อันเดรอา โบลัญญอส วาร์กัส นักปกป้องสิทธิมนุษยชนสหประชาชาติ ได้เรียกร้องให้ประเทศไทยระงับการดำเนินคดีและการจำคุกภายใต้ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 ไว้เป็นการชั่วคราวโดยทันที พร้อมทั้งยกเลิกหรือแก้ไขบทบัญญัติดังกล่าวอย่างมีนัยสำคัญ เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=122143844739310665&id=61589319951607

Andrea Bolaños, Relatora Especial sobre los defensores de los DDHH
10 hours ago
·
อานนท์ นำภา ทนายความด้านสิทธิมนุษยชนวัย 42 ปี ในประเทศไทย ต้องโทษจำคุกมานานกว่า 3 ปีแล้ว เมื่อวันที่ 30 ตุลาคมที่ผ่านมา ศาลอาญาได้ตัดสินลงโทษจำคุกเขาเพิ่มอีก 2 ปี 8 เดือน จากกรณีการปราศรัยในการชุมนุมโดยสงบ โดยเขาถูกตัดสินว่ามีความผิดตามกฎหมายหมิ่นประมาทกษัตริย์ (lèse-majesté) ของไทย ซึ่งกำหนดโทษทางอาญาสำหรับการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือข่มขู่พระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
ต่อมาในวันที่ 12 พฤศจิกายน ศาลอุทธรณ์ได้พิพากษายืนตามคำตัดสินเดิมในอีกคดีหนึ่ง โดยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 และพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ส่งผลให้เขาต้องรับโทษจำคุกเพิ่มอีก 4 ปี คดีดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการโพสต์ข้อความบนเฟซบุ๊กจำนวน 3 ครั้งเมื่อเดือนมกราคม 2564 ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับการบังคับใช้มาตรา 112 และการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์
ส่งผลให้โทษจำคุกรวมของเขายังคงอยู่ที่ 34 ปี 5 เดือน 20 วัน หากเขาต้องรับโทษจนครบกำหนด เขาจะมีอายุถึงช่วงวัย 70 ปีในวันที่ได้รับการปล่อยตัว ไม่ควรมีใครต้องสูญเสียช่วงเวลาหลายทศวรรษในชีวิตไปเพียงเพราะการแสดงความคิดเห็นโดยสงบ
ข้าพเจ้าขอเรียกร้องให้ประเทศไทยยุติการดำเนินคดีและการจำคุกภายใต้ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 โดยทันที พร้อมทั้งยกเลิกหรือแก้ไขบทบัญญัติดังกล่าวอย่างจริงจัง เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ
📸 ภาพโดย ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน (Thai Lawyers for Human Rights)
.....

We, The People 

9 hours ago
·
#ยืนหยุดทรราชw183
14 พฤศจิกายน 2569
ระบอบประยุทธ์ คสช. แก้กฎหมายเปิดทางให้นำเข้าขยะพิษมาทิ้งในประเทศไทย จนดินแดนอู่ข้าวอู่น้ำขวานทองกลายเป็น “ในน้ำมีสารพิษ ในนามีสารหนู”
หลัง 6 ตุลาคม 2519 คณะรัฐประหารก็แก้ไขกฎหมาย 112 เพิ่มโทษจนเป็นที่โจษจันกันในเวทีประชุมสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ แผ่นดินธรรมกลายเป็นคุกขังนักโทษการเมืองอย่างไร้ความยุติธรรม
#คืนสิทธิประกันตัว
#นิรโทษกรรมผู้ต้องขังทางการเมือง

ใบตองแห้งถามได้ดี "ทำไมประยุทธ์ไม่ออกมาตอบบ้างนะ แบบว่าตอนนั้นหลงเชื่อใคร ใครชงเรื่องนี้ ฯลฯ"

Atukkit Sawangsuk 

19 hours ago
·
ทำไมประยุทธ์ไม่ออกมาตอบบ้างนะ
แบบว่าตอนนั้นหลงเชื่อใคร ใครชงเรื่องนี้ ผมก็เข้าใจผิด ฯลฯ
.....

Reporter Journey
22 hours ago
·
#Summary เผื่อใครไม่เข้าใจว่า รัฐบาล “พล.อ.ประยุทธ์” ยุค คสช. ที่ใช้อำนาจ ม.44 เปิดช่องให้โรงงานขยะเข้ามาใช้ไทยเป็น “ถังขยะโลก” ได้ยังไง ขอสรุปแบบเข้าใจง่ายคือ เดิมทีการตั้งโรงงานขยะจะถูกคลุมโซนนิ่งเข้มงวด ต้องตั้งในพื้นที่อุตสากรรมเฉพาะเท่านั้น ไม่สามารถตั้งตรงไหนก็ได้ แต่คำสั่งที่ 4/2559 เป็นการเปิดทางให้การคุมโซนนิ่งนั้นหายไป โรงงานขยะสามารถตั้งที่ไหนก็ได้ไม่ต้องสนใจว่าจะใกล้ชุมชน แหล่งน้ำ แหล่งทำเกษตร และสนับสนุนดึงดูดโรงงานขยะเข้าประเทศโดยอ้างว่า เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจและการลงทุนและประกาศให้เป็น "วาระแห่งชาติ" ซึ่งตอนนั้นทั้งนักวิชาการ ภาคประชาชน ประชาสังคมต่อต้านกันอย่างหนักเพราะพวกเขารู้ว่าการที่โรงงานขยะมาตั้งข้างบ้าน ข้างไร่นา ข้างแม่น้ำลำคลองได้จะนำมาซึ่งความวิบัติในอนาคต
.
แต่ พล.อ.ประยุทธ์ ได้ออกมาพูดในรายการ "คืนความสุขให้คนในชาติ" เมื่อวันที่ 5 มิ.ย. 58 ว่าอย่าต่อต้านโรงงานขยะและโรงผลิตไฟฟ้าจากขยะเลย เพราะต้องการไฟฟ้า ต้องการเงิน ต้องการรายได้ ฉะนั้นถ้าอนาคตค่าไฟแพงขึ้นเพราะสร้างโรงไฟฟ้าฟ้าขยะไม่ได้จะโทษใครอีก (ทุกวันนี้ค่าไฟก็ไม่ได้ถูกลงแถมมลพิษจากโรงงานขยะตามมาเพียบ)
.
ผลที่ตามมาคือ โรงงานขยะทั้งโลกหลั่งไหลเข้ามาเต็มประเทศ เพราะในขณะที่ชาติอื่นๆ รวมทั้งจีนก็เข้มงวดห้ามตั้งโรงงายขยะ แต่ไทยดันเปิดทางให้ตัวเองเป็น “บ่อขยะโลก” กวักมือให้ทั้งโลกเอาขยะมาเททิ้งที่ไทยได้สบายๆ โรงงานขยะผุดขึ้นถึง 2,500 แห่ง (ปัจจุบันทะลุ 3,000 แห่ง มากกว่าอินโดนีเซียที่ประเทศใหญ่กว่า คนเยอะกว่าเป็นหลักร้อยล้านคนแต่มีเพียง 1,500 โรงเท่านั้น) ซึ่งส่วนใหญ่เป็นทุนจีนที่หอบกันหนี้ความเข้มงวดในประเทศออกมาตั้งที่ไทย แม้จะมีการยกเลิกคำสั่งนี้ไปเมื่อปี 2568 แต่ไม่ได้หมายความว่าโรงงานขยะจะหายไป กลายเป็นมรดกตกทอดจากรัฐบาลที่บอกรักชาติสุดหัวใจทิ้งไว้ให้กับประเทศ จากอู่ข้างอู่น้ำอุดมสมบูรณ์ สู่ที่ทิ้งขยะของคนทั้งโลกนั่นเอง

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1704485371034271&set=a.226668178816005

ผลงานน่าชื่นชม

Kowit Boondham 

8 hours ago
·
พา รมช.มหาดไทย ดูเหมืองแร่ชายแดน ไทย-พม่า ด้าน อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย ในบทบาทของสื่อมวลชน ที่ติดตามเรื่องนี้ต่อเนื่อง
มี ดร.สืบสกุล กิจนุกร ม.แม่ฟ้าหลวง Kidnukorn Suebsakun และพันเอก สิงหนาท โลสุยะ รอง ผอ.รมน.จังหวัดเชียงราย ร่วมให้ข้อมูล
ข้อมูลเหมืองบริเวณชายแดน และข้อมูลต่างๆ จะเป็นข้อมูลให้ นายกรัฐมนตรี ประชุมอาเซียน และหารือกับจีน นอกรอบ รวมถึงประเทศที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาสารพิษข้ามพรมแดน
ขอบคุณท่าน นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ที่ช่วยประสานให้พบกันและให้ข้อมูลท่าน รมช.
บทบาทของสื่อสาธารณะ....ThaiPBS

https://www.facebook.com/kowitb007/posts/29061996720077011

Kowit Boondham

October 25
·
“ดร.สืบสกุล” เสนอแก้ “วิกฤตแม่น้ำสาย”
พบสารหนู-ตะกั่วในข้าว จี้ตรวจ บ.เหมือง 20 แห่ง จ.ท่าขี้เหล็ก
บทสัมภาษณ์พิเศษ
ไทยพีบีเอสภาคเหนือ สัมภาษณ์พิเศษ ดร.สืบสกุล กิจนุกร อาจารย์สำนักวิชานวัตกรรมสังคม ม.แม่ฟ้าหลวง กรณีพบเหมือง “ดอยก่อวัน” และแม่น้ำสายสีแดงขุ่นเข้มกว่าปกติในรอบหลายปี ความกังวลสารโลหะที่ลุกลามสู่ข้าวและพืชเกษตรอื่น รวมไปถึงการขยายตัวของเหมืองแร่ในเมียนมา ตรงข้าม จ.เชียงราย
ผู้เขียนกับ ดร.สืบสกุล รู้จักกันในช่วงแพร่ระบาดโควิด-19 เมื่อประมาณปี 2563 ได้ช่วยเหลือกลุ่มแรงงาน โดยเฉพาะชาวเมียนมาและกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ต่อจากนั้นน้ำท่วมใหญ่ จ.เชียงราย ปี 2567 มาถึงสารพิษในลุ่มน้ำกก สาย รวก และโขง ได้ทำงานร่วมกันลงพื้นที่และศึกษาวิจัย โดยเฉพาะผลกระทบและการขยายตัวของเหมืองในเมียนมาตลอด 2 ปีที่ผ่านมา
วันที่นัดสัมภาษณ์เป็นช่วงเวลาเย็น เนื่องจากนัดกะทันหัน ดร.สืบสกุล นัดสัมภาษณ์ที่ศูนย์ช่วยเหลือแรงงานเมียนมา จังหวัดเชียงราย
คำถามแรกถึงความคืบหน้าสถานการณ์สารโลหะในลุ่มน้ำจังหวัดเชียงราย และ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ เป็นอย่างไร?
“ตอนนี้ต้องบอกว่าวิกฤต”
ดร.สืบสกุล อธิบายว่าภาพรวมสถานการณ์วิกฤตแม่น้ำในจังหวัดเชียงราย ในแม่น้ำโขง แม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก
โดยเฉพาะ “แม่น้ำสาย” กำลังเข้าขั้นวิกฤต โดยเฉพาะผลตรวจแม่น้ำสายพบเกินค่ามาตรฐานนับตั้งแต่กรมควบคุมมลพิษตรวจ ล่าสุดพบการปนเปื้อนสารหนูและตะกั่วในข้าวจากแม่น้ำสาย
“ตรวจสอบแปลงข้าวนาปรัง (ช่วงธันวาคม 2568 ถึงพฤษภาคม 2569) พบว่าในดินมีสารหนูเกินค่ามาตรฐาน 11 จาก 20 ตัวอย่างที่ตรวจ ในเมล็ดข้าวนาปรัง มีสารหนูเกินค่ามาตรฐานสำหรับการบริโภค 16 จาก 20 ตัวอย่าง การพบสารตะกั่วเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยในการบริโภค 1 ตัวอย่าง”
ดร.สืบสกุล ย้ำสถานการณ์แม่น้ำปนเปื้อนถึงขั้นวิกฤต ตอนนี้หากประเมินผลกระทบ 5 สถานการณ์ตอนนี้
1. การปนเปื้อนโลหะหนัก กรมควบคุมมลพิษตรวจพบสารโลหะหนัก 9 ชนิดในแม่น้ำสาย โดยเฉพาะสารหนูที่ตรวจพบเกินค่ามาตรฐานตลอดทั้ง 3 จุดตรวจ และเกินค่ามาตรฐานต่อเนื่องทุกครั้งตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2568 เป็นต้นมา
2. ผลกระทบต่อระบบประปา การประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สาย ใช้น้ำจากแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกผลิตน้ำประปาแจกจ่ายให้ครัวเรือนกว่า 23,000 หลังคาเรือน แม้จะสามารถกำจัดโลหะหนักได้ แต่จากการสุ่มตรวจบ้านผู้บริโภคทุกเดือนยังพบสารหนูและแบเรียมในน้ำประปา แม้จะอยู่ต่ำกว่ามาตรฐาน ทั้งนี้ การประปาส่วนภูมิภาคจึงเริ่มก่อสร้างวางท่อเพื่อนำน้ำโขงจากอำเภอเชียงแสนมาใช้ทดแทนน้ำสายและน้ำรวก
3. การใช้ประโยชน์ทางการเกษตร เกษตรกรในพื้นที่ต้องใช้น้ำจากแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกในการทำนาปีและนาปรัง บนพื้นที่กว่า 60,500 ไร่ โดยไม่มีการบำบัดน้ำก่อนนำมาใช้ทำการเกษตร
4. การสะสมของสารพิษในดินและผลผลิตทางการเกษตร กรมชลประทานและกรมพัฒนาที่ดินได้ตรวจสอบแปลงข้าวนาปรัง (ช่วงธันวาคม 2568 ถึงพฤษภาคม 2569) พบว่าในดินมีสารหนูเกินค่ามาตรฐาน 11 จาก 20 ตัวอย่างที่ตรวจ ในเมล็ดข้าวนาปรัง มีสารหนูเกินค่ามาตรฐานสำหรับการบริโภค 16 จาก 20 ตัวอย่าง การพบสารตะกั่วเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยในการบริโภค 1 ตัวอย่าง ซึ่งสะท้อนถึงการสะสมของโลหะหนักในดินและข้าวที่แม่สาย
5. ประกาศยกระดับการเฝ้าระวัง จังหวัดเชียงรายโดยผู้ว่าราชการจังหวัด ได้ออกประกาศยกระดับการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำแม่น้ำสาย โดยแนะนำให้ประชาชนงดใช้น้ำจากแม่น้ำสายเพื่ออุปโภคบริโภคโดยตรง และขอให้งดเว้นการจับปลาและสัตว์น้ำในแม่น้ำสาย
จี้รัฐบาลแก้เหมือง พบอีก 20 เหมือง จ.ท่าขี้เหล็ก พบนำเข้าด่านแม่สาย
ดร.สืบสกุล เปิดเผยอีกว่า นอกจากเหมืองในพื้นที่กองกำลัง ยังพบว่าในเขตรับผิดชอบทหารเมียนมา จ.ท่าขี้เหล็ก ยังพบเหมืองแร่กว่า 20 บริษัท ทำเหมืองทอง 12บริษัท เหมืองแร่แมงกานีส 6 บริษัท และเหมืองแร่ตะกั่ว 2 บริษัท
ดร.สืบสกุล กล่าวว่า การประชุมท้องถิ่นที่ผ่านมา ทางการจังหวัดท่าขี้เหล็กปฏิเสธเหมืองไม่ได้อยู่พื้นที่ความรับผิดชอบของจังหวัดท่าขี้เหล็ก แต่อยู่ในพื้นที่กองกำลังและเขตจังหวัดเมืองสาด คำถามสำคัญ 20 บริษัทที่ทางการเมียนมาอนุญาตทำเหมืองแร่ในท่าขี้เหล็ก คือเหมืองพื้นที่ใด ซึ่งทางการไทยจะต้องสอบถามและขอพิกัดเหมืองให้ชัดเจนเพื่อตรวจสอบว่าเหมืองเป็นต้นเหตุของการปล่อยสารพิษหรือไม่?
เมื่อสอบถามว่าแล้วเหมืองที่อยู่ในพื้นที่กองกำลังจะตรวจสอบอย่างไร? ดร.สืบสกุลกล่าวว่า แม้จะทำการตรวจสอบในพื้นที่กองกำลังจะทำยาก แต่หากเริ่มตรวจสอบเหมือง 20 แห่งที่ทางการเมียนมาอนุญาต แม่น้ำทุกสายเหมืองหลายแห่งบนพื้นที่กองกำลังแม่น้ำจะไหลผ่านลงลุ่มน้ำเดียวกัน การตรวจเหมืองและตรวจน้ำที่ไหลผ่านพื้นที่กองกำลังก็ถือเป็นแรงกดดัน
ดร.สืบสกุล กล่าวย้ำอีกว่า นอกจากการกดดันในฝั่งเมียนมา การตรวจเหมืองฝั่งไทยก็สามารถทำได้ทันที เพราะแร่หลายชนิด เช่น ตะกั่ว แมงกานีส นำผ่านแดนแม่สาย รัฐบาลไทยต้องเข้มงวดการนำเข้าแร่
เมื่อถามถึงข้อตกลงความร่วมมือไทย-เมียนมา หรือ TOR พอจะเป็นทางออกหรือไม่ ในเวทีนี้
“ผมยังไม่เห็นการตั้งคณะทำงานร่วมระหว่างท้องถิ่นเลยนะครับ”
ดร.สืบสกุล กล่าวถึงความร่วมมือตาม TOR ที่เห็นตอนนี้ทางการเมียนมาใน จ.ท่าขี้เหล็ก เริ่มตรวจน้ำ 6 จุดในลุ่มน้ำรวก-สาย แต่ยังไม่เห็นผลตรวจ คาดว่าต้องรอเพราะถูกนำไปตรวจที่ส่วนกลาง ฝั่งไทยมีการลงพื้นที่ของทูตไทยประจำเมียนมาและจังหวัดเชียงราย สิ่งที่ไม่เห็น คือการตั้งคณะทำงานร่วมในระดับท้องถิ่นร่วมกัน เพื่อศึกษาผลกระทบหรือแก้ปัญหา
แม่สายสีแดงขุ่นกว่าทุกครั้ง ภาพสะท้อนเหมืองต้นน้ำสาย ยังไร้การจัดการ?
เมื่อสอบถามกรณีสบสาย จุดที่แม่น้ำสายกับแม่น้ำรวกมาบรรจบกัน แม่น้ำสีขุ่นเข้มมากกว่าหลาย ๆ ครั้งที่พบ แม้ไม่มีฝนตก ดร.สืบสกุลกล่าวย้ำว่า เป็นภาพสะท้อนเหมืองต้นน้ำสาย หรือเหมืองที่พบล่าสุดบนดอยก่อวัน ในพื้นที่อิทธิพลของกลุ่มไทใหญ่ ที่มีทุนจีนขุดหาแร่ คือภาพสะท้อนการจัดการมลพิษ หรือการเปิดหน้าดินบนพื้นที่ต้นน้ำที่ยังขาดเรื่องมิติผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม
ข้อเสนอแก้วิกฤตสารพิษจากเหมืองต้นน้ำสาย
ดร.สืบสกุลได้เสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหาสำคัญ 6 ประเด็นและเรียกร้องหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งจัดหา ยกระดับแก้ปัญหา “วิกฤตแม่น้ำสายเป็นพิษ”
1. แต่งตั้งคณะกรรมการระดับชาติ เสนอให้นายกรัฐมนตรีแต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำแม่น้ำปนเปื้อนข้ามพรมแดนระดับประเทศ และจัดสรรงบประมาณจัดตั้งศูนย์ตรวจสารโลหะหนักประจำจังหวัดเชียงราย เพื่อให้การตรวจสอบห่วงโซ่อาหารมีความรวดเร็ว
2. เร่งประชุมความร่วมมือระหว่างประเทศ เสนอให้กระทรวงการต่างประเทศและกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เร่งจัดการประชุมคณะทำงานร่วมไทย-เมียนมา ครั้งที่ 1 ณ อำเภอแม่สาย พร้อมทั้งเชิญรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของเมียนมาลงพื้นที่รับฟังปัญหาจากประชาชน
3. แก้ไขปัญหาภัยแล้งและแหล่งน้ำสำรอง เสนอให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ลงพื้นที่รับฟังปัญหาจากเกษตรกร เร่งจัดหาแหล่งน้ำสำรองสำหรับทำนาปรังในเดือนธันวาคมนี้ และเร่งรัดการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำแม่คำเพื่อนำน้ำมาแจกจ่ายให้เกษตรกร
4. บูรณาการหน่วยงานเกษตรในพื้นที่ เสนอให้รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (ที่ดูแลกรมส่งเสริมการเกษตรและสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ) ลงพื้นที่พบปะเกษตรกร พร้อมตั้งคณะกรรมการร่วมภาครัฐ ภาคประชาชน และเกษตรกร เพื่อแก้ไขปัญหาผลกระทบภาคเกษตรโดยเฉพาะ
5. เจรจาผ่านกลไก TBC (คณะกรรมการชายแดนท้องถิ่น) เสนอให้ TBC ฝ่ายไทยหยิบยกประเด็นเหมืองแร่ขึ้นมาเจรจากับ TBC ฝ่ายเมียนมาอย่างจริงจัง เนื่องจากพบข้อมูลว่ามีเหมืองแร่ในเขตท่าขี้เหล็ก อย่างน้อย 20 บริษัท (แบ่งเป็นเหมืองทองคำ 12 บริษัท, เหมืองแร่แมงกานีส 6 บริษัท และเหมืองแร่ตะกั่ว 2 บริษัท) ซึ่งมีการขุดและนำเข้าแร่ผ่านด่านแม่สายและแม่เชียงแสน ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและคุณภาพน้ำ
6. ประสานความร่วมมือกับกองกำลังทหารและฝ่ายปกครอง เสนอให้กองทัพภาคที่ 3 (แม่ทัพภาคที่ 3) และสภาการกอบกู้รัฐฉาน (SSA/RCSS) ช่วยตรวจสอบการทำเหมืองแร่ทองคำบริเวณใกล้ดอยก่อวัน เนื่องจากผลกระทบจากเหมืองแร่นี้ไม่ได้ส่งผลกระทบแค่เพียงคนไทยเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อคนไทยใหญ่ในฝั่งเมียนมาด้วยเช่นกัน จึงควรเป็นปัญหาที่ต้องร่วมมือกันแก้ไข
ปัจจุบันเหมืองแร่ในฝั่งประเทศเมียนมา ตรงข้าม จ.เชียงราย ยังขยายทำต่อเนื่อง การตรวจพบสารหนูและตะกั่วในข้าว โดยเฉพาะลุ่มน้ำสาย ถึงเวลาแล้วหรือยังที่รัฐบาลจะยกระดับการแก้ปัญหา โดยเฉพาะความร่วมมือไทย-เมียนมาที่จะแก้เรื่องนี้ อย่าปล่อยให้สารพิษซ้ำเติมและเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารมากกว่านี้…จนปัญหาสารพิษจะแก้ไม่ได้
เรื่อง/ภาพ โกวิทย์ บุญธรรม ไทยพีบีเอส ศูนย์ข่าวภาคเหนือ

