วิพากษ์ ร่าง พ.ร.บ.งบฯ 2570 ดูเหมือน จะไม่ช่วยวางรากฐานให้ไทยยกระดับสู่ประเทศรายได้สูง (High-Income Country) ในอีก 12 ปีข้างหน้า (ตามเป้าหมายปี 2582)

https://www.facebook.com/photo?fbid=1635327798627378&set=a.627743042719197

.....

เพิ่มเติม

การวิพากษ์ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2570 วงเงิน 3.788 ล้านล้านบาท (ซึ่งสภาผู้แทนราษฎรเพิ่งมีมติรับหลักการในวาระแรกไปเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2569) ถือเป็นหมุดหมายสำคัญที่ต้องนำมาส่องกล้องมองอนาคตว่า "จะช่วยวางรากฐานให้ไทยยกระดับสู่ประเทศรายได้สูง (High-Income Country) ในอีก 12 ปีข้างหน้า (ตามเป้าหมายปี 2582) ได้จริงหรือไม่?" หากวิเคราะห์ตามโครงสร้างเนื้อหา ข้อเท็จจริงทางเศรษฐกิจ และดัชนีชี้วัดต่าง ๆ สามารถแบ่งมุมมองออกเป็นทั้งมุมบวก (โอกาส) และมุมลบ (ข้อจำกัด) ได้ดังนี้ครับ

⚖️ วิเคราะห์โครงสร้างงบประมาณปี 2570

เมื่อดูจากไส้ในของงบประมาณปี 2570 มีตัวเลขสำคัญที่สะท้อนทิศทางการคลัง ดังนี้:

วงเงินรวม: 3.788 ล้านล้านบาท (ขาดดุลงบประมาณ 788,000 ล้านบาท หรือต้องกู้มาชดเชยเพิ่มขึ้น)

รายจ่ายประจำ: สูงถึง 2.78 ล้านล้านบาท (คิดเป็น 73.6%) ของงบทั้งหมด ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 5.0 จากปีก่อนหน้า

รายจ่ายลงทุน: อยู่ที่ประมาณ 7.89 แสนล้านบาท ซึ่งลดลงประมาณร้อยละ 8.4 เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว

🚀 ฝั่งที่มองว่าเป็น "โอกาส" (สนับสนุนเป้าหมาย)

รัฐบาลและผู้สนับสนุนมองว่า งบประมาณปี 2570 มีการปรับเปลี่ยนเชิงยุทธศาสตร์เพื่อตอบรับโลกยุคใหม่ ซึ่งเป็นรากฐานสู่ประเทศรายได้สูง:

เน้นการสร้าง "ทุนมนุษย์" และเทคโนโลยีแห่งอนาคต: มีการจัดสรรและเพิ่มงบประมาณให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับดิจิทัล นวัตกรรม และ AI เช่น กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DE) ที่ได้งบเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 33.6 เพื่อปรับโครงสร้างเศรษฐกิจจากรับจ้างผลิต ไปสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง (High Value-Added)

การปรับแนวทางแบบมุ่งเป้า (Targeting): ลดการหว่านแห และหันมาใช้วิธีดึงเงินนอกงบประมาณเข้ามาสมทบในการลงทุนร่วมกับเอกชน (PPP) เพื่อรักษาเสถียรภาพทางการคลัง

ความพยายามดัน GDP ให้พ้นจากกับดัก: มีการตั้งงบพิเศษ 12,000 ล้านบาท สำหรับ "ค่าใช้จ่ายเพื่อแก้ไขปัญหา ฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคม และรองรับผลกระทบจากวิกฤติความผันผวน" เพื่อประคองเศรษฐกิจให้โตตามเป้าหมาย (ร้อยละ 1.7 - 2.7 ในระยะสั้น) และเร่งสปีดในระยะยาว

⚠️ ฝั่งที่เป็น "ข้อจำกัดและความท้าทาย" (เสียงสะท้อนและข้อกังวล)

