https://www.facebook.com/reel/1319677946401111
การที่ผู้นำไทย โดยเฉพาะนายกรัฐมนตรีชอบ “โชว์ทำกับข้าว” ออกสื่อ (เช่น เหตุการณ์ล่าสุดที่นายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล ไปเดินงาน OTOP Midyear 2026 แล้วโชว์ฝีมือตำส้มตำเพื่อหนุนโครงการ "ไทยช่วยไทยพลัส") ถือเป็นเครื่องมือทางการเมืองระดับคลาสสิกของไทยครับ
ในทางรัฐศาสตร์ สังคมวิทยา และการสื่อสาร วัฒนธรรมและพฤติกรรมแบบนี้สามารถอธิบายได้ผ่านแนวคิดหลักๆ ดังนี้ครับ
1. วัฒนธรรมทางการเมืองนี้เรียกว่าอะไร?
ถ้ามองในเชิงกลยุทธ์การสร้างภาพลักษณ์ พฤติกรรมนี้เรียกว่า "การสร้างภาพลักษณ์แบบประชานิยม" (Populist Image-making) หรือในแง่การสื่อสารคือ "การเมืองเรื่องภาพลักษณ์" (Image Politics) แต่หากมองในมุมมองเชิงวัฒนธรรมไทยและการเข้าหาประชาชน มันคือ "วัฒนธรรมการเมืองแบบเป็นกันเอง/เข้าถึงง่าย" (Down-to-earth / Accessibility Politics) ซึ่งมีลักษณะเฉพาะตัวดังนี้ครับ:
วัฒนธรรม "กิน-ดี-อยู่-ดี": ในสังคมไทย อาหารคือสื่อกลางในการแสดงความผูกพัน ความเป็นมิตร และความห่วงใย การร่วมวงกินข้าวหรือทำอาหารให้กิน เป็นสัญลักษณ์ของการลดช่องว่างระหว่างชนชั้นชนนำกับประชาชนทั่วไป
การสร้าง "ความจับต้องได้" (Tangibility): อาหารเป็นสิ่งที่ทุกคนเข้าใจตรงกัน ไม่ว่าคุณจะเป็นคนรวยหรือคนจน การเห็นผู้นำถือสากตำส้มตำ ถือตะหลิวผัดข้าวผัด (เหมือนตอนงาน THAIFEX ที่ผ่านมา) ทำให้ภาพลักษณ์ที่ดูห่างเหินและเป็นทางการของ "นายกรัฐมนตรี" กลายเป็น "คนธรรมดา" ในพริบตา
2. ทำไมผู้นำไทยถึงชอบ "ทำกับข้าว" โชว์?
เหตุผลเบื้องหลังที่นักการเมืองและผู้นำประเทศนิยมใช้สูตรนี้ มีอยู่ 3 ปัจจัยหลักครับ:
🎯 1. การดึงดูดความสนใจและความเป็นกันเอง (Soft & Approachable Image)
การเมืองในระบบรัฐสภาและการเลือกตั้งของไทย ผู้นำที่ดู "เข้าถึงง่าย" มักจะผูกใจประชาชนได้ดีกว่าผู้นำที่ดูแข็งกร้าวหรืออยู่บนหอคอยงาช้าง การสวมผ้ากันเปื้อน ลงมือทำอาหารโชว์ เป็นการส่งสัญญาณเชิงสัญลักษณ์ว่า “ฉันก็เป็นคนธรรมดาเหมือนพวกคุณ เข้าใจวิถีชีวิตและปากท้องของประชาชน”
📈 2. การขับเคลื่อนนโยบายเศรษฐกิจและ Soft Power
ในกรณีล่าสุด การตำส้มตำในงาน OTOP ไม่ใช่แค่การโชว์ทำอาหารขำๆ แต่เป็น "กุศโลบายทางการตลาด" (Marketing Gimmick) เพื่อดึงดูดสปอตไลท์ของสื่อมวลชนให้หันมาสนใจโครงการ "ไทยช่วยไทยพลัส" และกระตุ้นให้คนออกมาจับจ่ายใช้สอย อาหารไทยเป็นหนึ่งใน Soft Power ที่แข็งแกร่งที่สุด การที่ผู้นำลงมาโปรโมตด้วยตัวเองจึงช่วยสร้างความมั่นใจและเพิ่มมูลค่าให้สินค้าชุมชนได้เร็วที่สุด