อวยยศพี่นักข่าวคนนี้ 'โกวิทย์ThaiPBS' ลงพื้นที่ชาวเชียงรายมาตลอดตั้งแต่ตอนน้ำท่วม อยากให้คนอื่นๆช่วยกันผลักดันบ้าง ประชาชนเป็นกระบอกเสียงจนไม่รู้จะเป็นยังไงแล้วววววว #แม่สาย #แม่น้ำโขง Cr. โกวิทย์ https://t.co/JG8xmaUhdp

— Nabi (@Vovovovok) November 14, 2026

 https://x.com/Vovovovok/status/2121547539803734198

การคุ้มครอง นักปกป้องสิทธิมนุษยชนด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน ในประเทศไทย ปัจจุบันเผชิญกับความท้าทายสำคัญ มูลนิธิบูรณะนิเวศ เตรียมเข้าแจ้งความตำรวจ หวั่นถูกคุกคาม หลังได้ยินเสียงดังคล้ายเสียงปืนหลายครั้ง ขณะเก็บตัวอย่างตะกอนดินและน้ำ ใกล้เคียงกับบ่อฝังกลบของโรงงานอุตสาหกรรม ใน จ.ปราจีนบุรี

มูลนิธิบูรณะนิเวศ เตรียมเข้าแจ้งความตำรวจ หวั่นถูกคุกคาม หลังได้ยินเสียงดังคล้ายเสียงปืนหลายครั้ง ขณะเก็บตัวอย่างตะกอนดินและน้ำ ใกล้เคียงกับบ่อฝังกลบของโรงงานอุตสาหกรรม ใน จ.ปราจีนบุรี #ข่าวเที่ยง #ThaiPBS #ข่าวไทยพีบีเอส #ข่าวที่คุณวางใจ https://t.co/MheCTVxsnh

— Thai PBS (@ThaiPBS) November 14, 2026

https://x.com/ThaiPBS/status/2121532519300595906
.....

เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนถึงความกังวลด้านความปลอดภัยของนักปกป้องสิทธิมนุษยชนและนักสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ โดยเฉพาะการทำงานตรวจสอบมลพิษอุตสาหกรรมในจังหวัดปราจีนบุรี ซึ่งที่ผ่านมามักพบปัญหาข้อร้องเรียนเรื่องการลักลอบทิ้งกากของเสียอันตรายและการจัดการสิ่งแวดล้อม
สรุปประเด็นสำคัญจากประกาศของมูลนิธิบูรณะนิเวศ

สถานการณ์: เจ้าหน้าที่และนักวิจัยของมูลนิธิบูรณะนิเวศพบเหตุการณ์น่าสงสัยระหว่างลงพื้นที่เก็บตัวอย่างตะกอนดินและน้ำ บริเวณใกล้เคียงบ่อฝังกลบของโรงงานอุตสาหกรรมแห่งหนึ่งในจังหวัดปราจีนบุรี

ภัยคุกคาม: ได้ยินเสียงดังคล้ายเสียงปืนหลายครั้งในละแวกดังกล่าว ซึ่งสร้างความตื่นตระหนกและทำให้เกิดความกังวลด้านความปลอดภัยในชีวิตและร่างกาย

การดำเนินการ: ทางมูลนิธิฯ เตรียมเดินทางเข้าแจ้งความกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ เพื่อลงบันทึกประจำวันและขอให้มีการตรวจสอบเหตุการณ์ดังกล่าวเพื่อป้องกันการคุกคามการทำงานภาคประชาสังคม

การคุ้มครอง นักปกป้องสิทธิมนุษยชนด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน (Environmental Human Rights Defenders - EHRDs) ในประเทศไทย ปัจจุบันเผชิญกับความท้าทายสำคัญ เนื่องจากกลไกที่มีอยู่ยังขาดประสิทธิภาพในการป้องกันภัยคุกคามในระยะประชิดและการคุ้มครองพยานหรือนักวิชาการภาคประชาสังคมที่ลงพื้นที่ตรวจสอบปัญหาทรัพยากรและมลพิษ

1. มาตรการและกลไกทางกฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบัน

แม้ประเทศไทยจะยังไม่มี "กฎหมายเฉพาะ" ที่คุ้มครองนักปกป้องสิทธิมนุษยชนโดยตรง (เช่น ร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริมและคุ้มครองวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง หรือ พ.ร.บ. คุ้มครองพยานบางฉบับที่จำกัดขอบเขต) แต่มีกลไกทางกฎหมายและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดังนี้:

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560:

รับรองสิทธิของบุคคลและชุมชนในการมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนท้องถิ่นในการอนุรักษ์ บำรุงรักษา และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (มาตรา 43 และมาตรา 58)

รับรองสิทธิที่จะฟ้องหน่วยงานรัฐเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายสิ่งแวดล้อม (มาตรา 51)

พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.):

กสม. มีหน้าที่และอำนาจในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน รวมถึงการคุ้มครองสิทธิของผู้ที่ทำงานปกป้องสิทธิมนุษยชน และเสนอแนะมาตรการคุ้มครองต่อคณะรัฐมนตรีหรือหน่วยงานรัฐ

มาตรการระงับคดีปิดปาก (Anti-SLAPP Law - Strategic Lawsuit Against Public Participation):

มีการแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ม. 165/2) และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เพื่อให้ศาลสามารถจำหน่ายคดีได้ตั้งแต่ต้นหากพบว่าเป็นการฟ้องร้องกลั่นแกล้งหรือฟ้องปิดปาก (SLAPP) ภาคประชาสังคมหรือประชาชนที่ออกมาเรียกร้องสิทธิทางสิ่งแวดล้อม

กองทุนยุติธรรม (Justice Fund):

ภายใต้กระทรวงยุติธรรม ที่สามารถให้ความช่วยเหลือด้านค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี ค่าทนายความ และการประกันตัวแก่นักปกป้องสิทธิฯ ที่ถูกฟ้องร้องจากการปฏิบัติหน้าที่

2. ช่องว่างทางกฎหมายและข้อจำกัดที่สำคัญ

แม้จะมีกลไกข้างต้น แต่ในทางปฏิบัติจริงยังมีช่องว่างสำคัญที่ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อความปลอดภัยของนักสิทธิมนุษยชนและนักวิชาการสิ่งแวดล้อม:

ขาดความคุ้มครอง "ก่อนเกิดเหตุ" (Preventive Protection): กลไกส่วนใหญ่ (เช่น กองทุนยุติธรรมหรือการช่วยเหลือทางกฎหมาย) ทำงานในลักษณะ "เยียวยาหลังเกิดเหตุ" หรือเมื่อถูกฟ้องร้องคดีแล้ว แต่ขาดมาตรการความปลอดภัยเร่งด่วนในพื้นที่ปฏิบัติงานจริง เช่น กรณีถูกข่มขู่ คุกคาม หรือเกิดเหตุยิงปืนข่มขู่ในพื้นที่ตรวจสอบมลพิษ ซึ่งตำรวจหรือฝ่ายปกครองมักมองว่าเป็นคดีอาญา/ทะเลาะวิวาททั่วไป มากกว่าการคุ้มครองความปลอดภัยเฉพาะกิจให้กับนักปกป้องสิทธิฯ

ข้อจำกัดของ พ.ร.บ.คุ้มครองพยานในคดีอาญา: กฎหมายคุ้มครองพยานมักผูกติดอยู่กับ "คดีอาญาที่มีการสอบสวนหรือฟ้องร้องต่อศาลแล้ว" ทำให้เจ้าหน้าที่ภาคประชาสังคม นักวิจัย หรือชาวบ้านที่อยู่ระหว่างการลงพื้นที่เก็บข้อมูล (ก่อนที่จะมีคดีหรือยังไม่กล้าแจ้งความเพราะกลัวความปลอดภัย) ไม่ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายนี้

ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายและการเข้าไม่ถึงข้อมูลเชิงลึก: อิทธิพลของกลุ่มทุนอุตสาหกรรมในพื้นที่ การตรวจสอบโรงงานหรือบ่อขยะอันตรายมักพบอุปสรรคทั้งการเข้าถึงพื้นที่และข้อจำกัดในการคุ้มครองความปลอดภัยของพยานบุคคลที่กลဲาให้เบาะแส

ยังไม่มีกฎหมายเฉพาะรับรองสถานะ "นักปกป้องสิทธิมนุษยชน": ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายรับรองสถานะและบทบาทของนักปกป้องสิทธิมนุษยชนอย่างเป็นทางการ ทำให้หน่วยงานรัฐบางแห่งยังมองกิจกรรมการตรวจสอบมลพิษว่าเป็นความขัดแย้งส่วนตัว มากกว่าการปฏิบัติหน้าที่เพื่อประโยชน์สาธารณะ

มาตรฐานและแนวปฏิบัติสากลในการคุ้มครอง นักปกป้องสิทธิมนุษยชนด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental Human Rights Defenders - EHRDs) ได้รับการยกระดับอย่างต่อเนื่องผ่านกลไกขององค์การสหประชาชาติ (UN) และสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่สำคัญ เช่น ปฏิญญาสากลว่าด้วยนักปกป้องสิทธิมนุษยชน (UN Declaration on Human Rights Defenders) มติรับรองสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่สะอาด ปลอดภัย และยั่งยืนของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ รวมถึงแนวปฏิบัติเฉพาะทางของกลไกสหประชาชาติและผู้แทนพิเศษ (เช่น Michel Forst ผู้ರายงานพิเศษด้านนักปกป้องสิทธิสิ่งแวดล้อม)

สาระสำคัญและหลักการสากลที่ใช้เป็นบรรทัดฐานในการคุ้มครองมีดังนี้:

1. หลักการสำคัญตามกรอบสหประชาชาติและกฎบัตรสากล

สิทธิในการปกป้องสิ่งแวดล้อมคือสิทธิมนุษยชน: การทำงานของนักสิทธิสิ่งแวดล้อม (เช่น การลงพื้นที่ตรวจสอบมลพิษ คัดค้านโครงการที่กระทบชุมชน หรือเรียกร้องความโปร่งใสจากรัฐและทุน) ถือเป็นการใช้สิทธิขั้นพื้นฐานตามเสรีภาพในการแสดงออก การรวมกลุ่ม และการชุมนุมโดยสงบ ซึ่งรัฐมีพันธกรณีต้องเคารพและปกป้อง

สิทธิที่จะปลอดภัยจากการคุกคามและการใช้ความรุนแรง (Duty of Protection): รัฐมี "หน้าที่เชิงรุก" (Proactive Obligation) ในการป้องกันไม่ให้นักปกป้องสิทธิฯ ถูกคุกคาม ข่มขู่ ทำร้าย หรือถูกละเมิดชีวิตและร่างกายจากทั้งเจ้าหน้าที่รัฐและกลุ่มทุนเอกชน

 
2. แนวปฏิบัติด้านการจัดการชุมนุมและการแสดงออก (Right to Protest & Civil Disobedience)

แนวปฏิบัติสากลล่าสุด (เช่น Guidelines on the Right to Peaceful Environmental Protest) ได้วางหลักการสำคัญเพื่อป้องกันการใช้อำนาจรัฐคุกคามประชาชนและนักกิจกรรม:

การสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นการชุมนุมโดยสงบ (Presumption of Peaceful Intent): ทางการต้องมองเจตนาของการเคลื่อนไหวหรือการลงพื้นที่ว่าโดยสุจริตและสันติ จนกว่าจะมีหลักฐานชัดเจนว่ามีการใช้ความความรุนแรง

ห้ามตีตรากิจกรรมสิ่งแวดล้อมว่าเป็นอาชญากรรมหรือการก่อการร้าย: การที่นักกิจกรรมเข้าไปตรวจสอบพื้นที่อุตสาหกรรม หรือการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์/อารยะขัดขืน (Civil Disobedience) ที่อาจสร้างความขัดข้องหรือความรำคาญใจ (Disruption) รัฐไม่อนุญาตให้นำมาใช้เป็นข้ออ้างในการดำเนินคดีข้อหาหนัก เช่น การก่อการร้าย หรือวินาศกรรม ซึ่งถือว่า "ได้สัดส่วนที่ไม่เหมาะสม" (Disproportionate Response)

3. มาตรการต่อต้านการฟ้องปิดปาก (Anti-SLAPP Standard)

สาระสำคัญในระดับสากลเน้นย้ำว่า การใช้กระบวนการทางกฎหมายเพื่อกลั่นแกล้ง (SLAPP Suits) เช่น การฟ้องหมิ่นประมาทเรียกค่าเสียหายสูงลิ่ว เพื่อปิดปากนักสิทธิฯ นักวิชาการ หรือสื่อมวลชนที่เปิดเผยข้อมูลมลพิษ เป็นการละเมิดสิทธิเสรีภาพ

รัฐและกระบวนการยุติธรรมต้องมีกลไกคัดกรองและจำหน่ายคดีประเภทนี้ทิ้งตั้งแต่ในชั้นต้น เพื่อไม่ให้เป็นภาระทางจิตใจและเศรษฐกิจแก่ผู้ปกป้องสิทธิ

4. บทบาทและการสนับสนุนจากประชาคมระหว่างประเทศ (UN Country Teams & Special Rapporteurs)

หากเกิดภัยคุกคามในระดับประเทศ (เช่น กรณีได้ยินเสียงปืนข่มขู่ในพื้นที่ตรวจสอบมลพิษ) กลไกสากลเปิดช่องให้สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) หรือผู้แทนพิเศษฯ สามารถ ออกแถลงการณ์ประณามการคุกคาม (Publicly Denounce), ส่งผู้สังเกตการณ์ลงพื้นที่, หรือประสานงานกดดันให้รัฐบาลท้องถิ่นเร่งสอบสวนนำตัวผู้กระทำผิดมาลงโทษเพื่อยุติวัฒนธรรมลอยนวลพ้นผิด (End Impunity)

ตัวอย่างกรณีศึกษาความสำเร็จหรือแนวปฏิบัติในการคุ้มครองนักปกป้องสิทธิสิ่งแวดล้อมในภูมิภาคเอเชียภายใต้กลไกสากล

ในภูมิภาคเอเชีย การทำงานของนักปกป้องสิทธิมนุษยชนด้านสิ่งแวดล้อม (EHRDs) มักเผชิญกับความเสี่ยงสูงจากอิทธิพลของโครงการพัฒนาขนาดใหญ่และการลงทุนข้ามชาติ อย่างไรก็ตาม มีกรณีศึกษาที่สะท้อนถึงความสำเร็จในการใช้ กลไกสากลร่วมกับพลังภาคประชาสังคม เพื่อปกป้องนักสิทธิฯ และกดดันให้รัฐบาลหรือบรรษัทปรับเปลี่ยนนโยบาย:

1. ความสำเร็จของความตกลงเอสคัสซู (Escazú Agreement) - บทเรียนที่เอเชียพยายามเทียบเคียง

แม้ความตกลงเอสคัสซูจะเป็นสนธิสัญญาภูมิภาคของ ละตินอเมริกาและแคริบเบียน แต่กลไกนี้กลายเป็น "หมุดหมายสากล" ที่เครือข่ายนักสิทธิสิ่งแวดล้อมในเอเชียพยายามผลักดันให้เกิดข้อตกลงลักษณะเดียวกัน

สาระสำคัญ: เป็นสนธิสัญญาผูกพันทางกฎหมายฉบับแรกของโลกที่รับประกัน "สิทธิในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร การมีส่วนร่วมของประชาชน และความยุติธรรมใน Matters ด้านสิ่งแวดล้อม" พร้อมทั้งมีบทบัญญัติชัดเจนในการคุ้มครองความปลอดภัยของนักปกป้องสิทธิฯ

ผลลัพธ์ในทางปฏิบัติ: เป็นเกราะคุ้มครองทางกฎหมายที่ทำให้รัฐต้องเปิดเผยข้อมูลมลพิษจากโรงงานหรือเหมืองแร่ ทำให้ประชาชนและนักวิชาการสามารถเข้าตรวจสอบได้โดยไม่ต้องเผชิญกับการปิดกั้นหรือถูกคุกคามโดยมิชอบ

2. กรณีศึกษาจากฟิลิปปินส์: การใช้กลไกศาลสิ่งแวดล้อมและการคุ้มครองเร่งด่วน (Writ of Kalikasan)

ฟิลิปปินส์เป็นหนึ่งในประเทศที่มีผู้พิทักษ์สิ่งแวดล้อมถูกคุกคามและเสียชีวิตสูงที่สุดในเอเชีย แต่ศาลสูงสุดของฟิลิปปินส์ได้พัฒนาเครื่องมือทางกฎหมายที่ทรงพลังภายใต้มาตรฐานสิทธิมนุษยชน:

เครื่องมือทางกฎหมาย: การใช้คำสั่งศาลพิเศษ เช่น Writ of Kalikasan และ Writ of Continuing Mandamus ซึ่งเปิดโอกาสให้องค์กรพัฒนาเอกชนหรือนักสิทธิฯ สามารถยื่นฟ้องศาลเพื่อคุ้มครองสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่สมดุลได้ทันทีโดยไม่ต้องเป็นผู้เสียหายโดยตรง

การเชื่อมโยงกลไก UN: เมื่อนักกิจกรรมหรือเครือข่ายชุมชนในฟิลิปปินส์ถูกข่มขู่หรือถูกป้ายสี (Red-tagging) ว่าเป็นภัยความมั่นคงจากการคัดค้านโครงการเขื่อนหรือเหมือง เครือข่ายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศได้ประสานเสียงกดดันผ่านผู้แทนพิเศษสหประชาชาติ (UN Special Rapporteur) จนทำให้รัฐบาลต้องทบทวนคำสั่งและเพิ่มมาตรการคุ้มครองพยานในบางคดีสำคัญ

3. กรณีศึกษาในอินโดนีเซีย: การต่อสู้คดีปาล์มน้ำมันและการใช้กลไกการลงทุนระหว่างประเทศ

ในจังหวัดกาลิมาตันและสุมาตรา นักปกป้องสิทธิฯ และผู้นำชุมชนท้องถิ่นมักถูกฟ้องร้องด้วยคดีอาญาจากการปกป้องป่าชุมชนจากสัมปทานอุตสาหกรรมน้ำมันปาล์ม

แนวปฏิบัติสากลที่ใช้: ภาคประชาสังคมอินโดนีเซียใช้ช่องทางร้องเรียนผ่าน องค์กรกำกับดูแลทางการเงินระหว่างประเทศและกลไกสิทธิมนุษยชนขององค์การสหประชาชาติ (เช่น UN Working Group on Business and Human Rights) เพื่อตรวจสอบแหล่งทุนและธนาคารที่ปล่อยกู้ให้แก่บริษัทที่ละเมิดสิทธิ

ผลลัพธ์: แรงกดดันระดับสากลทำให้บริษัทแม่และสถาบันการเงินต้องถอนทุนหรือระงับโครงการที่ละเมิดสิทธิมนุษยชน ซึ่งช่วยลดความรุนแรงและการคุกคามในพื้นที่ลงได้ระดับหนึ่ง เนื่องจากทุนข้ามชาติให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์และมาตรฐาน ESG (Environmental, Social, and Governance)

กระบวนการยื่นเรื่องร้องเรียนต่อ UN Working Group on Business and Human Rights กรณีบริษัทเอกชนละเมิดสิทธินักสิ่งแวดล้อมมีขั้นตอนอย่างไร

การยื่นเรื่องร้องเรียนหรือส่งข้อมูลการละเมิดสิทธิต่อ คณะทำงานสหประชาชาติว่าด้วยเรื่องธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (UN Working Group on Business and Human Rights - UN WGHR) รวมถึงกลไกการร้องเรียนด่วนของสหประชาชาติ (Special Procedures) มีกระบวนการและขั้นตอนสำคัญ ดังนี้ครับ:

Business and Human Rights Centre

1. ช่องทางและวิธีการยื่นเรื่อง

การส่งข้อมูลหรือร้องเรียนกรณีที่บริษัทเอกชนละเมิดสิทธินักสิ่งแวดล้อมหรือชุมชน สามารถส่งตรงผ่านระบบกลไกผู้แทนพิเศษแห่งสหประชาชาติ (Special Procedures) โดยมีช่องทางหลักคือ:

Ask DAG! - the United Nations

อีเมล (E-mail):

ส่งไปยังอีเมลกลางของคณะทำงานฯ: wg-business@ohchr.org

หากเป็นกรณีเร่งด่วน (เช่น ภัยคุกคามถึงชีวิต การคุกคามในพื้นที่ทันที) สามารถส่งไปยัง: urgent-action@ohchr.org หรือใช้ระบบรับเรื่องร้องเรียนออนไลน์ของสำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ 
การใช้แบบฟอร์มมาตรฐาน: โดยทั่วไปจะมีแบบฟอร์มการส่งเรื่องร้องเรียน (Complaint / Allegation Form) ของกลไกพิเศษสหประชาชาติให้กรอกข้อมูลเพื่อให้ได้รายละเอียดครบถ้วน

2. ข้อมูลสำคัญที่ต้องระบุในคำร้อง (Case Details)

เพื่อให้คณะทำงานฯ สามารถตรวจสอบและดำเนินการได้รวดเร็ว ข้อมูลในคำร้องควรมีความชัดเจนประกอบด้วย:

ผู้ร้องเรียน (Complainant): ระบุชื่อบุคคล กลุ่มชุมชน หรือองค์กรพัฒนาเอกชน (NGO) ที่ยื่นเรื่อง พร้อมช่องทางติดต่อ (สามารถขอให้ปิดบังชื่อหรือรักษาความลับเพื่อความปลอดภัยได้ หากเกรงว่าจะถูกฟ้องร้องหรือคุกคามเพิ่มเติม)

ความยินยอมของเหยื่อ (Victim's Consent): ต้องระบุชัดเจนว่าได้รับความยินยอมจากผู้เสียหายหรือชุมชนในพื้นที่แล้วหรือไม่ และผู้เสียหายรับทราบหรือไม่ว่าหาก UN นำเรื่องนี้ไปดำเนินการ จะมีการส่งจดหมายหรือรายละเอียดข้อเท็จจริงไปยังรัฐบาลประเทศนั้นๆ

ผู้ละเมิด (Alleged Perpetrator): ระบุรายละเอียดของบริษัทเอกชน (รวมถึงบริษัทแม่และบริษัทในเครือ) ผู้รับเหมา หรือหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องและมีส่วนรับผิดชอบต่อการละเมิด

ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์การละเมิด (The Incident): บรรยายเหตุการณ์ วัน เวลา สถานที่ และลักษณะของการละเมิดสิทธิ (เช่น การคุกคาม, มลพิษจากโรงงาน, การคุกคามนักปกป้องสิทธิฯ) พร้อมหลักฐานประกอบ เช่น ภาพถ่าย คลิปวิดีโอ เอกสารตรวจวัดคุณภาพน้ำหรือดิน หรือรายงานข่าว

การดำเนินการภายในประเทศ (Domestic Remedies): ข้อมูลว่าได้เคยแจ้งความกับตำรวจ ร้องเรียนหน่วยงานรัฐ หรือดำเนินคดีในศาลภายในประเทศไปแล้วอย่างไรบ้าง (แม้กลไก Special Procedures จะไม่บังคับว่าต้องใช้กระบวนการภายในหมดสิ้นเสียก่อนเหมือนบางศาลสิทธิฯ แต่การแสดงข้อมูลนี้ช่วยให้เห็นความพยายามและความเพิกเฉยของรัฐในพื้นที่)

3. ขั้นตอนการดำเนินการของ UN หลังจากได้รับเรื่อง

เมื่อคณะทำงานฯ (UN Working Group) ได้รับข้อมูลและตรวจสอบความถูกต้องเบื้องต้นแล้ว จะมีกระบวนการทำงานดังนี้:

การออกจดหมายสื่อสารเร่งด่วน (Allegation Letter / Urgent Appeal): หากพบว่ามีมูลความจริงและมีความเสี่ยงที่จะเกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างต่อเนื่อง คณะทำงานฯ จะร่วมกับผู้รายงานพิเศษด้านอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง (เช่น ผู้รายงานพิเศษด้านสิทธิมนุษยชนกับสิ่งแวดล้อม) จัดทำจดหมายส่งตรงไปยัง รัฐบาลไทย และอาจรวมถึง บริษัทเอกชนที่เป็นเป้าหมาย เพื่อสอบถามข้อเท็จจริงและเรียกร้องให้ชี้แจง

การรักษาความลับเบื้องต้น: ตามระเบียบปฏิบัติ จดหมายที่ส่งไปยังรัฐบาลจะถูกเก็บเป็นความลับร่วมกันในช่วงแรก (โดยทั่วไปประมาณ 60 วัน) เพื่อเปิดโอกาสให้รัฐบาลตรวจสอบและปกป้องคุ้มครองผู้เสียหาย ก่อนที่จดหมายและคำตอบจากรัฐจะถูกนำเผยแพร่สู่สาธารณะในรายงานประจำปีของ UN

การติดตามและข้อเสนอแนะ: คณะทำงานฯ อาจมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายหรือมาตรการคุ้มครองกลับมายังรัฐบาลและภาคธุรกิจ เพื่อให้ยุติการคุกคาม เยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ และให้บริษัทปฏิบัติตามหลัก 3 เสาหลักแห่งสหประชาชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (UN Guiding Principles on Business and Human Rights - UNGPs) คือ "ปกป้อง เคารพ และเยียวยา"

บางทีการกลับไปอ่านหนังสือ *The Wealth of Nations* (ความมั่งคั่งของประชาชาติ) อีกครั้ง อาจช่วยฟื้นฟูความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อศักยภาพของสังคมพาณิชย์แบบเสรี ในการสร้างการพัฒนาที่แท้จริงให้กับชีวิตของผู้คน

ในวาระครบรอบ 250 ปีของการตีพิมพ์หนังสือ *The Wealth of Nations* นี้ ถือเป็นโอกาสอันดีที่เราจะหยุดทบทวนว่า อดัม สมิธ (Adam Smith) ต้องการบรรลุสิ่งใดเมื่อเขียนผลงานชิ้นนี้ ดูกัลด์ สจวร์ต (Dugald Stewart) เพื่อนของสมิธกล่าวว่า งานของสมิธมีเป้าหมายเพื่อ “การพัฒนาสังคม” ซึ่งดูจะเป็นความจริง เพราะแนวคิดเรื่องการพัฒนาถือเป็นหัวใจสำคัญในการทำความเข้าใจโครงการทางความคิดในภาพรวมของสมิธ

อดัม สมิธ เป็นบุคคลสำคัญในยุคที่เรียกว่า “ยุคเรืองปัญญาของสกอตแลนด์” (Scottish Enlightenment) นักคิดกลุ่มนี้มีความเชื่อร่วมกันว่า วิทยาศาสตร์ การศึกษา และเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นในพื้นที่สาธารณะ จะช่วยขจัดความงมงาย ความไม่รู้ และระบอบเผด็จการให้หมดไป เช่นเดียวกับชาวสกอตคนอื่นๆ สมิธมีมุมมองที่เน้นการปฏิบัติจริงและใช้ประโยชน์ได้จริงในการขับเคลื่อนโครงการแห่งยุคเรืองปัญญานี้

เป้าหมายเรื่อง “การพัฒนา” ของสมิธอาจฟังดูเป็นแนวคิดที่ล้าสมัยหรือไร้เดียงสาสำหรับผู้อ่านในยุคปัจจุบัน แต่แท้จริงแล้ว เป็นเพราะสมิธเข้าใจดีว่าความก้าวหน้าไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และสังคมพาณิชย์สมัยใหม่เองก็ไม่ได้ปราศจากปัญหาหรือภัยอันตราย เขาจึงมองการพัฒนาในลักษณะของการค่อยเป็นค่อยไปทีละขั้นตอน มากกว่าการก้าวกระโดดครั้งใหญ่ เป้าหมายที่ชัดเจนของสมิธและผองเพื่อนคือการค่อยๆ ปรับปรุงสิ่งต่างๆ ให้ดีขึ้น และยกระดับชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในสกอตแลนด์ ผ่านการประยุกต์ใช้องค์ความรู้และการพัฒนาประเทศ

