ฟ้าเดียวกัน
1 hour ago
·
"ประดับไว้ในโลกา" ชวนอ่าน "ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ : วิวัฒนาการรัฐไทย" งานชิ้นเอกของอาจารย์กุลลดา เกษบุญชู มี้ด
·
"ประดับไว้ในโลกา" ชวนอ่าน "ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ : วิวัฒนาการรัฐไทย" งานชิ้นเอกของอาจารย์กุลลดา เกษบุญชู มี้ด
หนังสือเล่มนี้ไม่แค่สั่นสะเทือนวงวิชาการไทยศึกษาแต่ยังท้าทายทฤษฎีระดับโลก ผู้เขียนวิพากษ์ทฤษฎี “สงครามสร้างรัฐ” แล้วนำเสนอทฤษฎีใหม่คือ “เศรษฐกิจโลกสร้างรัฐ” โดยศึกษาการก่อรูปของรัฐไทยในศตวรรษที่ 19 ช่วงเปลี่ยนผ่านจากรัฐศักดินามาเป็นรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์จนมาถึงรัฐชาติสมัยใหม่
งานชิ้นนี้ยังอ่านสนุกตื่นตาตื่นใจเพราะอัดแน่นด้วยข้อมูลชั้นต้นแบบที่นักเรียนประวัติศาสตร์น้อยคนจะค้นคว้าได้เช่นนี้ เราจะได้เห็นปฐมบทจนถึงปัจฉิมบทของการสร้างรัฐสมบูรณาญาสิทธิราชย์อย่างมีชีวิตชีวา ทั้งการต่อสู้ห้ำหั่นของกลุ่มอำนาจสามฝ่าย (สยามเก่า สยามอนุรักษ์ สยามหนุ่ม) และชัยชนะของรัชกาลที่ 5 การฟูมฟักชนชั้นนำผ่านระบบการศึกษา การสร้างระบบราชการสมัยใหม่ที่กลายเป็นระบบกลืนกินตัวเอง เพราะ “กระฎุมพีราชการ” ซึ่งเป็นสามัญชนมีการศึกษาที่ไต่เต้าเข้าสู่ระบบราชการด้วยความสามารถของตนเอง จะกลายเป็นพลังบ่อนทำลายพระราชอำนาจและทำให้ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ถึงกาลล่มสลาย เราจะได้เห็นการดิ้นรนเฮือกสุดท้ายของการปกป้องระบอบนี้ไว้ เช่นการตั้งกองเสือป่าของรัชกาลที่ 6 ไปจนการเผชิญหน้ากับการท้าทายครั้งแรกของคณะผู้ก่อการกบฏ ร.ศ. 130
ที่อยากแนะนำเล่มนี้ เพราะปรากฏการณ์การเกิดครั้งที่สามของคณะราษฎรทำให้เกิดคำถามว่า ทำไมระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ที่ล่มสลายไปแล้วนั้น ชิ้นส่วนกลไกของระบอบกลับดำรงอยู่มาจนถึงปัจจุบัน ทำไมอุดมการณ์กษัตริย์นิยมถึงลงหลักปักฐานลงกับอุดมการณ์ชาติศาสน์กษัตริย์อย่างแนบแน่น การกลับไปอ่านหนังสือเล่มนี้จะช่วยให้เราขบคิดได้เปลาะหนึ่ง
ประกอบกับปรากฏการณ์การฟื้นคืนชีพของหนังสือวิชาการไทยศึกษาเชิงวิพากษ์ ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือหนังสือเล่มนี้ ยืนยันได้จากผลสำรวจการอ่านในม็อบนักเรียนนักศึกษาทั่วประเทศ "ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ วิวัฒนาการรัฐไทย" ของกุลลดา เกษบุญชู มี้ด เป็นหนังสือที่นักเรียนนักศึกษาพูดถึงมากที่สุด เพราะมันเป็นหนังสือที่เปิดโลกให้พวกเขาได้เห็นประวัติศาสตร์อีกแบบหนึ่งของการสร้างระบบราชการ บทบาทของสถาบันกษัตริย์ และผลกระทบจากการสร้างรัฐชาติสมัยใหม่
การที่เยาวชนคนหนุ่มสาวในศตวรรษที่ 21 กลับไปอ่าน(ใหม่)เหตุการณ์ที่เกิดในศตวรรษที่ 19 เพื่อทำความเข้าใจระบอบการเมืองที่พวกเขากำลังต่อสู้อยู่ ก็เพียงพอแล้วที่จะบอกว่าหนังสือวิชาการคลาสสิกที่น่าจะยืนอยู่บนหิ้งเล่มนี้ ได้เกิดใหม่อีกครั้งกลายเป็นหนังสือที่ไม่แค่น่าอ่าน แต่จำเป็น “ต้องอ่าน” อย่างยิ่ง ในห้วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงที่เราต่างเคยวาดหวังกันว่า “ให้มันจบที่รุ่นเรา”
แนบท้าย: ภาพลายมือตรวจแก้ต้นฉบับของ อ.กุลลดาเมื่อปี 2562 ฟ้าเดียวกันขออนุญาตนำมาเผยแพร่แก่ผู้อ่านเพื่อแสดงให้เห็นถึงความทุ่มเทพากเพียรทำงานหนักของอาจารย์จวบจนนาทีสุดท้ายก่อนส่งโรงพิมพ์ ถือเป็นเกียรติอย่างยิ่งสำหรับกองบรรณาธิการที่ครั้งหนึ่งได้ร่วมงานกับอาจารย์ และได้ตีพิมพ์งานอันทรงคุณค่านี้ออกสู่สายตาผู้อ่านชาวไทย
______
ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ : วิวัฒนาการรัฐไทยhttps://sameskybooks.net/product/9786167667782/
