน (04:56 - 05:43)

การสะสมทรัพย์สิน: นายทหารระดับสูงมักครอบครองทรัพย์สินส่วนตัวจำนวนมาก เช่น ที่ดิน ทองคำ และเงินฝากในบัญชีธนาคารมูลค่าสูง (04:26 - 04:55)

การค้าข้ามพรมแดน: กองทัพมีส่วนเกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องกับการค้าบริเวณชายแดน ซึ่งมักเป็นพื้นที่ที่ประสบปัญหาความขัดแย้ง (07:07 - 07:56)

รัฐวิสาหกิจ: บุคคลจากกองทัพมักได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในคณะกรรมการของรัฐวิสาหกิจต่าง ๆ เช่น สายการบิน (09:57 - 10:22)

เครือข่ายทางสังคมและกีฬา: การเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การแข่งม้า และศูนย์กีฬาต่าง ๆ เป็นช่องทางในการสร้างเครือข่ายและโอกาสทางธุรกิจ (11:46 - 14:55)

กองทัพซ่อนเงินไว้อย่างไร?

วิดีโอนี้อธิบายว่าผู้นำกองทัพระดับสูงในไทยมักหลีกเลี่ยงการถูกตรวจสอบเรื่องทรัพย์สินด้วยวิธีการต่าง ๆ ดังนี้:

การใช้ตัวแทน (นอมินี): แทนที่จะระบุชื่อตนเองเป็นเจ้าของธุรกิจ ผู้นำกองทัพมักจดทะเบียนบริษัทโดยใช้ชื่อของภรรยาหรือญาติคนอื่น ๆ แทน (06:22 - 07:05)

การปกปิดอย่างมีกลยุทธ์: ผู้นำเหล่านี้ถูกอธิบายว่ามีความ "ฉลาด" และเข้าใจกระบวนการตรวจสอบการทุจริตเป็นอย่างดี จึงปรับเปลี่ยนกลยุทธ์การถือครองทรัพย์สินเพื่อไม่ให้ชื่อของตนปรากฏเกี่ยวข้องโดยตรงกับทรัพย์สินหรือธุรกิจเหล่านั้น (06:46 - 07:05) เครือข่ายที่ซับซ้อน: ความมั่งคั่งมักเชื่อมโยงอยู่กับเครือข่ายทางสังคมและธุรกิจต่าง ๆ เช่น เครือข่ายภายในแวดวงการแข่งม้า ซึ่งทำหน้าที่เป็นพื้นที่สำหรับการสร้างความสัมพันธ์และอาจนำไปสู่อิทธิพลทางเศรษฐกิจได้ (11:46 - 14:55)

ใครเป็นผู้ช่วยพวกเขาจัดการธุรกิจลับเหล่านี้?

วิดีโอระบุว่า นายทหารระดับสูงในประเทศไทยมักใช้ภรรยาหรือญาติคนอื่น ๆ เป็นตัวแทนในการถือครองธุรกิจ เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจสอบจากสาธารณะและการสอบสวนคดีทุจริต (06:22 - 07:05)








ย้อนเส้นทางคดี ‘ไอซ์ รักชนก’ ม.112-พ.ร.บ.คอมฯ สู่ศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ นัดฟังคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ในวันที่ 23 พฤศจิกายนที่จะถึงนี้



ย้อนที่มาคดีของ ‘ไอซ์ รักชนก ศรีนอก’ สส. พรรคประชาชน ที่สืบเนื่องจากการแสดงความคิดเห็นทางออนไลน์เมื่อปี 2564 ครั้งยังเป็นสมาชิกกลุ่ม ‘คลับเฮาส์เพื่อประชาธิปไตย’ โดยมีผู้นำไปแจ้งความในฐานความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 และพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ฯ