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือภาคการเกษตร ในช่วงปลายศตวรรษที่ 17 สกอตแลนด์ต้องเผชิญกับภาวะอดอยากรุนแรงหลายครั้ง คำถามสำคัญในขณะนั้นคือจะป้องกันเหตุการณ์เช่นนี้ในอนาคตได้อย่างไร คำตอบคือการศึกษาองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์การเกษตรสมัยใหม่ แล้วนำมาทดลองปฏิบัติจริง นี่คือตัวอย่างของการนำวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาสิ่งต่างๆ อย่างตั้งใจและเป็นรูปธรรม ซึ่งแนวคิดนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในฟาร์มเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงการจัดระบบการจัดการฟาร์มให้มีประสิทธิภาพสูงสุดอีกด้วย

สมิธได้อธิบายว่า แนวคิดดังกล่าวได้นำไปสู่การปฏิรูปรูปแบบการถือครองกรรมสิทธิ์ที่ดินและการเช่าที่ดิน ซึ่งช่วยจูงใจให้ผู้เช่าที่ดินหันมาพัฒนาผืนดินของตน นอกจากนี้ ยังมีการเผยแพร่คำแนะนำเกี่ยวกับพืชผลชนิดใหม่ เช่น มันฝรั่ง การปลูกพืชหมุนเวียน และการใช้ปุ๋ยคอกเพื่อบำรุงดิน ซึ่งช่วยเพิ่มปริมาณอาหารทั่วทั้งประเทศ ส่งผลให้ความเสี่ยงต่อภาวะอดอยากและความยากแค้นแสนสาหัสลดน้อยลงไปในที่สุด ผลลัพธ์จากการปรับปรุงเชิงปฏิบัติเหล่านี้ยิ่งใหญ่มาก ผู้คนที่ไม่ต้องกังวลเรื่องความอดอยากย่อมมีลำดับความสำคัญและแรงจูงใจที่แตกต่างไปจากบรรพบุรุษของตน สมิธมองเห็นศักยภาพในเรื่องนี้ผ่านเสรีภาพของมนุษย์ ความสำเร็จทางสติปัญญาและวัฒนธรรม รวมถึงพัฒนาการทางศีลธรรม

สกอตแลนด์มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในช่วงชีวิตของสมิธ ความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจากเสถียรภาพทางการเมืองทำให้เขาสนใจเป็นอย่างยิ่ง เขามองเห็นว่าความเป็นเมืองและการพัฒนาการค้ารูปแบบใหม่ได้พลิกโฉมวิถีชีวิตในเขตที่ราบต่ำ (Lowland) ของสกอตแลนด์ไปอย่างไร ในขณะเดียวกัน เขาก็เห็นว่าผลประโยชน์เหล่านั้นยังไปไม่ถึงเขตที่ราบสูง (Highland) ซึ่งเป็นพื้นที่ชนบท เขาสังเกตเห็นความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และศิลปะที่เกิดขึ้นรอบตัว และเข้าใจว่าสิ่งเหล่านี้ขึ้นอยู่กับสถาบันทางสังคมและเศรษฐกิจรูปแบบหนึ่ง ซึ่งถือเป็นสิ่งใหม่ในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ สมิธมองว่าความก้าวหน้าทางการเมือง เศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์ วัฒนธรรม และศีลธรรมนั้นเชื่อมโยงกันเป็นห่วงโซ่ สถาบันที่มีเสถียรภาพซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้คนมีอิสระในการพัฒนาเศรษฐกิจคือปัจจัยที่ทำให้ความก้าวหน้าเหล่านี้เกิดขึ้นได้ สถาบันดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากการเผยแพร่องค์ความรู้ใหม่ผ่านการศึกษา รวมถึงกลุ่มอภิปรายและถกเถียงที่เกิดขึ้นมากมายในสกอตแลนด์ เช่น "The Honourable Society of Improvers in the Knowledge of Agriculture in Scotland" (ค.ศ. 1723–1745) และกลุ่มที่สืบทอดต่อมาอย่าง "Edinburgh Society for Encouraging Arts, Sciences, Manufactures, and Agriculture" ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1754 และต่อมาได้กลายเป็น "Royal Society of Edinburgh" โดยสมิธเองก็เป็นสมาชิกคนหนึ่งด้วย คติพจน์ของกลุ่มนี้ที่ว่า "Knowledge made Useful" (เปลี่ยนความรู้ให้เป็นประโยชน์) สะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการสร้างความสำเร็จทางสติปัญญาและการนำแนวคิดต่าง ๆ ไปประยุกต์ใช้จริงได้อย่างชัดเจน

สมิธมีความเห็นในแบบที่อาจไม่เป็นที่นิยมในปัจจุบัน นั่นคือเขามองว่าวิถีชีวิตบางรูปแบบถือเป็นการพัฒนาที่เหนือกว่าวิถีชีวิตแบบอื่น ในยุคสมัยที่ผู้คนมักมองโลกในแง่ร้ายหรือตั้งแง่สงสัยเช่นทุกวันนี้ เรามักหลีกเลี่ยงการตัดสินในลักษณะดังกล่าวโดยมองว่าเป็นการขาดความละเอียดอ่อนทางวัฒนธรรม แต่สำหรับสมิธ ประเด็นนี้มีความชัดเจนเกินกว่าจะมาใช้ถ้อยคำที่กำกวมได้ ในสกอตแลนด์ยุคนั้น เขามองเห็นความยากจนที่แท้จริงและมองเห็นหนทางที่จะหลุดพ้นจากมัน ตัวอย่างที่เขายกขึ้นมาเกี่ยวกับหญิงชาวที่ราบสูงคนหนึ่งที่ให้กำเนิดบุตรถึง 20 คน แต่กลับต้องเห็นลูก 18 คนเสียชีวิตตั้งแต่ยังเป็นทารกนั้น มีจุดประสงค์เพื่อลบล้างความโหยหาอดีตแบบฉาบฉวยที่มีต่อวิถีชีวิตดั้งเดิมซึ่งไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยระบบพาณิชย์

คงไม่มีเหตุผลใดที่จะสนับสนุนรูปแบบสังคมที่ไม่สามารถจัดหาอาหารให้แก่ผู้คนของตนได้ ในช่วงต้นของหนังสือ *The Wealth of Nations* (ความมั่งคั่งของประชาชาติ) อดัม สมิธ อธิบายว่า สังคมที่ขาดการพัฒนาทางเศรษฐกิจจนไม่สามารถสร้างความมั่นคงและความเป็นอยู่ขั้นพื้นฐานให้แก่ประชากรได้นั้น ย่อมต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ทารกและผู้สูงอายุต้องอดตาย หรือถูกทอดทิ้งให้เผชิญกับสภาพอากาศที่โหดร้ายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ สาเหตุของสถานการณ์อันเลวร้ายเช่นนี้คือ "ความยากจน" สังคมที่ไม่จำเป็นต้องเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ถือเป็นสังคมที่ดีกว่าอย่างเห็นได้ชัด ความมั่งคั่งคือปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว หากเราเข้าใจสาเหตุของความมั่งคั่งได้ดียิ่งขึ้น เราย่อมสามารถส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่เป็นรูปธรรมเช่นนี้ได้

สมิธยังตระหนักด้วยว่า การยกระดับมาตรฐานการครองชีพของประชากรจะเปลี่ยนวิถีชีวิตของผู้คน ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้จะส่งผลกระทบอย่างลึกซึ้งต่อสังคมมนุษย์ เขาได้ยกตัวอย่างเดียวกันนี้ไว้ในหนังสือ *The Theory of Moral Sentiments* (ทฤษฎีว่าด้วยความรู้สึกทางศีลธรรม) โดยอภิปรายว่า สภาพเศรษฐกิจในสังคมที่ยากจนนำไปสู่เหตุการณ์ที่น่าสะเทือนใจอย่างการฆ่าทารก สังคมที่ไม่ต้องเผชิญกับการตัดสินใจอันเลวร้ายในการเสียสละบุคคลอันเป็นที่รัก ย่อมอยู่ในสถานะที่ดีกว่าในการสำรวจความรู้สึกเห็นอกเห็นใจทางศีลธรรม ซึ่งเป็นรากฐานของศีลธรรมในมนุษย์ สังคมที่มั่งคั่งกว่าจึงเป็นสังคมที่มีความเป็นมนุษย์มากกว่า กล่าวคือเป็นสังคมที่ดีกว่าสังคมในยุคก่อนหน้า

สำหรับสมิธแล้ว การพัฒนาถือเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริงและจับต้องได้ ที่สำคัญคือมันไม่ได้มีเพียงมิติทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ยังมีมิติทางศีลธรรมรวมอยู่ด้วย เขาไม่ได้มองว่ามนุษย์ทุกคนจะกลายเป็นคนที่ดีขึ้นได้ในชั่วข้ามคืน ในทางกลับกัน เขามองเห็นชัดเจนยิ่งกว่าใครหลายคนว่า พลวัตของสังคมพาณิชย์อาจส่งผลเสียต่อความรู้สึกทางศีลธรรมของเราได้ อย่างไรก็ตาม ต่างจากฌอง-ฌาคส์ รุสโซ (Jean-Jacques Rousseau) ตรงที่สมิธไม่ได้มองว่าความยากจนหรือวิถีชีวิตในสังคมที่ปราศจากประโยชน์จากการพาณิชย์นั้นเป็นสิ่งที่ช่วยยกระดับจิตใจมนุษย์แต่อย่างใด

เจมส์ วัตต์ (James Watt) เพื่อนของสมิธ มักได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ประดิษฐ์เครื่องจักรไอน้ำซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของการปฏิวัติอุตสาหกรรม แต่ความเข้าใจนี้อาจไม่ถูกต้องนัก เพราะสิ่งที่วัตต์ทำคือการพัฒนา "คอนเดนเซอร์" (condenser) เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพของเครื่องจักรไอน้ำ โดยเขาได้แลกเปลี่ยนแนวคิดทางวิทยาศาสตร์เบื้องหลังเรื่องนี้กับสมิธและโจเซฟ แบล็ก (Joseph Black) ในช่วงที่เขาอยู่ที่มหาวิทยาลัยกลาสโกว์ จากนั้นเขาจึงเดินทางไปที่เบอร์มิงแฮมเพื่อหาวิธีนำการปรับปรุงเชิงปฏิบัติที่ว่านี้ไปประยุกต์ใช้กับเครื่องจักรไอน้ำดังกล่าว เขาไม่ได้รื้อเครื่องยนต์เดิมทิ้งแล้วเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด แต่เขารับฟังแนวคิดและคำวิจารณ์จากผู้คนรอบข้าง ต่อยอดจากผลงานของผู้ที่มาก่อนหน้า ทดลองทำสิ่งใหม่ๆ และครุ่นคิดถึงการนำวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างการปรับปรุงที่เป็นรูปธรรม ผลลัพธ์ที่ได้คือการพัฒนาที่นำไปสู่การปรับปรุงในขั้นต่อๆ ไป ซึ่งมีส่วนช่วยพลิกโฉมโลกใบนี้

ในการเขียนหนังสือ *The Wealth of Nations* (ความมั่งคั่งของประชาชาติ) อดัม สมิธ เชื่อว่าเขากำลังมีส่วนช่วยให้ผู้คนเข้าใจรูปแบบสังคมใหม่ที่กำลังก่อตัวขึ้น เขากำลังทำหน้าที่ของตนในการสร้างสิ่งต่างๆ ให้ดีขึ้น หากเราเข้าใจธรรมชาติที่แท้จริงของความมั่งคั่งว่าหมายถึงการยกระดับมาตรฐานการครองชีพของประชาชนทุกคนในชาติ และหากเราเข้าใจว่าระบบที่เปิดโอกาสให้ปัจเจกบุคคลมีอิสระในการใช้ทุนและแรงงานของตนตามความเหมาะสม คือหนทางที่ดีที่สุดในการสร้างความมั่งคั่งเช่นนั้น เราก็จะสามารถสร้างพื้นที่ที่เอื้อต่อความรุ่งเรืองทางวิทยาศาสตร์และศิลปะ ยิ่งไปกว่านั้น เรายังเปิดโอกาสให้ผู้คนได้แสดงด้านที่ดีที่สุดของตนออกมา เพราะความมั่นคงทางเศรษฐกิจช่วยปลดเปลื้องเราจากความขาดแคลน และเปิดทางให้เราได้สำรวจความรู้สึกเชิงศีลธรรมของตนเอง บางทีการกลับไปอ่าน *The Wealth of Nations* อีกครั้ง ในวาระครบรอบ 250 ปีของหนังสือเล่มนี้ อาจช่วยฟื้นความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อสังคมเสรีนิยมเชิงพาณิชย์ ว่าสังคมรูปแบบนี้มีศักยภาพในการสร้างการพัฒนาที่แท้จริงให้กับชีวิตของผู้คนได้

ที่มา The Civitas Outlook
In Pursuit of Improvement
Perhaps a re-reading of the Wealth of Nations might revive our faith in the capacity of liberal commercial societies to generate real improvement in people’s lives.

https://www.civitasoutlook.com/symposium-articles/in-pursuit-of-improvement
November 5, 2026

Perhaps a re-reading of the Wealth of Nations might revive our faith in the capacity of liberal commercial societies to generate real improvement in people’s lives.

— Civitas Institute (@CivitasInst) November 12, 2026

 

"สังคมนิยม" ซึ่งครั้งหนึ่งเคยถูกมองว่าเป็นตราบาปในสหรัฐอเมริกา กลับกลายเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจและกลายเป็นกระแสหลักมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อนักการเมืองกลุ่มหนึ่งที่ยอมรับแนวคิดนี้สามารถสร้างอิทธิพลได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยภายหลังการเลือกตั้งกลางเทอมเมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา สมาชิกของกลุ่ม Democratic Socialists of America ก็ได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำในหลายเมืองทั่วประเทศ

ฝ่ายซ้ายสหรัฐฯ ยอมรับฉายาสังคมนิยมมากขึ้น เมื่อภาพลักษณ์เชิงลบเริ่มจางหายไป

"สังคมนิยม" ซึ่งครั้งหนึ่งเคยถูกมองว่าเป็นตราบาปในสหรัฐอเมริกา กำลังได้รับความนิยมและเป็นที่ยอมรับมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากนักการเมืองจำนวนมากที่ยอมรับฉายานี้ได้รับชัยชนะอย่างมีนัยสำคัญ

หลังจากการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายน สมาชิกของกลุ่มนักสังคมนิยมประชาธิปไตยแห่งอเมริกา (DSA) ซึ่งเป็นองค์กรฝ่ายซ้ายที่แทรกซึมเข้าไปในพรรคเดโมแครต กำลังเป็นผู้นำในเมืองต่างๆ ทั่วประเทศ รวมถึงสองเมืองใหญ่ที่สุดอย่างนิวยอร์กและลอสแอนเจลิส

นักการเมืองที่ได้รับการสนับสนุนจาก DSA เพิ่มจำนวนที่นั่งในสภาคองเกรสจากสองเป็นแปดที่นั่ง และชนะการเลือกตั้งระดับท้องถิ่นหลายสิบแห่ง ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการที่พรรคเดโมแครตเอาชนะพรรครีพับลิกันของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ได้อย่างกว้างขวาง

คาร่า โทเบ ประธานฝ่ายสื่อสารของ DSA กล่าวกับ AFP ว่า "ชัยชนะของพรรคเดโมแครตที่เรียกว่า "บลูนามิ" นั้น "จะไม่เกิดขึ้นได้เลยหากปราศจากการสนับสนุนจากกลุ่มสังคมนิยม"

“ผู้คนเริ่มตระหนักและเรียนรู้ว่าสังคมนิยมไม่ใช่คำที่น่ากลัวอย่างที่คิด” เธอกล่าว พร้อมเสริมว่า การที่พรรคเดโมแครตเน้นเรื่องราคาที่เหมาะสมนั้น เป็นการดึงเอาแนวทางของ DSA มาใช้โดยตรง

แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านการเมืองบางคนไม่เชื่อว่า “สังคมนิยม” จะนำมาซึ่งคะแนนเสียง

“เมื่อน้ำขึ้น เรือทุกลำก็จะลอยขึ้นตามไปด้วย นี่เป็นชัยชนะครั้งใหญ่ของพรรคเดโมแครตในทุกด้าน” สตีเฟน แอนโซลาเบเฮียร์ ศาสตราจารย์ด้านรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดกล่าว

ฮันส์ โนเอล จากมหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ กล่าวว่า ความสำเร็จของพรรคเดโมแครต และผู้สมัครที่ได้รับการสนับสนุนจาก DSA นั้น มาจากความไม่พอใจต่อทรัมป์

“สิ่งสำคัญที่ต้องจำไว้คือ แม้ว่าผู้สมัครที่ได้รับการสนับสนุนจาก DSA จะทำได้ดีมากในปีนี้ แต่ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นในรอบการเลือกตั้งขั้นต้น และในพื้นที่ที่เป็นฐานเสียงของพรรคเดโมแครตเท่านั้น” ศาสตราจารย์ด้านรัฐศาสตร์กล่าว

อย่างไรก็ตาม ผลสำรวจแสดงให้เห็นถึงการยอมรับลัทธิสังคมนิยมที่เพิ่มขึ้นในสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นประเทศทุนนิยมโดยแท้จริง ที่นักการเมืองมักใช้คำว่าสังคมนิยมควบคู่กับลัทธิคอมมิวนิสต์เพื่อโจมตีมานานแล้ว

