iLaw
8 hours ago
·
ย้อนประวัติศาสตร์ความผิดฐานหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ฯ มรดกจากยุคสมบูรณาญาสิทธิราชย์ถึงหลังเหตุการณ์ 6 ตุลาฯ
.
หากย้อนไปสำรวจประวัติศาสตร์ชาติไทย ตั้งแต่ยุคก่อตั้งกรุงรัตนโกสินทร์ สมัยรัชกาลที่ 1 ความผิดฐานหมิ่นพระมหากษัตริย์ฯ ถูกกำหนดกฎหมายลายลักษณ์อักษรครั้งแรกใน 'กฎหมายตราสามดวง' ก่อนจะมีการปรับเปลี่ยนแก้ไขตามบริบทและพลวัตรทางสังคมและการเมืองเรื่อยมา โดยในสมัยรัชกาลที่ 4 ปรากฎในพระราชกำหนดลักษณะหมิ่นประมาทด้วยการพูดฤาเขียนถ้อยคำเท็จออกโฆษณาการ ร.ศ.118 ต่อมา ในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการจัดทำแล้วตรา ‘กฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.127’ ขึ้น ซึ่งถือว่าเป็นประมวลกฎหมายฉบับแรกของสยาม กำหนดความผิดดังกล่าวไว้ในมาตรา 98 และมาตรา 100
.
หลัง ‘อภิวัฒน์สยาม’ เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2475 เปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ มาสู่ระบอบประชาธิปไตย สภาผู้แทนราษฎรแก้ไขกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.127 ยกเลิกมาตรา 100 ที่กำหนดความผิดฐานแสดงความอาฆาฎมาดร้ายหรือหมิ่นประมาทต่อพระราชโอรส พระราชธิดา ในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไม่ว่ารัชกาลหนึ่งรัชกาลใด และแก้ไขมาตรา 104 (1) เป็น “ผู้ใดกระทำการให้ปรากฏแก่คนทั้งหลายด้วยวาจาหรือลายลักษณ์อักษร หรือเอกสารตีพิมพ์ หรือด้วยอุบายอย่างใดๆ ดังต่อไปนี้ ก) ให้เกิดความดูหมิ่นต่อพระมหากษัตริย์ หรือรัฐบาล หรือข้าราชการแผ่นดินในหมู่ประชาชนก็ดี… ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินกว่า 7 ปี และให้ปรับไม่เกินกว่าสองพันบาทด้วยอีกโสดหนึ่ง
.
ต่อมาช่วงปลายปี 2481 รัฐบาลลงมติเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2481 ให้คณะกรรมการกฤษฎีกาดำเนินการตรวจพิจารณาแก้ไขประมวลกฎหมายรวมถึงประมวลกฎหมายลักษณะอาญาด้วย ใช้เวลาอยู่ร่วม 13 ปีกว่าๆ 4 กันยายน 2495 รัฐบาลภายใต้การนำของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้เสนอร่างพระราชบัญญัติประกาศใช้ประมวลกฎหมายอาญาและร่างประมวลกฎหมายอาญาต่อสภาผู้แทนราษฎร ผ่านการพิจารณาออกมาเป็นประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. 2499 ความผิดฐานหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ฯ ถูกกำหนดไว้ในมาตรา 112 ว่า “ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้าย พระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 7 ปี”
.
อย่างไรก็ตาม ในการรัฐประหาร 6 ตุลาคม 2519 คณะรัฐประหารในนามว่าคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ออกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2519 เพื่อแก้ไขแก้ประมวลกฎหมายอาญา เพิ่มอัตราโทษความผิดฐาน "หมิ่น" ทั้งระบบ ซึ่งรวมถึงมาตรา 112 โดยอัตราโทษความผิดมาตรา 112 ไม่เคยถูกแก้ไขด้วยฝ่ายนิติบัญญัติเลย และคำสั่งที่ 41 ก็มีผลใช้บังคับมาจะครบ 50 ปี
.
อ่านทั้งหมดได้ที่ https://www.ilaw.or.th/articles/9933 https://www.facebook.com/photo/?fbid=1449168753923406&set=a.625664036273886
