112 วันนี้ต่างจากอดีต ?
— MatichonWeekly มติชนสุดสัปดาห์ (@matichonweekly) July 17, 2026
ชัยธวัช ย้อน สถานะการใช้ ตอน6ตุลา
ทำไมไม่เหมือนปัจจุบัน pic.twitter.com/741ttUHHio
https://x.com/matichonweekly/status/2078107702182691127
.....
หากถอดรหัสตามมุมมองเชิงประวัติศาสตร์และการเมืองที่ชัยธวัชและนักวิชาการหลายคนมักนำเสนอ เหตุผลที่มองว่า ม.112 ในอดีต (โดยเฉพาะช่วง 6 ตุลา) ต่างจากปัจจุบัน มีประเด็นหลักๆ ดังนี้:
1. ความเข้มข้นและสถิติการบังคับใช้ (Hyper-inflation of Cases)
อดีต (ช่วง 6 ตุลา): แม้ว่ามาตรา 112 จะถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองในการโจมตีขบวนการนักศึกษา (เช่น กรณีละครสวมหุ่นที่ลานโพธิ์) แต่ในแง่ของสถิติคดีโดยรวมในยุคนั้นไม่ได้พุ่งสูงเป็นประวัติการณ์เหมือนยุคนี้ และการลงโทษส่วนใหญ่จะพุ่งเป้าไปที่แกนนำหรือกลุ่มองค์กรเฉพาะเจาะจง
ปัจจุบัน: ตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นมา มีการบังคับใช้ ม.112 แบบก้าวพระโดด มีผู้ถูกกล่าวหาเป็นจำนวนหลายร้อยคน และขยายวงกว้างไปสู่ประชาชนทั่วไป เยาวชน รวมถึงการแสดงออกบนโลกออนไลน์ (Social Media) ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อนในอดีต
2. เพดานและลักษณะของการวิพากษ์วิจารณ์
อดีต: การโจมตีในยุค 6 ตุลา มักเป็นการ "ยัดข้อหา" หรือกล่าวหาฝ่ายตรงข้ามว่ามีพฤติกรรมล้มล้างหรือฝักใฝ่คอมมิวนิสต์ โดยที่ตัวเนื้อหาของการวิพากษ์วิจารณ์จากฝั่งนักศึกษาไม่ได้มุ่งเน้นไปที่การปฏิรูปสถาบันฯ โดยตรงอย่างเป็นระบบ
ปัจจุบัน: ข้อถกเถียงในปัจจุบันขยับเพดานไปสู่การตั้งคำถามเชิงโครงสร้าง สถานะทางกฎหมาย งบประมาณ และพระราชอำนาจอย่างตรงไปตรงมา ทำให้มุมมองของฝ่ายความมั่นคงต่อ "ลักษณะการกระทําความผิด" เปลี่ยนไปจากอดีต
3. อัตราโทษที่เปลี่ยนไปหลัง 6 ตุลา
จุดเปลี่ยนสำคัญ: เดิมทีโทษของ ม.112 ไม่ได้สูงเท่าปัจจุบัน แต่หลังเกิดเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 คณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน (นำโดย พล.ร.อ. สงัด ชลออยู่) ได้ออกคำสั่งฉบับที่ 41 เพิ่มโทษ ม.112 จากเดิมจำคุกไม่เกิน 7 ปี ให้กลายเป็น "จำคุกตั้งแต่ 3 ปี ถึง 15 ปี" ซึ่งเป็นอัตราโทษที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน ดังนั้น สถานะของกฎหมายในปัจจุบันจึงเป็นมรดกตกทอดที่ถูกทำให้ "รุนแรงขึ้น" ผลจากเหตุการณ์ 6 ตุลา นั่นเอง
4. ผู้บังคับใช้และตีความกฎหมาย
อดีต: เป็นการใช้อำนาจรัฐและกลุ่มมวลชนฝ่ายขวาในการกลั่นแกล้งผ่านสื่อสิ่งพิมพ์และวิทยุกระจายเสียงเพื่อสร้างความชอบธรรมในการปราบปราม
ปัจจุบัน: การตีความขอบเขตของ ม.112 โดยพนักงานสอบสวนและศาลถูกวิจารณ์ว่ามีความกว้างขวางขึ้นมาก (เช่น การตีความคลุมไปถึงอดีตพระมหากษัตริย์ หรือการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ที่ไม่ได้เป็นคำพูด) รวมถึงปัญหาเรื่องการไม่ให้ประกันตัวชั่วคราวที่เป็นระบบมากขึ้น
สรุปย่อๆ จากบทความบทสัมภาษณ์นี้: ชัยธวัชกำลังชี้ให้เห็นว่า ม.112 ในปัจจุบันไม่ได้เป็นเพียงแค่กฎหมายคุ้มครองประมุขตามปกติ แต่อุดมการณ์ อัตราโทษ และสถิติการใช้ในปัจจุบัน มันถูกขยายขอบเขตจนกลายเป็นเครื่องมือจัดการความเห็นต่างทางการเมืองในระดับโครงสร้างที่เข้มข้นกว่ายุค 6 ตุลา เสียด้วยซ้ำ
