วันอังคาร, มิถุนายน 23, 2569

งงทั้งประเทศ ! ค่าไฟที่จ่ายทุกเดือน มี "ค่าไฟถนน" เนียนอยู่ด้วย !?







ข้อมูลและข้อเท็จจริงในเรื่องนี้ มีรายละเอียดที่น่าสนใจดังนี้:

1. อยู่ตรงไหนในบิลค่าไฟ? ทำไมเรามองไม่เห็น?

รายการนี้ไม่ได้โชว์แยกออกมาเป็นอีกหนึ่งบรรทัดให้เราเห็นชัด ๆ เหมือนค่า Ft หรือค่าบริการรายเดือน

แต่ต้นทุนค่าไฟส่องสว่างตามถนนหนทางและพื้นที่สาธารณะทั่วประเทศ ถูกนำไปคำนวณรวมอยู่ภายใต้ "ค่าไฟฟ้าฐาน" (ในส่วนของการจัดหมวดหมู่ต้นทุนระบบ เช่น ความสูญเสียที่ไม่ใช่เชิงเทคนิค หรือโควตายกเว้นค่ากระแสไฟฟ้าที่ให้กับหน่วยงานรัฐ)

ส่งผลให้ราคาค่าไฟต่อหน่วยที่ประชาชนจ่ายกันอยู่ทุกวันนี้ มีส่วนแบ่งของค่าไฟถนนรวมอยู่ด้วยโดยที่เราไม่รู้ตัวมาเป็นเวลานานนับสิบปี

2. ประชาชนต้องแบกรับภาระนี้เท่าไหร่?

นักวิเคราะห์และข้อมูลจากหน่วยงานพลังงานประเมินว่า ต้นทุนไฟสาธารณะแฝงนี้คิดเป็นเงินเฉลี่ยประมาณ 10 สตางค์ต่อหน่วย * ในภาพรวมทั้งประเทศ คิดเป็นมูลค่าสูงถึงหมื่นกว่าล้านบาทต่อปี

หากเทียบให้เห็นภาพในระดับครัวเรือน: บ้านไหนที่ใช้ไฟฟ้าประมาณ 400 หน่วยต่อเดือน อาจต้องร่วมแบกรับภาระค่าไฟถนนสาธารณะนี้ไปราว ๆ 40–60 บาทต่อเดือน

3. ทำไมถึงถูกนำมารวมกับค่าไฟบ้าน?

ตามหลักเกณฑ์เดิมในอดีต (ซึ่งมีมติ ครม. รองรับ) รัฐบาลมีการให้สิทธิพิเศษยกเว้นการเรียกเก็บค่ากระแสไฟฟ้าสาธารณะบางส่วนกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) หรือหน่วยงานดูแลถนน เช่น กรมทางหลวง เพื่อสนับสนุนการส่องสว่างในชุมชน แต่เมื่อหน่วยงานเหล่านั้นใช้ไฟฟ้าฟรี ต้นทุนที่เกิดขึ้นจริงในการผลิตและจ่ายกระแสไฟฟ้าของการไฟฟ้าจึงไม่ได้หายไปไหน แต่ถูกกระจายกลับมาเป็น "ต้นทุนระบบ" ที่เรียกเก็บรวมจากผู้ใช้ไฟฟ้าทุกคนในประเทศแทน

4. ทิศทางการแก้ไขหลังจากนี้

หลังจากเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก ทางกระทรวงพลังงานและสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ได้ออกมาเคลื่อนไหวและยอมรับว่าโครงสร้างนี้ไม่ถูกต้อง และผลักภาระให้ประชาชนมากเกินไป

ปัจจุบันมีแนวคิดและนโยบายที่จะปฏิรูปโครงสร้างนี้ใหม่ โดยจะแยกภาระค่าไฟถนนออกจากบิลค่าไฟบ้านอย่างเด็ดขาด แล้วผลักดันให้หน่วยงานเจ้าของพื้นที่โดยตรง (เช่น กรมทางหลวง, กรมทางหลวงชนบท หรือ อปท.) ไปตั้งงบประมาณแผ่นดินหรือใช้ภาษีท้องถิ่นมาจ่ายค่าไฟในส่วนนี้เอง ซึ่งหากแยกส่วนนี้สำเร็จ คาดว่าจะช่วยให้ค่าไฟฟ้าต่อหน่วยของภาคประชาชนปรับตัวลดลงได้ในอนาคต