📸 3. เป็น Content ที่ "สื่อรักและย่อยง่าย"
ในการสื่อสารยุคดิจิทัล ภาพข่าวนายกฯ นั่งประชุมเคร่งเครียดมักจะไม่ได้รับความสนใจจากคนทั่วไปเท่ากับภาพนายกฯ ยิ้มแย้มขณะกำลังตำส้มตำหรือย่างเนื้อ ภาพเหล่านี้กลายเป็น "คอนเทนต์" ที่แชร์ง่าย เข้าถึงคนทุกกลุ่ม และช่วยลดโทนความขัดแย้งทางการเมืองลงชั่วขณะ
เกร็ดประวัติศาสตร์: วัฒนธรรมผู้นำทำอาหารโชว์ในไทยไม่ใช่เรื่องใหม่ หากย้อนไปในอดีต อดีตนายกฯ อย่าง สมัคร สุนทรเวช ก็เคยมีรายการอาหารชื่อดัง "ชิมไปบ่นไป" หรือแม้แต่อดีตนายกฯ หลายๆ ท่านในยุคหลัง ก็มักจะมีภาพลักษณ์การผัดหมี่ โชว์ทอดไข่เจียว หรือทำอาหารแจกผู้ประสบภัยเมื่อเกิดวิกฤตเสมอ มันจึงกลายเป็น "สูตรสำเร็จ" ในการบริหารเสน่ห์ทางการเมืองไทยที่ยังคงได้ผลอยู่เสมอครับ
การที่ผู้นำไทย โดยเฉพาะนายกรัฐมนตรีชอบ “โชว์ทำกับข้าว” ออกสื่อ (เช่น เหตุการณ์ล่าสุดที่นายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล ไปเดินงาน OTOP Midyear 2026 แล้วโชว์ฝีมือตำส้มตำเพื่อหนุนโครงการ "ไทยช่วยไทยพลัส") ถือเป็นเครื่องมือทางการเมืองระดับคลาสสิกของไทยครับ
ในทางรัฐศาสตร์ สังคมวิทยา และการสื่อสาร วัฒนธรรมและพฤติกรรมแบบนี้สามารถอธิบายได้ผ่านแนวคิดหลักๆ ดังนี้ครับ
1. วัฒนธรรมทางการเมืองนี้เรียกว่าอะไร?
ถ้ามองในเชิงกลยุทธ์การสร้างภาพลักษณ์ พฤติกรรมนี้เรียกว่า "การสร้างภาพลักษณ์แบบประชานิยม" (Populist Image-making) หรือในแง่การสื่อสารคือ "การเมืองเรื่องภาพลักษณ์" (Image Politics) แต่หากมองในมุมมองเชิงวัฒนธรรมไทยและการเข้าหาประชาชน มันคือ "วัฒนธรรมการเมืองแบบเป็นกันเอง/เข้าถึงง่าย" (Down-to-earth / Accessibility Politics) ซึ่งมีลักษณะเฉพาะตัวดังนี้ครับ:
วัฒนธรรม "กิน-ดี-อยู่-ดี": ในสังคมไทย อาหารคือสื่อกลางในการแสดงความผูกพัน ความเป็นมิตร และความห่วงใย การร่วมวงกินข้าวหรือทำอาหารให้กิน เป็นสัญลักษณ์ของการลดช่องว่างระหว่างชนชั้นชนนำกับประชาชนทั่วไป
การสร้าง "ความจับต้องได้" (Tangibility): อาหารเป็นสิ่งที่ทุกคนเข้าใจตรงกัน ไม่ว่าคุณจะเป็นคนรวยหรือคนจน การเห็นผู้นำถือสากตำส้มตำ ถือตะหลิวผัดข้าวผัด (เหมือนตอนงาน THAIFEX ที่ผ่านมา) ทำให้ภาพลักษณ์ที่ดูห่างเหินและเป็นทางการของ "นายกรัฐมนตรี" กลายเป็น "คนธรรมดา" ในพริบตา
2. ทำไมผู้นำไทยถึงชอบ "ทำกับข้าว" โชว์?