กลุ่ม DSA ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี 1982 โดยมุ่งเน้นที่การจัดตั้งแรงงาน เคยเป็นกลุ่มกดดันทางการเมืองฝ่ายซ้ายขนาดเล็กมานานหลายปี

ในปี 2015 มีผู้สนับสนุนประมาณ 6,000 คนที่จ่ายค่าสมาชิก แต่หลังจากที่โดนัลด์ ทรัมป์ได้รับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีครั้งแรก จำนวนสมาชิกใหม่ก็เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ปัจจุบัน กลุ่มนี้มีสมาชิกมากกว่า 130,000 คน และพิสูจน์แล้วว่าเป็นพลังทางการเมืองที่สำคัญ โดยมีอาสาสมัครจำนวนมากช่วยเลือกตั้งผู้สมัครทั่วประเทศในระดับรัฐและท้องถิ่น

ลัทธิสังคมนิยมได้รับความสนใจมากขึ้นผ่านการรณรงค์และความสำเร็จของดาวเด่นทางการเมืองฝ่ายซ้ายหลายคน รวมถึงการหาเสียงอย่างดุเดือดของเบอร์นี แซนเดอร์ส ผู้ที่เรียกตัวเองว่าเป็นนักสังคมนิยม ซึ่งลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีถึงสองครั้ง และได้ยกระดับผู้สมัครรุ่นใหม่ทั่วประเทศ

อเล็กซานเดรีย โอคาซิโอ-คอร์เตซ ลูกศิษย์ของเขา ประสบความสำเร็จในอาชีพทางการเมืองในสภาคองเกรส และขณะนี้มีข่าวลือว่ากำลังพิจารณาลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดี

และนายกเทศมนตรีหนุ่มผู้มีเสน่ห์ของนิวยอร์กอย่างโซห์ราน มามดานี ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าเป็นตัวอย่างที่ดีในการส่งเสริมการเมืองแบบก้าวหน้าภายใต้ธงสังคมนิยมในเมืองต่างๆ โดยมุ่งเน้นที่ประเด็นหลักของ DSA ได้แก่ ที่อยู่อาศัยราคาไม่แพง การคุ้มครองผู้อพยพ และการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ

นี่คือแบบอย่างที่นักการเมืองในที่อื่นๆ ทั่วประเทศกำลังนำไปใช้

เอริค บลองก์ ศาสตราจารย์ด้านแรงงานศึกษาจากมหาวิทยาลัยรัตเกอร์ส กล่าวว่า ความสำเร็จของมามดานีได้ "ทำให้สังคมนิยมเป็นเรื่องปกติ" โดยผู้สมัครมองว่าคำเรียกขานนี้เป็น "ผลดีต่อการได้รับเลือกตั้ง"

นิทธยา รามาน สมาชิก DSA เพิ่งได้รับเลือกตั้งเป็นนายกเทศมนตรีเมืองลอสแอนเจลิสด้วยนโยบาย "การเมืองหลุมบนถนน" ซึ่งให้คำมั่นว่าจะซ่อมแซมโครงสร้างพื้นฐานที่ชำรุด ขณะเดียวกันก็ใช้ประโยชน์จากความไม่พอใจของผู้มีสิทธิเลือกตั้งรุ่นใหม่เกี่ยวกับค่าครองชีพที่สูงเกินไป

กลุ่มนายกเทศมนตรีสังคมนิยมที่นำรัฐบาลเมืองต่างๆ กำลังเพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งไม่ใช่กลุ่มแรกในสหรัฐอเมริกา

ที่โดดเด่นที่สุดคือ กลุ่มที่เรียกว่า "นักสังคมนิยมท่อระบายน้ำ" ซึ่งบริหารเมืองมิลวอกีมานานกว่าครึ่งศตวรรษจนถึงปี 1960 โดยได้ขยายโครงการสาธารณะอย่างมาก รวมถึงระบบท่อระบายน้ำที่ทันสมัย ที่อยู่อาศัยสาธารณะ และโครงสร้างพื้นฐานทางสังคม

มามดานีมักอ้างถึงนักสังคมนิยมท่อระบายน้ำว่าเป็นแรงบันดาลใจ รามานก็ชี้ให้เห็นถึงมรดกนี้ว่าเป็นวิสัยทัศน์สำหรับความสำเร็จในอนาคต
อย่างไรก็ตาม บลองก์ยอมรับว่าสำหรับชาวอเมริกันบางคน สังคมนิยมยังคงมีภาระอยู่


ทรัมป์เรียกผู้สมัครของ DSA ว่า "คอมมิวนิสต์หัวรุนแรงที่ไร้ศาสนา" ซึ่งเป็นการเลียนแบบวาทกรรมหวาดระแวงคอมมิวนิสต์ในยุคสงครามเย็น

อย่างไรก็ตาม โนเอล จากมหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ (Georgetown) กล่าวว่า ผู้สมัครจากกลุ่ม DSA นั้นไม่ได้มีความคิดสุดโต่งแต่อย่างใด โดยแนวคิดของพวกเขาใกล้เคียงกับ "สังคมประชาธิปไตย" (social democracy) มากกว่า "สังคมนิยมประชาธิปไตย" (Democratic socialism)

รามาน (Raman) จากลอสแอนเจลิส มีความสัมพันธ์ในลักษณะเว้นระยะห่างกับกลุ่ม DSA โดยเธอมองว่ากลุ่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของแนวร่วมที่กว้างขวางกว่านั้น

"เราจำเป็นต้องมีแนวร่วมดังกล่าวเพื่อที่จะสามารถคัดค้านสถานะที่เป็นอยู่ (status quo) ได้" เธอกล่าวกับสำนักข่าว AFP ในช่วงก่อนการเลือกตั้งของเธอ

โทบ (Tobe) โฆษกของกลุ่ม DSA กล่าวว่า ผู้สมัครหลายคนขององค์กรประสบความสำเร็จจากการนำเสนอทางเลือกที่แตกต่างให้แก่กลุ่มคนทำงาน

"ประเด็นสำคัญคือผู้คนกำลังมองหาการเปลี่ยนแปลง ซึ่งนี่เป็นส่วนหนึ่งของปัจจัยที่นำไปสู่ชัยชนะของทรัมป์ด้วยเช่นกัน" เธอกล่าว

โทบระบุว่า ชาวอเมริกัน "ต้องการและจำเป็นต้องมีที่อยู่อาศัย รวมถึงการเข้าถึงอาหารและการดูแลสุขภาพ"

"เป็นเวลานานมากแล้วที่กลุ่มผู้มีอำนาจดั้งเดิม (establishment) ไม่ว่าจะเป็นพรรครีพับลิกันหรือพรรคเดโมแครต ต่างก็ล้มเหลวในการดูแลชนชั้นแรงงาน"

ที่มา AFP
US left embraces socialist label as stigma fades

https://www.afp.com/en/us-left-embraces-socialist-label-stigma-fades
November 14, 2026

"Socialism," once considered a scarlet letter in the US, is growing increasingly buzzy and mainstream as a slate of politicians embracing the label have gained significant ground. In the wake of November's midterms, members of the Democratic Socialists of America now lead cities across the country. Full story: https://t.co/zQqwpZSlR7

— AFP News Agency (@AFP) November 14, 2026

 

ขนาดและขอบเขตอันกว้างขวางของชัยชนะที่พรรคเดโมแครตได้รับอาจเป็นประเด็นสำคัญที่สุด และอาจเป็นสัญญาณของการเริ่มต้นยุคใหม่ในแวดวงการเมืองอเมริกัน

ชัยชนะถล่มทลายพลิกโฉมการเมืองอเมริกันได้อย่างไร

นัยยะทางอุดมการณ์และนโยบายจากชัยชนะครั้งใหญ่ของพรรคเดโมแครตในการเลือกตั้งกลางเทอมเมื่อเดือนนี้ยังคงคลุมเครือ ประชาชนส่วนใหญ่ปฏิเสธพรรครีพับลิกัน แต่ก็ยังมีทัศนคติที่ไม่ดีต่อพรรคเดโมแครต และเนื่องจากสมาชิกสภาคองเกรสของพรรคเดโมแครตไม่มีจำนวนมากพอที่จะล้มล้างการวีโต้ของประธานาธิบดีได้เป็นประจำ และไม่ได้หาเสียงด้วยวาระร่วมกันใดๆ จึงไม่น่าจะมีการเปลี่ยนแปลงทิศทางการปกครองที่ก้าวร้าวในอีกสองปีข้างหน้า

แต่ในระยะยาว ขนาดและความกว้างขวางของชัยชนะของพรรคเดโมแครตอาจมีความสำคัญที่สุด และอาจเป็นสัญญาณของการเริ่มต้นยุคใหม่ทางการเมืองของอเมริกา

พรรคใดพรรคหนึ่งอาจครองอำนาจในระยะต่อไป หรืออำนาจอาจแกว่งไปมา แต่เพียงแค่การทำให้เสียงข้างมากเป็นไปได้อีกครั้ง และทำให้การแข่งขันทางการเมืองมุ่งเน้นไปที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งส่วนใหญ่ และความท้าทายในการสร้างพันธมิตรที่กว้างขวาง การเลือกตั้งครั้งนี้อาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในระบบรัฐธรรมนูญของเราได้

การที่พรรคเดโมแครตได้รับชัยชนะนั้นแทบจะไม่ใช่เรื่องน่าประหลาดใจ การเลือกตั้งกลางเทอมที่พลิกผันไปในทางตรงกันข้ามกับพรรคของประธานาธิบดีนั้นเป็นเรื่องปกติในวงการการเมืองอเมริกันมานานแล้ว แต่แตกต่างจากการเลือกตั้งส่วนใหญ่ในศตวรรษนี้ การเลือกตั้งครั้งนี้มีแนวโน้มระดับชาติที่กว้างขวางอย่างแท้จริงและแผ่ขยายไปยังหลายพื้นที่ที่ไม่คาดคิด พรรคเดโมแครตดูเหมือนจะอยู่ในเส้นทางที่จะชนะเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภามากที่สุดในรอบเกือบสองทศวรรษ ส่วนแบ่งคะแนนเสียงยอดนิยมระดับชาติของพวกเขาในสภาผู้แทนราษฎรนั้นมากที่สุดที่พรรคใดพรรคหนึ่งเคยได้รับในรอบครึ่งศตวรรษ และชัยชนะของพวกเขาในทั้งสองสภานั้นกระจายไปอย่างกว้างขวางอย่างน่าทึ่ง พวกเขาชนะที่นั่งในวุฒิสภาในเท็กซัส แคนซัส ไอโอวา เซาท์แคโรไลนา มิสซิสซิปปี และอาจรวมถึงอลาสก้า และที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎรที่ขยายออกไปไกลจากรายชื่อสถานที่ที่มีการแข่งขันกันตามปกติ

ผลกระทบทางอุดมการณ์ของชัยชนะดังกล่าวอาจไม่เป็นไปตามที่นักเคลื่อนไหวหัวก้าวหน้าหวังไว้ มันทำให้จุดศูนย์กลางทางอุดมการณ์ของการเมืองระดับชาติของเราเคลื่อนไปทางซ้ายบ้างอย่างแน่นอน แต่ในความเป็นจริงแล้ว มันทำให้จุดศูนย์กลางทางอุดมการณ์ภายในของทั้งสองพรรคเคลื่อนไปทางขวา ต่อไปนี้จะมีสมาชิกพรรครีพับลิกันจากรัฐสีน้ำเงินในสภาคองเกรสน้อยลงมาก ดังนั้นพรรครีพับลิกันในสภาคองเกรสโดยรวมจึงจะมีแนวคิดอนุรักษ์นิยมมากขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งที่คาดการณ์ไว้ล่วงหน้าแล้วจากการที่พรรครีพับลิกันในสภาผู้แทนราษฎรเลือกนายจิม จอร์แดน เป็นผู้นำพรรคในวาระที่จะมาถึง และจะมีสมาชิกพรรคเดโมแครตจากรัฐที่เป็นฐานเสียงของพรรครีพับลิกันมากขึ้นในทั้งสองสภา ซึ่งจะดึงสมาชิกรัฐสภาจากพรรคเดโมแครตเข้าสู่จุดกึ่งกลาง กลุ่มหัวก้าวหน้าซึ่งรู้สึกผิดหวังกับวุฒิสมาชิกจอห์น เฟตเตอร์แมน จากรัฐเพนซิลเวเนียตลอดสองปีที่ผ่านมา ที่ตั้งคำถามเกี่ยวกับแนวทางของพรรค อาจพบว่าวุฒิสมาชิกพรรคเดโมแครตหน้าใหม่จากรัฐที่เป็นฐานเสียงของพรรครีพับลิกันอย่างเหนียวแน่นนั้น มีแนวโน้มที่จะไม่ตัดงบประมาณของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและศุลกากร หรือยอมรับลัทธิสังคมนิยมมากยิ่งขึ้น

เพื่อรักษาที่นั่งที่พวกเขาได้รับชัยชนะอย่างน่าประหลาดใจ และแม้กระทั่งเพื่อทำงานร่วมกับสมาชิกใหม่ที่ได้รับเลือกจากที่เหล่านั้น พรรคเดโมแครตจะต้องลดความสุดโต่งที่ก่อให้เกิดข้อถกเถียงลง ในขณะเดียวกัน พรรครีพับลิกันจะต้องคิดถึงการเอาชนะที่นั่งเหล่านั้นกลับคืนมา ซึ่งจะทำให้พวกเขาต้องมุ่งเน้นไปที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่สามารถโน้มน้าวได้มากกว่าฐานเสียงและนักกิจกรรมที่ภักดีของตนเอง

นี่เป็นตรรกะที่แปลกประหลาดของระบบสองพรรคในอเมริกามาโดยตลอด การชนะอย่างถล่มทลายและการแพ้อย่างยับเยินต่างก็สร้างแรงจูงใจให้คิดในแง่ของพันธมิตรและให้ความสำคัญกับผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่สามารถโน้มน้าวได้ ในทางตรงกันข้าม การเลือกตั้งที่สูสีกันเป็นเวลานาน—เช่นช่วงที่เราประสบมาโดยแทบไม่มีการหยุดชะงักเลยนับตั้งแต่ปี 2000—ทำให้การเมืองของเราตกอยู่ในภาวะชะงักงัน โดยทำให้พรรคการเมืองต่างๆ เชื่อว่าการระดมพลอย่างเดียวเท่านั้นที่จะนำไปสู่ชัยชนะ และมีเพียงชัยชนะที่เฉียดฉิวเท่านั้นที่เป็นไปได้

สมมติฐานทั้งสองนี้เสริมซึ่งกันและกันและกลายเป็นคำทำนายที่เกิดขึ้นจริง เมื่อคุณคิดว่าคุณจะชนะได้ก็ต่อเมื่อได้ผู้สนับสนุนที่ภักดีทุกคนไปลงคะแนนเสียง คุณก็จะนำเสนอนโยบายที่เหมาะกับฐานเสียงของคุณและทำให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่อาจจะเลือกทางใดทางหนึ่งไม่สนใจ นั่นหมายความว่าคุณจะชนะหรือแพ้ด้วยคะแนนเสียงที่เฉียดฉิว ดังนั้นคุณจึงไม่ค่อยได้เรียนรู้ว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่สามารถโน้มน้าวได้ต้องการอะไร และยิ่งหมกมุ่นอยู่กับการระดมพลและการเอาใจกลุ่มผู้สนับสนุน พรรคการเมืองทั้งสองติดอยู่ในวงจรที่เลวร้ายนี้มาเป็นเวลาหนึ่งในสี่ศตวรรษ ทำให้สหรัฐอเมริกาตกอยู่ในสิ่งที่เพื่อนร่วมงานของผม รุย เตเซรา และผมเรียกว่า “การเมืองที่ไม่มีผู้ชนะ”

ปัญหาอื่นๆ ก็ยิ่งเลวร้ายลงท่ามกลางภาวะชะงักงันนี้ การแบ่งเขตเลือกตั้งที่ไม่เป็นธรรม เงินในแวดวงการเมือง และแม้แต่การแทรกแซงการเลือกตั้งนั้น มีผลเฉพาะในกรณีที่การเลือกตั้งมีคะแนนสูสีกันมากเท่านั้น อย่างที่เราได้เรียนรู้กันในเดือนนี้ ปัจจัยเหล่านี้สามารถถูกลบล้างไปได้ทั้งหมด เมื่อพรรคใดพรรคหนึ่งชนะด้วยคะแนนเสียงท่วมท้น

การเมืองแบบพรรคการเมืองของเรามีลักษณะเช่นนี้ เพราะในระบบของเรามักมีความสัมพันธ์ในเชิงผกผันระหว่างภาวะชะงักงันในระดับท้องถิ่นกับระดับชาติ กล่าวคือ เมื่อพื้นที่ส่วนใหญ่ไม่มีการแข่งขันทางการเมืองที่สูสี และพรรคใดพรรคหนึ่งสามารถคาดการณ์ได้ว่าจะชนะในพื้นที่เหล่านั้นได้อย่างง่ายดาย การเมืองระดับชาติก็จะปรับตัวตามรูปแบบทางภูมิศาสตร์ที่ตายตัวนี้ จนนำไปสู่ภาวะชะงักงันแบบ 50 ต่อ 50 แต่ในทางกลับกัน หากพื้นที่จำนวนมากมีการแข่งขันที่สูสี โอกาสที่พรรคการเมืองใดพรรคหนึ่งจะคว้าเสียงข้างมากครั้งใหญ่ในระดับชาติก็ย่อมมีความเป็นไปได้มากขึ้น ยกตัวอย่างเช่น หากรัฐอย่างเท็กซัสหรือนิวยอร์กสามารถพลิกไปเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้ ผลการเลือกตั้งระดับชาติแบบถล่มทลายก็ย่อมอาจเกิดขึ้นได้จริง