คดีนี้ศาลชั้นต้นเคยพิพากษาลงโทษจำคุกเป็นเวลา 6 ปี ทำให้การนัดฟังคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ในวันที่ 23 พฤศจิกายนที่จะถึงนี้ ถูกจับตาอย่างมาก เพราะหากศาลอุทธรณ์พิพากษายืน รักชนกจะต้องยื่นประกันตัวระหว่างยื่นคดีสู้ในชั้นศาลฎีกาอีกครั้ง และหากไม่ได้รับอนุญาตประกันตัว ก็อาจส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสถานะ สส. ของรักชนก ถึงขั้นพ้นสมาชิกภาพได้

นอกจากนี้ ยังถือว่าการนัดฟังคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ประจวบเหมาะกับสถานการณ์ทางการเมืองเข้มข้น เพราะกำลังอยู่ในช่วงนับถอยหลังสู่การอภิปรายไม่ไว้วางใจระหว่างวันที่ 7-11 ธันวาคม นี้ด้วย
...

สรุปไทม์ไลน์คดีของ "ไอซ์ รักชนก" (ตามภาพอินโฟกราฟิกจาก The Standard)

ก.ค.–ส.ค. 2564: รักชนกโพสต์ข้อความกรณี "ผูกขาดวัคซีน" และรีทวีตข้อความจากบัญชีอื่น และมีผู้ไปแจ้งความต่อ บก.ปอท. เนื่องจากเห็นว่าเข้าข่ายหมิ่นประมาทดูหมิ่นร้ายสถานบันพระมหากษัตริย์

ก.ย. 2564–มิ.ย. 2566: แจ้งข้อกล่าวหา ศาลสืบพยาน รักชนกให้การปฏิเสธทุกข้อกล่าวหา และยื่นคำโต้แย้งให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 ขัดแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 และมาตรา 34 หรือไม่

23 พ.ย. 2566: ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ

13 ธ.ค. 2566: ศาลอาญาพิพากษาลงโทษจำคุก 6 ปี ไม่รออาญา ด้วยความผิดตามมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14(2) โดยรักชนกได้รับประกันตัวระหว่างอุทธรณ์ หลังชัยธวัช ตุลาธน ใช้ตำแหน่ง สส. และวางหลักทรัพย์ประกัน มีเงื่อนไขห้ามกระทำการตามข้อกล่าวหา

23 พ.ย. 2569: ศาลอุทธรณ์นัดฟังคำพิพากษา หากศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ต้องรอผลการประกันตัว ซึ่งอาจกระทบกับสถานะ สส. ของรักชนก


https://thestandard.co/rukchanok-srinork-article-112-court-timeline/





วันอังคาร, พฤศจิกายน 17, 2569

อีกแล้ว วิธีแก้ผ้าเอาหน้ารอดของรัฐบาลอนุทิน กรณีตรวจพบสารปนเปื้อนเป็นพิษในแม่น้ำ ๓ สาย ไม่ได้ช่วยอะไรแก่ประชาชนเลยสักนิด แล้วการแก้ปัญหาที่ต้นตอยังมะงุมมะงาหรา

อีกแล้ว วิธีแก้ผ้าเอาหน้ารอดของรัฐบาลอนุทิน กรณีตรวจพบสารปนเปื้อนเป็นพิษในแม่น้ำ ๓ สาย พื้นที่จังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ คือการให้รัฐมนตรีช่วย มท.ไปดื่มน้ำ ล้างหน้า ประปาแม่สายโชว์ความปลอดภัย “ใช้แล้วหล่อขึ้นเยอะ”

แน่ละการลงพื้นที่แห่งเดียวดื่มน้ำจากเครื่องทำประปาอาร์โอ ซึ่งมีอยู่แค่สองเครื่อง ไม่ได้ทำให้ประชาชนในท้องที่ “เกิดความมั่นใจในชีวิตประจำวัน” ได้ ดัง สส.พิษณุโลก พรรคประชาชนแสดงความเห็นท้วงติง เพราะ กปภ. ไม่ใช่ผู้บริการทั้งหมด

“ประชาชนจำนวนมากพึ่งพาประปาหมู่บ้านและประปาท้องถิ่น ซึ่งยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าผ่านการตรวจรับรองทางวิทยาศาสตร์ครบทุกแห่งหรือไม่” นายณฐชนน ชนะบูรณาศักดิ์ เสนอแนะไว้หลายข้อ รวมทั้งจัดทำแผนที่ความเสี่ยงเรื่องน้ำเสียให้ชัดเจน