เหตุผลเบื้องหลังที่นักการเมืองและผู้นำประเทศนิยมใช้สูตรนี้ มีอยู่ 3 ปัจจัยหลักครับ:
🎯 1. การดึงดูดความสนใจและความเป็นกันเอง (Soft & Approachable Image)
การเมืองในระบบรัฐสภาและการเลือกตั้งของไทย ผู้นำที่ดู "เข้าถึงง่าย" มักจะผูกใจประชาชนได้ดีกว่าผู้นำที่ดูแข็งกร้าวหรืออยู่บนหอคอยงาช้าง การสวมผ้ากันเปื้อน ลงมือทำอาหารโชว์ เป็นการส่งสัญญาณเชิงสัญลักษณ์ว่า “ฉันก็เป็นคนธรรมดาเหมือนพวกคุณ เข้าใจวิถีชีวิตและปากท้องของประชาชน”
📈 2. การขับเคลื่อนนโยบายเศรษฐกิจและ Soft Power
ในกรณีล่าสุด การตำส้มตำในงาน OTOP ไม่ใช่แค่การโชว์ทำอาหารขำๆ แต่เป็น "กุศโลบายทางการตลาด" (Marketing Gimmick) เพื่อดึงดูดสปอตไลท์ของสื่อมวลชนให้หันมาสนใจโครงการ "ไทยช่วยไทยพลัส" และกระตุ้นให้คนออกมาจับจ่ายใช้สอย อาหารไทยเป็นหนึ่งใน Soft Power ที่แข็งแกร่งที่สุด การที่ผู้นำลงมาโปรโมตด้วยตัวเองจึงช่วยสร้างความมั่นใจและเพิ่มมูลค่าให้สินค้าชุมชนได้เร็วที่สุด
📸 3. เป็น Content ที่ "สื่อรักและย่อยง่าย"
ในการสื่อสารยุคดิจิทัล ภาพข่าวนายกฯ นั่งประชุมเคร่งเครียดมักจะไม่ได้รับความสนใจจากคนทั่วไปเท่ากับภาพนายกฯ ยิ้มแย้มขณะกำลังตำส้มตำหรือย่างเนื้อ ภาพเหล่านี้กลายเป็น "คอนเทนต์" ที่แชร์ง่าย เข้าถึงคนทุกกลุ่ม และช่วยลดโทนความขัดแย้งทางการเมืองลงชั่วขณะ
เกร็ดประวัติศาสตร์: วัฒนธรรมผู้นำทำอาหารโชว์ในไทยไม่ใช่เรื่องใหม่ หากย้อนไปในอดีต อดีตนายกฯ อย่าง สมัคร สุนทรเวช ก็เคยมีรายการอาหารชื่อดัง "ชิมไปบ่นไป" หรือแม้แต่อดีตนายกฯ หลายๆ ท่านในยุคหลัง ก็มักจะมีภาพลักษณ์การผัดหมี่ โชว์ทอดไข่เจียว หรือทำอาหารแจกผู้ประสบภัยเมื่อเกิดวิกฤตเสมอ มันจึงกลายเป็น "สูตรสำเร็จ" ในการบริหารเสน่ห์ทางการเมืองไทยที่ยังคงได้ผลอยู่เสมอครับ