ที่นี่ก็มีกลไกเสริมกันเช่นกัน หากพรรครีพับลิกันไม่สามารถมองข้ามเท็กซัสไปได้ และต้องปกป้องตัวเองที่นั่นโดยการทำให้แน่ใจว่าพวกเขาจะไม่ทำให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ยังลังเลไม่พอใจ พวกเขาก็จะดูน่าดึงดูดใจมากขึ้นสำหรับผู้มีสิทธิเลือกตั้งในนิวยอร์กด้วยเช่นกัน หากพรรคเดโมแครตต้องกังวลเกี่ยวกับผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ยังลังเลในนิวยอร์ก พวกเขาก็จะมีโอกาสชนะในเท็กซัสมากขึ้นอีกครั้ง

การชนะอย่างถล่มทลายทำให้การบริหารประเทศอย่างมีประสิทธิภาพเป็นไปได้มากขึ้นเช่นกัน เสียงข้างมากที่มากขึ้นมีพื้นที่ในการดำเนินงานและผลักดันกฎหมายมากขึ้น การเพิ่มความหลากหลายภายในพรรคยังสามารถส่งเสริมการรวมกลุ่มพันธมิตรที่ดูไม่เข้ากัน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่การเมืองของเราต้องพึ่งพา และการเมืองที่มุ่งเน้นความต้องการของผู้มีสิทธิเลือกตั้งส่วนกลางมากกว่านักเคลื่อนไหวหัวรุนแรงของพรรคใดพรรคหนึ่ง มีแนวโน้มที่จะตอบสนองต่อลำดับความสำคัญของประชาชนที่เปลี่ยนแปลงไปและประเด็นใหม่ๆ ได้ดีกว่า

โปรดทราบว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งส่วนกลางอาจไม่ใช่คนที่ชนชั้นนำของพรรคใดพรรคหนึ่งจินตนาการไว้ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่สามารถโน้มน้าวได้ซึ่งอยู่ใกล้กับจุดกึ่งกลางนั้น ไม่ใช่พวกเสรีนิยมทางสังคมที่สายกลางทางการเงินเสมอไป พวกเขาค่อนข้างตรงกันข้ามกับสิ่งนั้น: อนุรักษ์นิยมทางวัฒนธรรมและก้าวหน้าทางเศรษฐกิจ อันที่จริง ในแง่ของอุดมการณ์ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งส่วนใหญ่น่าจะคล้ายกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ มากทีเดียว ในแง่นั้น พรรครีพับลิกันจึงอยู่ในตำแหน่งที่ดีสำหรับการครองเสียงข้างมากในยุคสมัยหนึ่ง ในเกือบทุกประเด็น ตั้งแต่บทบาทของรัฐบาลไปจนถึงสิทธิของกลุ่ม LGBTQ+ การใช้จ่ายงบประมาณสวัสดิการ และในบางแง่มุมแม้แต่การอพยพและการค้า พรรคนี้อยู่ใกล้ชิดกับผู้มีสิทธิเลือกตั้งส่วนใหญ่มากกว่าเมื่อ 15 ปีก่อน และใกล้ชิดกว่าพรรคเดโมแครตด้วยซ้ำ

การใช้อำนาจในทางที่ผิดอย่างโหดเหี้ยมของทรัมป์ รูปแบบการปกครองที่เอาแน่เอานอนไม่ได้และไร้ประสิทธิภาพ และความล้มเหลวทางด้านคุณธรรมอย่างร้ายแรง ซึ่งทั้งหมดนี้ได้รับการสนับสนุนจากพรรครีพับลิกันโดยรวม ทำให้พรรคนี้ไม่เป็นที่นิยมอย่างมาก การเรียกความไว้วางใจจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งกลับคืนมาไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ก่อนอื่นต้องทำให้พรรคอยู่ห่างจากทรัมป์ ซึ่งนักการเมืองพรรครีพับลิกันหลายคนกระตือรือร้นที่จะเริ่มทำอย่างชัดเจน

อันที่จริงแล้ว พรรคเดโมแครตยังต้องปรับเปลี่ยนอุดมการณ์อีกมากเพื่อให้พรรคสามารถดึงดูดผู้มีสิทธิเลือกตั้งกลุ่มกลางได้ แต่ในที่สุดพวกเขาก็อาจมีแรงจูงใจที่แข็งแกร่งในการลงมือทำ เพราะตอนนี้พวกเขาเห็นแล้วว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งกลุ่มนี้สามารถเข้าถึงได้ทั่วประเทศ และได้สัมผัสแล้วว่าชัยชนะที่แท้จริงในวงกว้างนั้นเป็นอย่างไร นอกจากนี้ พวกเขายังมีที่นั่งใหม่จำนวนมากที่ต้องรักษาไว้ ซึ่งอาจบีบให้พวกเขาต้องยอมทำสิ่งที่ขัดใจกลุ่มผู้สนับสนุนของตนเอง

สถานการณ์ทั้งหมดนี้อาจช่วยฉุดรั้งเราให้หลุดพ้นจากยุคแห่งภาวะชะงักงันอันน่าหดหู่ได้ แต่ก็ยังไม่มีอะไรแน่นอน ชัยชนะบางส่วนของพรรคเดโมแครตในการเลือกตั้งครั้งนี้เป็นผลมาจากการที่ฐานเสียงของพรรครีพับลิกันออกมาใช้สิทธิน้อยลง การเลือกตั้งประธานาธิบดีในปี 2028 อาจเผยให้เห็นว่า พื้นที่ที่ดูเหมือนจะมีการแข่งขันสูสีขึ้นนั้น แท้จริงแล้วอาจไม่ได้เป็นเช่นนั้นเลย ซึ่งหมายความว่าเราอาจยังคงติดอยู่ในภาวะคะแนนสูสีกันในระดับประเทศต่อไป

อีกความเป็นไปได้หนึ่งคือ แรงจูงใจในการสร้างแนวร่วมในวงกว้างอาจถูกกลบด้วยตรรกะของระบบการเลือกตั้งขั้นต้น (primary system) ซึ่งกลุ่มผู้สนับสนุนที่แข็งขันในทั้งสองพรรคยังคงเป็นผู้กุมอำนาจตัดสินใจที่แท้จริง อย่างไรก็ตาม นี่เป็นครั้งแรกในรอบอย่างน้อย 15 ปีที่มีเหตุผลเพียงพอจะเชื่อได้ว่า ชัยชนะครั้งใหญ่และการครองเสียงข้างมากอย่างมั่นคงอาจกลับมาเป็นไปได้อีกครั้ง

ท้ายที่สุดแล้ว สิ่งนี้ถือเป็นข่าวดีสำหรับทั้งสองพรรค เพราะในสถานการณ์ที่ผลการเลือกตั้งออกมาสูสีแบบ 50 ต่อ 50 มาอย่างยาวนาน ทั้งสองฝ่ายต่างไม่สามารถสร้างความสำเร็จที่ยั่งยืนได้ ในขณะที่การมีเสียงข้างมากอย่างแท้จริงจะเปิดโอกาสให้แต่ละฝ่ายสามารถผลักดันนโยบายให้ประสบความสำเร็จได้จริง แม้อาจจะเป็นเพียงบางส่วนก็ตาม ดังนั้น ไม่ว่าคุณจะมีจุดยืนทางการเมืองอย่างไร หากเป้าหมายของคุณไม่ใช่เพียงแค่การขัดขวางอีกฝ่ายหนึ่ง ความเป็นไปได้ที่จะทลายภาวะชะงักงันนี้ก็น่าจะทำให้คุณมีความหวังว่า ระบบการปกครองของเราอาจค่อย ๆ ฟื้นฟูขีดความสามารถในการเจรจานโยบายที่มีความหมาย และสามารถรับมือกับความท้าทายอันซับซ้อนต่าง ๆ ที่สังคมของเรากำลังเผชิญอยู่ได้ในที่สุด

ที่มา The Free Press
How Landslides Renew American Politics

https://www.thefp.com/p/how-landslides-renew-american-politics
11.13.26

ภาพเหล่านี้ไม่ใช่ฉากในหนัง แต่เป็นสภาพแวดล้อมจริงในจีน 🇨🇳 ผลงานของ Lu Guang ช่างภาพสารคดีที่ถ่ายทอดให้เห็นปัญหามลพิษจากโรงงานอุตสาหกรรมในจีน ช่วงปี 2005–2014 ในหลายพื้นที่ ทั้ง Inner Mongolia, Henan, Shanxi, Ningxia และมณฑลอื่นๆ ทั้งแม่น้ำปนเปื้อน ควันโรงงาน และผลกระทบต่อชีวิตคนในพื้นที่

สะพายกล้องท่องโลก 📸 on X: 

"ภาพเหล่านี้ไม่ใช่ฉากในหนัง แต่เป็นสภาพแวดล้อมจริงในจีน 🇨🇳 ผลงานของ Lu Guang ช่างภาพสารคดีที่ถ่ายทอดให้เห็นปัญหามลพิษจากโรงงานอุตสาหกรรมในจีน ช่วงปี 2005–2014 ในหลายพื้นที่ ทั้ง Inner Mongolia, Henan, Shanxi, Ningxia และมณฑลอื่นๆ ทั้งแม่น้ำปนเปื้อน ควันโรงงาน และผลกระทบต่อชีวิตคนในพื้นที่"

สะพายกล้องท่องโลก 📸
@ganblade
...

ภาพถ่ายเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งจากผลงานสารคดีเชิงสืบสวนและสะท้อนปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ทรงพลังและสะเทือนใจอย่างยิ่งของ Lu Guang (ลู่ กวง) ช่างภาพสารคดีอิสระชาวจีน ผู้ได้รับรางวัลระดับโลกมากมาย (เช่น World Press Photo)

ผลงานชุดนี้บันทึกขึ้นในช่วงราวปี 2005–2014 โดยตระเวนบันทึกภาพวิกฤตมลพิษทางน้ำ อากาศ และดินจากอุตสาหกรรมหนักและการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างไร้การควบคุมในหลากหลายพื้นที่ของประเทศจีน เช่น:

มณฑลเหอหนาน (Henan): เผยให้เห็น "หมู่บ้านมะเร็ง" (Cancer Villages) ที่ชาวบ้านล้มป่วยด้วยโรคมะเร็งและโรคเรื้อรังจากสารพิษรั่วไหลลงสู่แหล่งน้ำและดิน

เขตปกครองตนเองมองโกเลียใน (Inner Mongolia): ปัญหาคราบน้ำเสีย ทะเลสาบหางเลข และโรงงานเคมีที่ปล่อยก๊าซพิษสร้างความเสียหายต่อวิถีชีวิตดั้งเดิมของคนท้องถิ่น

มณฑลฉ่านซี (Shanxi) และ หนิงเซี่ย (Ningxia): พื้นที่อุตสาหกรรมถ่านหินและการถลุงแร่ที่สร้างมลพิษทางอากาศขั้นรุนแรง ท้องฟ้าหม่นหมอง และสภาพความเป็นอยู่ที่ยากลำบากของแรงงาน

ภาพของ Lu Guang ทำหน้าที่เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนให้เห็นราคาอันแสนแพงของการพัฒนาเศรษฐกิจจีนที่เน้นความเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยแลกมาด้วยความเสื่อมโทรมอย่างรุนแรงของสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของคนในพื้นที่ครับ

ผลงานสารคดีสะท้อนปัญหามลพิษในจีนของ Lu Guang (มักเผยแพร่ภายใต้ชื่อชุด เช่น Pollution in China, The Polluted Landscape หรือจัดทำร่วมกับองค์กรสากลอย่าง Greenpeace และสำนักข่าวต่างๆ) สามารถเข้าไปศึกษาภาพถ่ายและเรื่องราวเต็มๆ ได้จากแหล่งรวมผลงานและบทความสัมภาษณ์เหล่านี้ครับ:

World Press Photo Collection: รวมภาพถ่ายสารคดีชุดได้รับรางวัลระดับโลกของเขา สามารถดูได้ที่
World Press Photo - Lu Guang Collection

Greenpeace (Unearthed): บทความภาพถ่ายเจาะลึกผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชนในพื้นที่อุตสาหกรรม
Greenpeace - The forgotten victims of China's air pollution

China Water Risk (บทสัมภาษณ์และภาพชุด Crying Lands): บทสัมภาษณ์เจาะลึกเบื้องหลังการทำงานสารคดีมลพิษทางน้ำในจีน
CWR - Crying Lands: China's Polluted Waterscape

Dialogue Earth: บทความบอกเล่าเรื่องราวการทำงานสารคดีเชิงสืบสวนสิ่งแวดล้อมตลอดทศวรรษของเขา
Dialogue Earth - Lu Guang: a witness to China's pollution

The Guardian (Audio Slideshow): สไลด์โชว์พร้อมเสียงบรรยายเกี่ยวกับโครงการ The Polluted Landscape
The Guardian - Lu Guang's The Polluted Landscape

ภาพเหล่านี้ไม่ใช่ฉากในหนัง แต่เป็นสภาพแวดล้อมจริงในจีน 🇨🇳 ผลงานของ Lu Guang ช่างภาพสารคดีที่ถ่ายทอดให้เห็นปัญหามลพิษจากโรงงานอุตสาหกรรมในจีน ช่วงปี 2005–2014 ในหลายพื้นที่ ทั้ง Inner Mongolia, Henan, Shanxi, Ningxia และมณฑลอื่นๆ ทั้งแม่น้ำปนเปื้อน ควันโรงงาน และผลกระทบต่อชีวิตคนในพื้นที่

— สะพายกล้องท่องโลก 📸 (@ganblade) November 14, 2026

 https://x.com/ganblade/status/2121417010366370160

คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 ซึ่งออกโดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ในฐานะหัวหน้า คสช. เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2559 กลายเป็นหนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของการจัดการพื้นที่อุตสาหกรรมในประเทศไทย - แกะรอยมรดก ม.44 ถึงวิกฤตกากอุตสาหกรรม

แกะรอยมรดก ม.44 ถึงวิกฤตกากอุตสาหกรรม ไทยเปิดช่องรับขยะโลกจริงแค่ไหน?

14 พฤศจิกายน 2569
ศิวดี อักษรนำ
Thai Post

Key Points

• คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 ใช้อำนาจตามมาตรา 44 ยกเว้นข้อจำกัดด้านผังเมือง ทำให้โรงงานบำบัด กำจัด และรีไซเคิลกากอุตสาหกรรม สามารถขออนุญาตจัดตั้งในพื้นที่ที่ไม่เคยทำได้มาก่อน ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่เปิดช่องให้ธุรกิจจัดการของเสียขยายตัว
• ผลจากคำสั่งดังกล่าวทำให้จำนวนโรงงานจัดการกากอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะโรงงานประเภท 105 (คัดแยก/ฝังกลบ) และ 106 (รีไซเคิล) ซึ่งมีการกระจุกตัวหนาแน่นใน 5 จังหวัดหลัก ได้แก่ ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสมุทรปราการ
• วิกฤตการณ์ซ้ำเติมด้วยปัจจัยภายนอก เมื่อจีนประกาศนโยบายห้ามนำเข้าขยะในปี 2561 ส่งผลให้ขยะจากทั่วโลกต้องหาปลายทางใหม่ และประเทศไทยกลายเป็นหนึ่งในเป้าหมายสำคัญของการส่งต่อขยะ ทำให้ปัญหารุนแรงขึ้น
• แม้คำสั่ง ม.44 จะถูกยกเลิกไปแล้วในปี 2568 แต่โรงงานที่ได้รับใบอนุญาตไปก่อนหน้ายังคงดำเนินกิจการต่อไปได้ ทำให้ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและความเสี่ยงต่อชุมชนยังคงเป็นมรดกตกค้างที่ต้องได้รับการแก้ไขและจัดการ

คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 ซึ่งออกโดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ในฐานะหัวหน้า คสช. เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2559 กลายเป็นหนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของการจัดการพื้นที่อุตสาหกรรมในประเทศไทย

โดยเฉพาะกิจการที่เกี่ยวข้องกับการบำบัด กำจัด และรีไซเคิลกากอุตสาหกรรม หลังใช้อำนาจตามมาตรา 44 ยกเว้นข้อจำกัดด้านผังเมืองสำหรับโรงงานบางประเภท เปิดทางให้กิจการเหล่านี้สามารถยื่นขออนุญาตในพื้นที่ที่เดิมมีข้อจำกัดด้านการใช้ประโยชน์ที่ดินได้

คำถามสำคัญคือ การเปลี่ยนแปลงกติกาครั้งนั้นส่งผลต่อการขยายตัวของโรงงานจัดการของเสียอย่างไร ใครได้รับประโยชน์จากการเปิดพื้นที่ทางอุตสาหกรรม และชุมชนต้องเผชิญความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมมากเพียงใด?