เมื่อมองในมุมมองของนักเศรษฐศาสตร์ ฝ่ายค้าน และรายงานจากสำนักงบประมาณของรัฐสภา (PBO) จะพบสัญญาณเตือนว่า งบปี 2570 อาจยัง "ไม่เพียงพอ" หรือ "เดินไม่ถูกจุด" ที่จะพาไปสู่ประเทศรายได้สูงใน 12 ปี ด้วยเหตุผลดังนี้:

1. โครงสร้างงบประมาณติดหล่ม "รายจ่ายประจำ"

การที่รายจ่ายประจำสูงถึงร้อยละ 73.6 (ส่วนใหญ่เป็นเงินเดือนข้าราชการ สวัสดิการ และภาระผูกพันที่สูงสุดในรอบ 10 ปี) ในขณะที่ งบลงทุนลดลงร้อยละ 8.4 ถือเป็นสัญญาณอันตราย เพราะการจะก้าวเป็นประเทศรายได้สูง จำเป็นต้องใช้ "งบลงทุน" ในการสร้างโครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม และการวิจัยและพัฒนา (R&D) ในสัดส่วนที่สูงกว่านี้

2. เป้าหมาย GDP 12 ปี กับความเป็นจริงที่สวนทาง

ตามเกณฑ์ของธนาคารโลก (World Bank) การที่ไทยจะเลื่อนระดับเป็นประเทศรายได้สูงใน 12 ปีได้ เศรษฐกิจไทย (GDP) จำเป็นต้องเติบโตเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า ร้อยละ 4.5 - 5.0 ต่อปีอย่างต่อเนื่อง แต่งบประมาณปี 2570 จัดทำขึ้นบนสมมติฐานการเติบโตที่ร้อยละ 1.7 - 2.7 เท่านั้น ซึ่งหากเศรษฐกิจยังโตในระดับต่ำแบบนี้ เป้าหมาย 12 ปีจะกลายเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ

3. วิกฤตโครงสร้างประชากร (Aging Society)

งบประมาณกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) กลับถูกปรับลดลงร้อยละ 5.4 แม้รัฐบาลจะชี้แจงว่ามีการใช้เงินส่วนอื่นมาอุดหนุนเบี้ยผู้สูงอายุและเด็กแรกเกิด แต่ในภาพรวม ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยขั้นสุดยอด ซึ่งจะฉุดรั้งผลิตภาพแรงงาน (Labor Productivity) หากงบประมาณไม่สามารถเปลี่ยนผ่านโครงสร้างแรงงานให้เป็นแรงงานทักษะสูงได้ทัน สัดส่วนรายได้ต่อหัวก็จะไม่เพิ่มขึ้น

📌 บทสรุป: งบปี 2570 เพียงพอหรือไม่?

"ร่าง พ.ร.บ.งบฯ 2570 เริ่มแสดงให้เห็นความพยายามในการปักหมุดเรื่องเศรษฐกิจดิจิทัลและทุนมนุษย์ แต่อาจยัง 'ไม่แรงพอ' ที่จะเป็นรากฐานพยุงให้ไทยเป็นประเทศรายได้สูงใน 12 ปีได้จริง"

หากรัฐบาลยังไม่สามารถปฏิรูประบบราชการเพื่อลดรายจ่ายประจำ เพิ่มสัดส่วนงบลงทุนให้มากกว่านี้ และกระตุ้นให้เกิดการเบิกจ่ายงบประมาณที่รวดเร็ว (เปลี่ยนตัวเลขบนกระดาษให้เป็นเม็ดเงินหมุนเวียนจริง) ประเทศไทยก็มีความเสี่ยงสูงที่จะติดอยู่กับ "กับดักประเทศรายได้ปานกลาง" ต่อไปอีกนาน

คุณคิดว่ารัฐบาลควรโยกงบประมาณจากส่วนไหนมาเพิ่มในด้านการศึกษาหรือเทคโนโลยีเพิ่มเติม เพื่อให้เป้าหมายประเทศรายได้สูงเป็นจริงได้มากขึ้นครับ?