อีกทั้งคำแนะนำให้ “ใช้การทูตเชิงรุกแก้ที่ต้นตอ” ซึ่งตรงกันกับที่ น.ส.มณีรัฐ เขมะวงค์ ในทีมแถลงข่าวเรื่องนี้ของ สว.นันทนา นันทวโรภาส ให้ “ใช้กลไกทางการทูตเจรจาเรื่องสารพิษข้ามพรมแดน” แต่นั่นแหละรัฐบาลตกอยู่ในภาวะ ‘ก้างติดคอ’

เพราะ “มีบริษัทไทยกว่า ๕๐ แห่งรับซื้อแร่จากเมียนมามูลค่ามากกว่า ๑.๓๙ หมื่นล้านบาท ควบคู่การส่งออกเคมีภัณฑ์ทำเหมืองผ่านด่านชายแดนเชียงราย” นายกฯ อนุทินจึงได้แต่กล้อมแกล้มว่าจะพยายามปรับท่าทีต่อเมียนมาอย่างค่อยเป็นค่อยไป

แต่การแก้ปัญหาที่ต้นตอยังมะงุมมะงาหราควานหายังไม่เจอ มั้ง ผู้รู้บ้านเราก็มีอยู่ไม่น้อย แต่คงเข้าไม่ถึงศูนย์กลางแห่งอำนาจนั่นละ อย่าง ดร.สืบสกุล กิจนุกร อาจารย์ประจำสำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง รู้เรื่องนี้ดีไม่มีหนทางเพ็จทูล

ก็เลยใช้วิธีเขียนจดหมายเปิดผนึก ในโอกาสที่รองนายกฯ จากพรรคเพื่อไทย เดินทางไปเชียงราย ช่วง ๑๔-๑๕ พฤศจิกา ที่เพิ่งผ่านมา แจ้งว่าการพบสารหนู และโลหะต่างๆ ที่เป็นอันตรายต่อการอุปโภคบริโภค ในแม่น้ำกก สาย รวง และโขง นั่นมีมาตั้งแต่ปลายปี ๖๘ แล้ว

“ผักและผลไม้ ๒๔ ชนิด อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ปนเปื้อนสารโลหะหนัก ตั้งแต่เดือนธันวาคม ๒๕๖๘ จนถึงปัจจุบัน” มิหนำซ้ำ “เกษตรกรใช้แม่น้ำปนเปื้อนทำนาข้าว ๑ แสนไร่ ในลุ่มแม่น้ำกก สาย และรวก” และยังจะใช้น้ำเหล่านั้นทำนาปรัง เริ่มเดือนธันวานี้ละ

แน่ละเกษตรกรกำลังประสบเคราะห์กรรม ไม่เพียงถูกกดราคาผลิตผล หรือไม่ก็ถูกสั่งให้ระงับการปลุกพืชเศรษฐกิจ จากการพบสารหนูในดิน หรือสารหนูในเมล็ดข้าว อาจารย์สืบสกุล เห็นว่ากระทรวงเกษตรยังบกพร่องในด้านนโยบายและจัดการหลายอย่าง

นอกจาก “จัดทำนโยบายและแผนการแก้ไขปัญหาที่ครอบคลุม ๕ ด้าน ๕ ปี” แล้วอีกอย่างที่คล้องจองกับข้อเสนอของนักการเมือง ก็คือ “จัดทำแผนที่ความเสี่ยงพื้นที่เกษตร (ทั้งที่) ปนเปื้อนและปลอดภัย” และ “ต้องมีระบบข้อมูลกลางที่ประชาชน...สามารถเข้าถึง” ได้

(https://www.facebook.com/mars.magazine/posts/2NL8TvevHX, https://www.facebook.com/ThePoliticsByMatichon/posts/TeDHiqZmjK และ https://www.facebook.com/NewsWorkpoint/posts/28n9MKHjP)