ม.44 เปลี่ยนกติกาผังเมือง เปิดทางโรงงานจัดการของเสีย

คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 เรื่อง การยกเว้นการใช้บังคับกฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวมสำหรับการประกอบกิจการบางประเภท ออกเมื่อวันที่ 20 มกราคม 2559 โดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว พ.ศ. 2557

เหตุผลที่ระบุในคำสั่งเกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหาข้อขัดข้องด้านกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการจัดหาพลังงาน การจัดการปัญหาขยะล้นเมือง และการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ

สาระสำคัญคือการยกเว้นข้อกำหนดตามกฎกระทรวงผังเมืองรวมที่มีผลอยู่ ณ วันที่ออกคำสั่ง รวมถึงกฎกระทรวงที่จะประกาศใช้ภายในหนึ่งปี สำหรับกิจการที่กำหนดไว้ในคำสั่ง

กิจการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการของเสียโดยตรงมี 3 ประเภทสำคัญคือ

โรงงานลำดับที่ 101 โรงงานปรับปรุงคุณภาพของเสียรวม เช่น โรงบำบัดน้ำเสียและเตาเผาขยะ

โรงงานลำดับที่ 105 โรงงานคัดแยกและฝังกลบสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว
โรงงานลำดับที่ 106 โรงงานนำผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ไม่ใช้แล้วหรือของเสียจากโรงงานมาผลิตเป็นวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์ใหม่ รวมถึงโรงงานรีไซเคิล

ก่อนมีคำสั่งดังกล่าว การตั้งโรงงานต้องพิจารณาข้อกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินตามผังเมืองรวมของแต่ละพื้นที่ เช่น พื้นที่เกษตรกรรม พื้นที่ชนบทและพื้นที่อนุรักษ์ ซึ่งอาจมีข้อห้ามหรือข้อจำกัดต่อกิจการอุตสาหกรรมบางประเภท

เมื่อมีคำสั่ง 4/2559 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงสามารถพิจารณาอนุญาตกิจการตามประเภทที่ระบุไว้ได้โดยไม่ต้องนำข้อห้ามตามผังเมืองรวมเดิมมาใช้เป็นเงื่อนไขกีดกันเช่นเดิม

แต่การยกเว้นดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าโรงงานสามารถตั้งที่ใดก็ได้โดยไม่ต้องขออนุญาต หรือได้รับการยกเว้นจากกฎหมายโรงงานและกฎหมายสิ่งแวดล้อมทั้งหมด ผู้ประกอบการยังต้องปฏิบัติตามกฎหมายและเงื่อนไขการอนุญาตอื่นที่เกี่ยวข้อง

ประเด็นที่ต้องพิจารณาจึงอยู่ที่การลดข้อจำกัดด้านผังเมือง ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการกำหนดว่ากิจการที่มีความเสี่ยงต่อสิ่งแวดล้อมควรตั้งอยู่ในพื้นที่ใด และควรมีระยะห่างจากชุมชน แหล่งน้ำ และพื้นที่เกษตรกรรมอย่างไร


ทั้งนี้ ก่อนมีคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 การตั้งโรงงานรับบำบัด คัดแยก ฝังกลบ และรีไซเคิลกากอุตสาหกรรมไม่สามารถทำได้อย่างอิสระ เพราะต้องผ่าน ข้อกำหนดผังเมืองรวมของแต่ละพื้นที่

ว่ากำหนดให้ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อกิจการอุตสาหกรรมประเภทนั้นได้หรือไม่ ควบคู่กับการขออนุญาตตาม พ.ร.บ.โรงงาน พ.ศ. 2535 (คลิกอ่านรายละเอียด) และหลักเกณฑ์เฉพาะสำหรับโรงงานลำดับที่ 105 และ 106 ซึ่งกรมโรงงานอุตสาหกรรมกำหนดไว้ตั้งแต่ปี 2545

รวมถึงหลักเกณฑ์คัดเลือกพื้นที่ฝังกลบที่พิจารณาลักษณะพื้นที่ ระยะห่างจากสถานที่ต่าง ๆ และสภาพธรณีวิทยา กล่าวได้ว่าเดิมมีทั้ง ด่านผังเมืองและด่านอนุญาตด้านโรงงาน โดยคำสั่ง ม.44 ปี 2559 เข้ามายกเว้นเฉพาะข้อจำกัดตามผังเมืองรวมสำหรับกิจการที่ระบุ ไม่ได้ยกเลิกการขออนุญาตตามกฎหมายโรงงานทั้งหมด



โรงงานขยะ 2,500 แห่ง ตัวเลขนี้หมายถึงอะไร

ตัวเลขโรงงานประมาณ 2,500 แห่ง มาจากคำกล่าวของ นายสนธิ คชวัฒน์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และสมาชิกชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อม ซึ่งให้ข้อมูลว่าประเทศไทยมีโรงงานประเภท 101, 105 และ 106 รวมประมาณ 2,500 แห่ง

หลังคำสั่ง 4/2559 มีผลบังคับใช้ มีการกล่าวถึงตัวเลขโรงงานจัดการและรีไซเคิลของเสียที่ได้รับอนุญาตประมาณ 2,500 แห่ง ซึ่งถูกนำมาใช้ประกอบข้อถกเถียงว่า การยกเว้นผังเมืองทำให้โรงงานประเภทนี้ขยายตัวอย่างรวดเร็ว

ข้อมูลที่ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมอ้างอิงจากกรมโรงงานอุตสาหกรรมระบุจำนวนโรงงานที่เกี่ยวข้องกับการกำจัดและรีไซเคิลของเสียที่ได้รับอนุญาตหลังคำสั่งมีผลบังคับใช้ แต่ไม่ได้หมายความว่าโรงงานทั้งหมดเป็นโรงงานที่เพิ่งก่อตั้งขึ้นจากคำสั่งดังกล่าว หรือเป็นโรงงานทุนต่างชาติทั้งหมด

ขณะที่ไทยพีบีเอส Policy Watch เคยรายงานตัวเลขโรงงานกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับการคัดแยก ฝังกลบ รีไซเคิล บำบัดน้ำเสีย และโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนรวม 3,556 แห่ง ซึ่งเป็นจำนวนโรงงานที่ได้รับอนุญาตทั้งก่อนและหลังคำสั่ง 4/2559 ไม่ใช่จำนวนโรงงานที่เกิดขึ้นใหม่ทั้งหมดภายหลังคำสั่งมีผล
แต่สิ่งที่ควรตรวจสอบต่อคือ จำนวนโรงงานที่ได้รับอนุญาตเพิ่มขึ้นในช่วงปี 2559-2568 เท่าใด กระจุกตัวอยู่ในจังหวัดใด และมีโรงงานกี่แห่งที่ตั้งอยู่ใกล้ชุมชน พื้นที่เกษตรกรรม หรือแหล่งน้ำสำคัญ

จำนวนโรงงานที่เพิ่มขึ้นหลังคำสั่ง ม.44

ข้อมูลที่มีตัวเลขชัดเจนจากการตรวจสอบของ Thai PBS เมื่อเดือนมิถุนายน 2561 ระบุว่า หลังคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 มีโรงงานประเภท 105 และ 106 ได้รับอนุญาตเพิ่มขึ้นทั่วประเทศ 516 แห่ง โดยนับตั้งแต่คำสั่งมีผลจนถึงช่วงเวลาที่รายงาน ส่วนจังหวัดฉะเชิงเทรามีเพิ่มขึ้น 82 แห่ง แบ่งเป็นประเภท 105 จำนวน 42 แห่ง ประเภท 106 จำนวน 37 แห่ง และได้รับอนุญาตทั้งสองประเภท 3 แห่ง

โรงงานกระจุกตัวอยู่จังหวัดใด

ข่าวประชาสัมพันธ์ของกรมประชาสัมพันธ์ ซึ่งเผยแพร่ในเดือนพฤศจิกายน 2569 อ้างคำให้สัมภาษณ์รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมว่า ปัจจุบันโรงงานประเภท 105 และ 106 มีอยู่ 3,049 แห่ง โดยมากกว่า 1,500 แห่งอยู่ใน 5 จังหวัด ได้แก่ชลบุรี
ระยอง
ฉะเชิงเทรา
ปราจีนบุรี
สมุทรปราการ

ใครได้ประโยชน์จากการเปิดพื้นที่ให้ธุรกิจจัดการของเสีย

การจัดการกากอุตสาหกรรมเป็นธุรกิจที่มีความจำเป็นต่อระบบเศรษฐกิจ เพราะโรงงานผลิตสินค้าเกือบทุกประเภทมีของเสียเกิดขึ้นจากกระบวนการผลิต ทั้งกากอุตสาหกรรมที่ไม่เป็นอันตรายและกากอันตราย ซึ่งต้องได้รับการบำบัดหรือกำจัดตามมาตรฐาน

เมื่อข้อจำกัดด้านผังเมืองสำหรับกิจการบางประเภทลดลง ผู้ประกอบการที่ต้องการลงทุนในธุรกิจจัดการของเสียย่อมมีทางเลือกด้านทำเลมากขึ้น ทั้งธุรกิจรับบำบัดน้ำเสีย คัดแยกกากอุตสาหกรรม ฝังกลบ และรีไซเคิล

ผู้ที่อาจได้รับประโยชน์จากระบบนี้ประกอบด้วย

1. ผู้ประกอบการโรงงานกำจัดและบำบัดกากอุตสาหกรรม ซึ่งสามารถขยายพื้นที่ให้บริการและรองรับของเสียจากภาคการผลิต
2. ผู้ประกอบการรีไซเคิล ซึ่งสามารถนำของเสียบางประเภทกลับมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตสินค้าใหม่
3. โรงงานอุตสาหกรรมต้นทาง ซึ่งมีทางเลือกในการส่งกากของเสียไปกำจัดหรือบำบัดตามกฎหมาย
4. นักลงทุนในธุรกิจจัดการสิ่งแวดล้อม ซึ่งมองเห็นโอกาสจากความต้องการบริการกำจัดและรีไซเคิลของเสียที่เพิ่มขึ้น

แต่การได้รับประโยชน์จากระบบนี้ไม่ได้หมายความว่าผู้ประกอบการทุกรายจะดำเนินธุรกิจอย่างไม่ถูกต้อง หรือโรงงานทุกแห่งก่อให้เกิดมลพิษ เพราะกิจการที่ได้รับอนุญาตและดำเนินการตามมาตรฐานย่อมมีบทบาทสำคัญในการลดผลกระทบจากของเสียอุตสาหกรรม

สิ่งที่ต้องตรวจสอบคือ ระบบกำกับดูแลสามารถควบคุมผู้ประกอบการที่ฝ่าฝืนกฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ และประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับโรงงานที่ตั้งอยู่ใกล้ชุมชนได้มากน้อยเพียงใด



คำถามคือ MOU ยุค คสช. เปิดทางให้ต่างชาติเข้ามาทำธุรกิจขยะจริงหรือไม่?

อีกประเด็นที่ถูกตั้งคำถามคือ ในช่วงรัฐบาล คสช. มีการทำบันทึกความเข้าใจหรือ MOU กับต่างประเทศและภาคเอกชนเกี่ยวกับการจัดการกากอุตสาหกรรม ซึ่งอาจถูกนำไปเชื่อมโยงกับการเปิดทางให้ต่างชาติเข้ามาลงทุนในธุรกิจขยะของไทย

จากเอกสารที่ตรวจสอบได้ พบความร่วมมือสำคัญอย่างน้อยสองกรณี

กรณีแรก คือความร่วมมือระหว่างกรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม กับกระทรวงสิ่งแวดล้อมญี่ปุ่น ซึ่งเริ่มต้นในปี 2559 เพื่อส่งเสริมการจัดการกากอุตสาหกรรม การรีไซเคิล การจัดการขี้เถ้าจากการเผา และการฟื้นฟูพื้นที่ปนเปื้อน โดยมีการต่ออายุและขยายความร่วมมือในปี 2565

กรณีที่สอง คือบันทึกความเข้าใจระหว่างกรมโรงงานอุตสาหกรรมกับบริษัท ผาแดงอินดัสทรี จำกัด (มหาชน) หรือ PDI เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2559 เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งศูนย์บริหารจัดการกากอุตสาหกรรม

เอกสารเหล่านี้สะท้อนว่ารัฐบาลในช่วงเวลาดังกล่าวสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมจัดการของเสียและการลงทุนด้านสิ่งแวดล้อม แต่ยังไม่มีหลักฐานจากเอกสารที่ตรวจสอบได้ว่ามี MOU ระหว่างรัฐบาล คสช. กับจีนเพื่อเปิดให้จีนส่งขยะเข้ามาทิ้งในประเทศไทยโดยตรง

จึงต้องแยกความร่วมมือด้านเทคโนโลยี การพัฒนาธุรกิจรีไซเคิล และข้อตกลงอนุญาตนำเข้าขยะออกจากกัน เพราะเป็นคนละเรื่องและมีฐานกฎหมายแตกต่างกัน

ยกเลิก ม.44 แล้ว ทำไมโรงงานขยะยังอยู่

วันที่ 23 กรกฎาคม 2568 สภาผู้แทนราษฎรมีมติยกเลิกคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 ก่อนที่พระราชบัญญัติยกเลิกประกาศ คสช. และคำสั่งหัวหน้า คสช. บางฉบับ พ.ศ. 2568 จะประกาศในราชกิจจานุเบกษาวันที่ 29 ธันวาคม 2568 และมีผลบังคับใช้วันที่ 30 ธันวาคม 2568

การยกเลิกคำสั่งดังกล่าวหมายถึงการนำข้อจำกัดด้านผังเมืองกลับเข้าสู่กระบวนการพิจารณาตามกฎหมายปกติสำหรับกิจการที่เกี่ยวข้อง แต่ไม่ได้หมายความว่าใบอนุญาตของโรงงานที่ได้รับอนุญาตไปก่อนหน้านี้จะสิ้นผลโดยอัตโนมัติ

โรงงานที่ได้รับใบอนุญาตแล้วจึงยังคงต้องพิจารณาตามกฎหมายและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องเป็นรายกรณี หากพบการกระทำผิดหรือก่อผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม หน่วยงานรัฐยังมีอำนาจดำเนินการตามกฎหมาย

นั่นทำให้การยกเลิกคำสั่ง ม.44 ไม่ใช่จุดจบของปัญหา เพราะโรงงานที่ตั้งอยู่แล้ว โครงสร้างการลงทุนที่เกิดขึ้น และผลกระทบต่อชุมชนที่อาจสะสมมานานยังคงอยู่

ต้องตอบให้ได้ว่า โรงงานขยะอยู่ตรงไหน ใครกำกับ และชุมชนเสี่ยงแค่ไหน

ในมิติการบริหารจัดการเมือง ปัญหากากอุตสาหกรรมไม่ควรถูกมองเป็นเพียงเรื่องของโรงงานแต่ละแห่ง แต่ต้องเชื่อมโยงกับการวางผังเมือง การใช้ประโยชน์ที่ดิน และข้อมูลสิ่งแวดล้อมในระดับพื้นที่

ประเทศไทยจำเป็นต้องมีฐานข้อมูลโรงงานจัดการกากอุตสาหกรรมที่ประชาชนเข้าถึงได้ โดยระบุที่ตั้ง ประเภทกิจการ ใบอนุญาต ชนิดและปริมาณกากที่ได้รับอนุญาตให้จัดการ รวมถึงประวัติการตรวจสอบและการกระทำผิด

ข้อมูลดังกล่าวควรเชื่อมโยงกับแผนที่ชุมชน แหล่งน้ำ พื้นที่เกษตรกรรม และพื้นที่เสี่ยงมลพิษ เพื่อให้หน่วยงานรัฐสามารถประเมินผลกระทบสะสมและจัดลำดับความสำคัญในการตรวจสอบได้

เพราะโจทย์สำคัญของการพัฒนาเมืองไม่ใช่เพียงการสร้างพื้นที่รองรับการลงทุน แต่ต้องทำให้ประชาชนมั่นใจได้ว่าการลงทุนจะไม่แลกมาด้วยความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่ชุมชนต้องแบกรับ

การยกเลิกคำสั่ง ม.44 อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการกลับมาควบคุมการใช้พื้นที่ตามผังเมือง แต่คำถามที่ยังต้องหาคำตอบคือ ตลอดเกือบ 10 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยอนุญาตให้โรงงานจัดการของเสียขยายตัวไปอยู่ตรงไหนบ้าง และรัฐจะจัดการกับความเสี่ยงที่ตกค้างอยู่ในชุมชนอย่างไร



ไทยกลายเป็นปลายทางขยะโลกได้อย่างไร? จุดเปลี่ยนจากจีนปี 2561

การขยายตัวของอุตสาหกรรมจัดการขยะในไทยไม่ได้เกิดขึ้นจากคำสั่ง 4/2559 เพียงอย่างเดียว แต่ยังเกิดขึ้นในช่วงที่ระบบการค้าขยะโลกกำลังเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่

จุดเปลี่ยนสำคัญคือปี 2561 เมื่อจีนเริ่มใช้มาตรการห้ามนำเข้าขยะหลายประเภท ภายใต้นโยบายที่รู้จักกันในชื่อ National Sword ซึ่งมุ่งลดปัญหามลพิษจากขยะนำเข้าและควบคุมคุณภาพวัตถุดิบรีไซเคิล

ก่อนหน้านั้นจีนเป็นหนึ่งในตลาดปลายทางหลักของขยะและเศษวัสดุรีไซเคิลจากประเทศอุตสาหกรรม เมื่อจีนปิดตลาด ขยะส่วนหนึ่งจึงต้องหาตลาดปลายทางใหม่ โดยประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กลายเป็นจุดหมายสำคัญ

รายงาน Turning the Tide: A Look Into the European Union-to-Southeast Asia Waste Trafficking Wave ของสำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) ซึ่งจัดทำร่วมกับโครงการ Unwaste และได้รับการสนับสนุนจากสหภาพยุโรป อธิบายว่า การห้ามนำเข้าขยะของจีนตั้งแต่ปี 2561 ส่งผลต่อทิศทางการค้าขยะในอาเซียน และทำให้ประเทศอย่างไทย มาเลเซีย เวียดนาม และอินโดนีเซียกลายเป็นปลายทางสำคัญมากขึ้น...

