วันที่ 3 พฤษภาคม เป็นวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก ปี 2025 เป็นปีที่อันตรายที่สุดสำหรับผู้สื่อข่าว มีบุคลากรด้านสื่อเสียชีวิตทั่วโลกจำนวน 129 ราย "อันตราย" ของสื่อ ไม่ได้หมายถึงเพียงแค่การเอาชีวิตรอดเท่านั้น หากไม่มีสื่อความจริงก็ตายตามไปด้วย

“We have entered a very dangerous new era where journalists have become fair game.”

On this year’s #WorldPressFreedomDay, @CNN’s @clarissaward warns against a world in which the killing of journalists is met with indifference. pic.twitter.com/uc6UcqKGa7

— United Nations Geneva (@UNGeneva) May 3, 2026

https://x.com/UNGeneva/status/2050987555726741789

คำเตือนของคลาริสซา วอร์ด จาก CNN สะท้อนความรู้สึกที่น่าหดหู่เป็นพิเศษในปีนี้ ในขณะที่เรากำลังเฉลิมฉลองวันเสรีภาพสื่อโลกปี 2026 ข้อสังเกตของเธอที่ว่านักข่าวได้กลายเป็น "เป้าหมายที่ง่ายต่อการโจมตี" นั้นได้รับการสนับสนุนจากข้อมูลที่น่าสะพรึงกลัวที่สุดที่วงการนี้เคยเห็นมาในรอบหลายทศวรรษ

ความรู้สึกที่ว่าตรา "สื่อ" ได้เปลี่ยนจากโล่ป้องกันไปเป็นเป้าหมายนั้นไม่ใช่แค่ความกลัวอีกต่อไปแล้ว—แต่เป็นความจริงที่ได้รับการบันทึกไว้แล้ว

ตัวเลขเบื้องหลังอันตราย

สภาพแวดล้อมสำหรับผู้ทำงานด้านสื่อได้เสื่อมโทรมลงอย่างมากในช่วงปีที่ผ่านมา ตามรายงานล่าสุดจากคณะกรรมการคุ้มครองนักข่าว (CPJ) และยูเนสโก:

ปีที่อันตรายที่สุดเป็นประวัติการณ์: ปี 2025 ได้รับการบันทึกอย่างเป็นทางการว่าเป็นปีที่อันตรายที่สุดสำหรับนักข่าวตั้งแต่เริ่มเก็บข้อมูลในปี 1992 โดยมีผู้ทำงานด้านสื่อ 129 คนถูกฆ่าทั่วโลก

ความรุนแรงที่มุ่งเป้า: เกือบ 40% ของการเสียชีวิตเหล่านี้ถูกจัดประเภทเป็นการฆาตกรรมที่มุ่งเป้า ซึ่งมักมีจุดประสงค์เพื่อปิดปากการสืบสวนเกี่ยวกับการทุจริต อาชญากรรม organised crime หรือการใช้อำนาจเกินขอบเขตของรัฐบาล

ยุคโดรน: แนวโน้มใหม่ที่น่าหวาดหวั่นในปี 2025 และต้นปี 2026 คือการใช้โดรนติดอาวุธเพิ่มมากขึ้นเพื่อโจมตีนักข่าวในเขตความขัดแย้ง เช่น กาซา ซูดาน และยูเครน

"การเสื่อมถอยทั่วโลก": เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่ประเทศมากกว่าครึ่งหนึ่งของโลกถูกจัดอันดับอยู่ในหมวดหมู่ "ยาก" หรือ "ร้ายแรงมาก" สำหรับเสรีภาพสื่อ

ทำไมเรื่องนี้จึงสำคัญในตอนนี้

หัวข้อของวันเสรีภาพสื่อโลกปี 2026 คือ "การสร้างอนาคตที่สงบสุข" ซึ่งเน้นย้ำถึงความขัดแย้งที่น่าเศร้า: เราไม่สามารถมีสันติภาพได้หากปราศจากสื่อเสรี แต่การแสวงหาสันติภาพนี่เองที่ทำให้นักข่าวตกอยู่ในความเสี่ยงอย่างมาก

เมื่อวอร์ดพูดถึง "ความเฉยเมย" เธอเน้นย้ำถึงวัฒนธรรมของการไม่ต้องรับผิด เมื่อนักข่าวถูกฆ่าและไม่มีผลทางกฎหมายหรือทางการทูตใดๆ มันเป็นการส่งสัญญาณไฟเขียวให้กับระบอบเผด็จการและกลุ่มอาชญากรว่า "เสาหลักที่สี่" สามารถถูกทำลายได้โดยไม่ต้องรับผิดชอบใดๆ

"การโจมตีสื่อมวลชนเป็นตัวบ่งชี้สำคัญของการโจมตีเสรีภาพด้านอื่นๆ... เราทุกคนตกอยู่ในความเสี่ยงเมื่อนักข่าวถูกฆ่าตายเพราะรายงานข่าว" — Jodie Ginsberg, ซีอีโอ CPJ (ก.พ. 2026)

ระเบียบโลกที่กำลังผันผวน

การรายงานข่าวของ Ward จากแนวหน้า—รวมถึงผลงานล่าสุดของเธอในตะวันออกกลางและยูเครน—สะท้อนให้เห็นถึงโลกที่บรรทัดฐานระหว่างประเทศกำลังสั่นคลอนและเสื่อมถอยลง "อันตราย" ที่เธอเอ่ยถึงนั้น ไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของการเอาชีวิตรอดทางร่างกายเท่านั้น หากแต่ยังหมายถึงการที่ "ความจริง" กำลังจะสูญสิ้นไป หากเหล่านักข่าวต่างหวาดกลัวเกินกว่าที่จะก้าวเข้าไปยังแนวหน้า โลกใบนี้ก็จะเหลือไว้เพียงแค่โฆษณาชวนเชื่อและ "พื้นที่แห่งความเงียบงัน" เท่านั้น

นี่คือเครื่องเตือนใจอันหนักแน่นว่า เสรีภาพสื่อไม่ใช่เพียงแค่ "ประเด็นของวงการสื่อ" หากแต่เปรียบเสมือนชีพจรหล่อเลี้ยงของระบอบประชาธิปไตยที่ยังคงทำงานได้อย่างสมบูรณ์ และเมื่อใดที่ชีพจรเส้นนั้นอ่อนแรงลง ส่วนอื่นๆ ของ "ร่างกายทางการเมือง" ก็มักจะทรุดโทรมตามไปด้วยเช่นกัน