แหล่งข้อมูลอ้างอิงหลัก ดูที่ลิงก็ข้างล่าง 
https://www.posttoday.com/smart-city/751978

เห็นชอบค่ะอาจารย์ 🔥🔥🔥 https://t.co/Q4HrEbmz6T

— อย่าให้รู้นะ รู้แล้วบอกด้วย (@cnew888) November 14, 2026

 

บทความจาก Mongabay สื่ออิสระ เปิดเผยว่า มีบริษัทจำนวนไม่น้อยที่จดทะเบียนในไทยนำเข้าแร่ จากเมียนมา แล้วขายต่อทุนจีน ทำให้ แม่น้ำอย่างน้อย 6 สายปนเปื้อนโลหะหนัก

Myanmar’s polluting mines selling to China through Thai companies

https://news.mongabay.com/2026/10/myanmars-polluting-mines-selling-to-china-through-thai-companies/
1 Oct 2026

มงกาเบย์เป็นองค์กรข่าววิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมและการอนุรักษ์ที่ไม่แสวงหาผลกำไรและเป็นอิสระ

บทความนี้ตรวจสอบว่าการค้าแร่ธาตุสำคัญ (เช่น พลวง ทังสเตน ทองแดง ตะกั่ว และดีบุก) ที่ขุดได้ในเมียนมาร์กำลังเฟื่องฟูและส่วนใหญ่ไม่มีการควบคุม โดยเข้ามาในประเทศไทย—มักจะอย่างถูกกฎหมายผ่านด่านชายแนหรือท่าเรือแม่น้ำ—ก่อนที่จะส่งออกกลับไปยังจีนเป็นส่วนใหญ่ ด้วยแรงผลักดันจากความต้องการทั่วโลกที่เพิ่มสูงขึ้นสำหรับเทคโนโลยี การป้องกันประเทศ และโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานสีเขียว การทำเหมืองในเมียนมาร์จึงขยายตัวอย่างรวดเร็วนับตั้งแต่การรัฐประหารในปี 2021 โดยส่วนใหญ่ดำเนินการโดยนักลงทุนชาวจีนที่ร่วมมือกับเจ้าของที่ดินในท้องถิ่นและกลุ่มติดอาวุธ

การบูมของการทำเหมืองนี้ได้ก่อให้เกิดวิกฤตมลพิษทางน้ำข้ามพรมแดนครั้งใหญ่ ปนเปื้อนแม่น้ำสายหลักอย่างน้อย 6 สายในประเทศไทย (รวมถึงแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำวก และแม่น้ำโขง) ด้วยโลหะหนัก เช่น สารหนู แคดเมียม และตะกั่ว แม้จะมีเสียงประท้วงจากสาธารณชนอย่างกว้างขวาง การตอบสนองจากภาครัฐที่ไม่เพียงพอ และภัยคุกคามด้านสาธารณสุขที่ส่งผลกระทบต่อผู้คนหลายแสนคนในพื้นที่ปลายน้ำ ข้อมูลการค้าอย่างเป็นทางการเผยให้เห็นว่า บริษัทจดทะเบียนในประเทศไทยกว่า 50 แห่งยังคงนำเข้าแร่ธาตุเหล่านี้จากเมียนมาร์

การค้าแร่ธาตุข้ามพรมแดนที่เฟื่องฟู: การนำเข้าแร่ธาตุสำคัญจากเมียนมาร์มายังประเทศไทยมีมูลค่าและปริมาณเพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าในปี 2025 (เกิน 105,000 ตัน มูลค่ากว่า 422 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในช่วงเก้าเดือนแรกเพียงอย่างเดียว) ซึ่งได้รับแรงหนุนจากความต้องการทั่วโลกสำหรับ AI การป้องกันประเทศ และเทคโนโลยีสีเขียว

สาระะสำคัญจากบทความของ Mongabay:

การลงทุนของจีนและการสกัดแร่ในเมียนมาร์: แม้ว่าเหมืองแร่จะตั้งอยู่ทั่วเมียนมาร์ (เช่น ในรัฐกะเหรี่ยงและรัฐฉาน) และได้รับการสนับสนุนอย่างมากจากนักลงทุนและอุปกรณ์ของจีน แต่ส่วนใหญ่ของการแปรรูปและการส่งออกต่อไปยังตลาดจีนนั้นไหลผ่านประเทศไทย

วิกฤตสิ่งแวดล้อมและสุขภาพร้ายแรง: น้ำเสียจากการทำเหมืองขนาดใหญ่ได้ปนเปื้อนระบบแม่น้ำหลายสายในภาคเหนือของประเทศไทยอย่างรุนแรง ส่งผลกระทบอย่างหนักต่อความมั่นคงทางน้ำ การเกษตร การดำรงชีวิต และสุขภาพของประชาชนในพื้นที่

การควบคุมและกำกับดูแลที่ไม่เพียงพอ: แม้จะมีเสียงประท้วงจากประชาชนและคำเตือนจากภาคประชาสังคมไทยและสมาชิกสภาฝ่ายค้าน การค้ายังคงดำเนินต่อไปโดยไม่มีการตรวจสอบอย่างเข้มงวดเนื่องจากช่องโหว่ทางกฎหมาย ความยากลำบากในการระบุแร่ที่ติดฉลากผิดพลาดที่ด่านศุลกากร และการเพิกเฉยทางการเมือง นักวิจารณ์เรียกร้องให้มีการบังคับใช้กฎหมายที่เข้มงวดมากขึ้น เช่น การใช้มาตราในพระราชบัญญัติแร่เพื่อระงับการนำเข้าจนกว่าจะสามารถตรวจสอบความปลอดภัยด้านสิ่งแวดล้อมได้

พลวง (Antimony) คืออะไร และเหตุใดจึงเป็นแร่ธาตุที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออุตสาหกรรมป้องกันประเทศ เทคโนโลยี และการบินและอวกาศในยุคปัจจุบัน?

พลวงคืออะไร?
พลวง (สัญลักษณ์ทางเคมีคือ Sb เลขอะตอม 51) เป็นธาตุกึ่งโลหะที่มีลักษณะเป็นของแข็งสีเทา มีความมันวาวแต่เปราะ ในสถานะธาตุบริสุทธิ์ พลวงมีความเปราะเกินกว่าจะนำไปใช้เป็นโครงสร้างด้วยตัวมันเองได้ อย่างไรก็ตาม เมื่อนำไปผสมกับโลหะอื่น ๆ โดยเฉพาะตะกั่วและดีบุก หรือรวมเข้ากับธาตุอื่น ๆ มันจะช่วยเพิ่มความแข็งแกร่ง ความแข็ง และคุณสมบัติในการหน่วงการติดไฟได้อย่างโดดเด่น ด้วยคุณสมบัติทางเคมีที่เป็นเอกลักษณ์เหล่านี้ พลวงจึงแทบไม่มีสิ่งใดมาทดแทนได้ในการใช้งานด้านเทคโนโลยีขั้นสูงและอุตสาหกรรมหนักหลายประเภท

เหตุใดพลวงจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออุตสาหกรรมป้องกันประเทศ เทคโนโลยี และการบินและอวกาศ?
ด้านการป้องกันประเทศและยุทโธปกรณ์: พลวงเป็นวัสดุพื้นฐานสำหรับยุทโธปกรณ์ทางทหาร เมื่อนำไปผสมกับตะกั่ว จะช่วยเพิ่มความแข็งให้กับกระสุน สะเก็ดระเบิด และแกนกระสุนเจาะเกราะ นอกจากนี้ยังเป็นส่วนประกอบสำคัญในอุปกรณ์มองเห็นตอนกลางคืน (Night-vision) เซนเซอร์อินฟราเรด อุปกรณ์ทัศนูปกรณ์เกรดทหาร กระสุนส่องวิถี และวัตถุระเบิด

ด้านเซมิคอนดักเตอร์และเทคโนโลยีขั้นสูง: ในภาคเทคโนโลยี พลวงที่มีความบริสุทธิ์สูงถูกนำมาใช้เป็นสารเจือ (Dopant) และวัสดุเซมิคอนดักเตอร์ที่สำคัญในการผลิตไมโครชิป ไดโอด อุปกรณ์ตรวจจับอินฟราเรด และจอแสดงผลแบบแบน ในขณะที่โครงสร้างพื้นฐานระดับโลกด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) โทรคมนาคม และการประมวลผลกำลังขยายตัว ความต้องการวัสดุเซมิคอนดักเตอร์ที่มีความแม่นยำสูงจึงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ด้านการบินและอวกาศและสารหน่วงการติดไฟ: พลวงไตรออกไซด์ (Antimony trioxide) ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในฐานะสารเติมแต่งเพื่อเสริมประสิทธิภาพของสารหน่วงการติดไฟประเภทฮาโลเจน เนื่องจากห้องโดยสารอากาศยาน ยานพาหนะทางทหาร และระบบสายไฟอิเล็กทรอนิกส์จำเป็นต้องปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยจากอัคคีภัยที่เข้มงวด สารประกอบของพลวงจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการป้องกันเหตุเพลิงไหม้จากระบบไฟฟ้าในสภาพแวดล้อมที่มีสมรรถนะสูง นอกจากนี้ พลวงยังถูกนำไปใช้ในแบตเตอรี่ตะกั่ว-กรดชนิดพิเศษสำหรับอุตสาหกรรมการบินและระบบสำรองพลังงานอีกด้วย

ความเปราะบางเชิงยุทธศาสตร์: เนื่องจากแหล่งผลิตพลวงทั่วโลกกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่จำกัด และมีการนำไปใช้ในห่วงโซ่อุปทานที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของชาติอย่างลึกซึ้ง หน่วยงานสำคัญระดับโลก (เช่น สำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกา หรือ USGS และสหภาพยุโรป) จึงจัดให้พลวงเป็นแร่ธาตุวิกฤตที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ในระดับสูงสุด

ประเทศใดบ้างที่เป็นผู้ผลิตและผู้กลั่นพลวงรายใหญ่ของโลก และห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกมีความเปราะบางเพียงใด? ผู้ผลิตและผู้กลั่นแอนติโมนีชั้นนำ

ห่วงโซ่อุปทานแอนติโมนีทั่วโลกมีการกระจุกตัวสูง โดยกิจกรรมการทำเหมืองและการกลั่นส่วนใหญ่ถูกครอบงำโดยประเทศเพียงไม่กี่แห่ง ได้แก่:

จีน: จีนเป็นผู้ผลิตและโรงกลั่นชั้นนำของโลกอย่างไม่ต้องสงสัย โดยคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 35% ถึง 50% ของผลผลิตจากเหมืองแร่ทั่วโลก และมีสัดส่วนที่สูงกว่านั้นในด้านการแปรรูปและการกลั่นทั่วโลก (ผลิตแอนติโมนีไตรออกไซด์กลั่นแล้วกว่า 70% ทั่วโลก) นอกจากนี้ยังเป็นที่ตั้งของแหล่งสำรองแอนติโมนีที่ใหญ่ที่สุดในโลก

รัสเซีย: รัสเซียเป็นผู้ผลิตรายใหญ่เป็นอันดับสองของโลก (จัดหาประมาณ 15% ถึง 18% ของผลผลิตทั่วโลก) โดยมีแหล่งแร่สำคัญตั้งอยู่ในภูมิภาคต่างๆ เช่น สาธารณรัฐซาคาและคราสโนยาร์สค์

ทาจิกิสถาน: ทาจิกิสถานเป็นเสาหลักสำคัญของการผลิตเหมืองแร่ระดับโลก โดยคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 15% ของผลผลิตทั้งหมดของโลก ผ่านการดำเนินงานต่างๆ เช่น เหมืองแร่แอนซอบ

ผู้ผลิตอื่นๆ: ประเทศต่างๆ เช่น โบลิเวีย เมียนมาร์ ออสเตรเลีย และตุรกี ทำเหมืองและส่งออกแอนติโมนีในปริมาณที่น้อยกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมียนมาร์ได้กลายเป็นผู้จัดหาแร่ดิบรายใหญ่ให้กับประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งส่วนใหญ่ไหลผ่านพ่อค้าคนกลางก่อนที่จะถูกส่งต่อไปยังประเทศจีนเพื่อแปรรูปขั้นสุดท้าย

ความเปราะบางของห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก
ห่วงโซ่อุปทานแอนติโมนีทั่วโลกมีความเปราะบางอย่างยิ่งและมีความเสี่ยงสูงต่อความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ สิ่งแวดล้อม และการค้า ด้วยเหตุผลหลักหลายประการ:

การกระจุกตัวทางภูมิศาสตร์อย่างมาก: มากกว่า 65% ของการผลิตเหมืองแร่ทั่วโลกมาจากเพียงสองประเทศที่มีความสัมพันธ์ทางภูมิรัฐศาสตร์หรือมีความอ่อนไหว (จีนและรัสเซีย) เมื่อพิจารณาถึงการแปรรูปและการกลั่นแล้ว จีนมีอำนาจผูกขาดเกือบทั้งหมดในการเปลี่ยนแร่ดิบให้เป็นโลหะและออกไซด์ที่มีความบริสุทธิ์สูงซึ่งใช้ในภาคการป้องกันประเทศและเทคโนโลยี

การใช้อาวุธทางภูมิรัฐศาสตร์และการควบคุมการส่งออก: แอนติโมนีได้กลายเป็นจุดต่อรองที่สำคัญมากขึ้นในข้อพิพาททางการค้าระดับโลก เนื่องจากกฎระเบียบการออกใบอนุญาตส่งออกแร่ธาตุสำคัญที่เข้มงวด ปักกิ่งจึงได้กำหนดข้อจำกัดการส่งออกอย่างรุนแรง ซึ่งรวมถึงการห้ามส่งออกผลิตภัณฑ์แอนติโมนีไปยังสหรัฐอเมริกา ส่งผลให้ราคาพุ่งสูงขึ้นทันที เกิดภาวะขาดแคลนอุปทานอย่างรุนแรง และทำให้การวางแผนอุตสาหกรรมของบริษัทผู้รับเหมาด้านการป้องกันประเทศในตะวันตกต้องวุ่นวาย

ปัญหาคอขวดด้านวัตถุดิบและการแปรรูป: แม้ว่าจะมีกำลังการกลั่นอยู่นอกประเทศจีนบ้าง แต่จีนมักประสบปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบ (แร่เข้มข้น) เนื่องจากโครงการเหมืองแร่ต้องใช้เวลาหลายปีในการขออนุญาต จัดหาเงินทุน และก่อสร้าง โรงกลั่นนอกประเทศจีนจึงประสบปัญหาในการจัดหาแร่ดิบให้เพียงพอเพื่อชดเชยช่องว่างด้านอุปทาน

แรงกดดันด้านสิ่งแวดล้อมและการต่อต้านจากชุมชนท้องถิ่น: การทำเหมืองและการถลุงแอนติโมนีเป็นที่รู้กันว่ามีพิษร้ายแรง ก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำจากโลหะหนักอยู่บ่อยครั้ง (ดังที่พบเห็นได้ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และบางส่วนของเอเชียกลาง) กฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดขึ้น การต่อต้านจากชุมชนท้องถิ่น และวิกฤตด้านสาธารณสุข อาจทำให้การทำเหมืองต้องหยุดชะงักลงอย่างกะทันหัน หรือบังคับให้มีการจำกัดปริมาณการผลิต ซึ่งยิ่งทำให้ตลาดที่มีอยู่จำกัดอยู่แล้วแคบลงไปอีก

(Gemini ช่วยสรุป)

ระหว่างรอไทยพีเปิดกว่า 50 บริษัทที่จดทะเบียนในไทยนำเข้าแร่ จากเมียนมา แล้วขายต่อทุนจีน เราก็อ่านข่าววนไปปปป https://t.co/JXXeGSpqSn ช่วงนี้ io โจมตีไทยพีฉ่ำ เพราะไทยพีเดินหน้ารายงานข่าวตะกั่วที่แม่น้ำสายแล้วกำลังจะขยี้ทุนไทยที่เกี่ยวกับเรื่องนี้ นอกจากต้อง save ตัวเองจากตะกั่ว ยังต้อง save ไทยพีด้วย #เหมืองแร่เมียนมา #ตะกั่วแม่น้ำสาย #มลพิษ

— องค์กรพี่อ้อ (@aorwiki) November 14, 2026

https://x.com/aorwiki/status/2121577847848652822