Max ธีระชาติ ก่อตระกูล - Max Kortrakul
4 hours ago ·
เคยสงสัยไหมครับว่าทำไมบ้านเราน้ำท่วมทุกปี ทั้งๆ ที่ข่าวก็บอกทุกปีว่ารัฐทุ่มงบแก้น้ำท่วมไปเยอะมาก
คืนวันเสาร์นี้เลยลองหาคำตอบดู แต่ขอออกตัวก่อนนะครับ รอบนี้ผม ใช้ AI ช่วยกวาดข้อมูล ผ่านตัวเชื่อมข้อมูลงบประมาณ (MCP) ที่ดึงข้อมูลเบิกจ่ายจริงจากระบบ GFMIS ปี 2558–2568 ตัวนี้ทำขึ้นในงาน hackathon "เพราะ AI ไม่ใช่แค่ Chatbot" ของ กมธ.ติดตามงบประมาณ เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ขอบคุณข้อมูลจาก กมธ และ PBO ฮะ
AI ทำงานเร็วมาก แต่ก็พลาดได้ ตัวเลขทั้งหมดในโพสต์นี้จึง ต้องรีเช็กก่อนนำไปใช้อ้างอิงทุกครั้ง ถือว่าเป็นแผนที่ชี้เป้าให้เราไปขุดต่อ ยังไม่ใช่ข้อสรุปครับ
วิธีที่ใช้คือให้ AI หารายการงบที่ชื่อมีคำว่า น้ำท่วม อุทกภัย ตลิ่ง ระบายน้ำ แก้มลิง คันกั้นน้ำ ผันน้ำ แล้วรวมดู 11 ปี
ผลคือ 5.38 แสนล้านบาท ครับ
เงินเยอะขนาดนี้ แต่น้ำก็ยังท่วม เลยต้องถามต่อว่าเงินไปไหน เจอ 4 เรื่องที่อยากชวนดู
1. ได้เงินมากขึ้น แต่ใช้ทันน้อยลง
ปี 2558 หน่วยงานใช้เงินน้ำท่วมได้ทันในปีราว 85% ปี 2568 ได้เงินเยอะที่สุดในรอบ 11 ปี คือ 8.2 หมื่นล้าน ทั้งๆ ที่เงินเยอะขึ้นแบบนี้ กลับใช้ทันแค่ราว 59%
เงินที่ใช้ไม่ทันต้องกันไว้ยกไปปีหน้า ปี 2568 มีเงินค้างแบบนี้ราว 2.6 หมื่นล้าน ส่วนปี 2558 มีราว 9.6 พันล้าน
หน่วยงานที่ถือเงินน้ำท่วมมากที่สุดปี 2568 คือกรมโยธาธิการและผังเมือง ได้ราว 2.5 หมื่นล้าน ส่วนใหญ่เป็นเขื่อนป้องกันตลิ่ง ใช้ได้ราว 44% และยังมีเงินค้างจากปีก่อนอีกราว 1.2 หมื่นล้าน เทียบกับกรมชลประทานที่ใช้ได้ราว 84%
2. เงินฉุกเฉินกลายเป็นเงินหลัก
ปี 2568 เงินน้ำท่วมราว 28% มาจากงบกลาง ส่วนที่เป็นเยียวยาผู้ประสบภัยจ่ายได้เร็ว อันนี้โอเค
แต่งบกลางอีกราว 7 พันล้านถูกเอาไปสร้างคลองและประตูระบายน้ำ ใช้ได้ทันในปีแค่ราว 5% เช่น
- ประตูระบายน้ำบึงบ้านโพธิ์ จ.สุพรรณบุรี 177 ล้าน ยังไม่ได้เบิกเลย
- คลองระบายน้ำคลองเปรม อ.ระโนด จ.สงขลา 250 ล้าน เบิกไปไม่ถึง 1 ล้าน
งานก่อสร้างต้องมีแบบ มีราคากลาง มีประกวดราคา แบบนี้แปลว่าตอนขอเงินฉุกเฉิน โครงการยังไม่พร้อมหรือเปล่าครับ?
3. ตำบลเดียว หลายหน่วยงานลงเงินซ้อน ← อันนี้อยากให้ดูที่สุด
AI อ่านชื่อตำบลได้ 2,387 ตำบล ในจำนวนนี้ 522 ตำบล (ราว 22%) ได้เงินน้ำท่วมจากตั้งแต่ 2 หน่วยงานขึ้นไปในปีเดียวกัน รวมราว 2 หมื่นล้านบาท
อีก 96 ตำบลได้จาก 3 หน่วยงานขึ้นไป บางตำบลอย่าง ต.ตลิ่งชัน อ.บันนังสตา จ.ยะลา มีถึง 5 กลุ่มหน่วยงานในปีเดียว
ใน 60 ตำบลที่เงินซ้อนมากที่สุด คู่ที่ซ้อนกันบ่อยสุดคือ
- งบกลาง + ชลประทาน 21 ตำบล
- โยธาฯ + ชลประทาน 18 ตำบล
- งบกลาง + โยธาฯ 16 ตำบล
ใน 40 ตำบลที่เงินซ้อนมากที่สุด มี 19 ตำบลที่งบกลางลงเพิ่ม รวมราว 1,900 ล้าน ใช้ได้ราว 5% ทั้งๆ ที่เงินของหน่วยงานปกติในจุดเดียวกันใช้ได้ราว 69%
หลายหน่วยงานในตำบลเดียวไม่ได้แปลว่าผิดเสมอไปนะครับ อาจเป็นงานที่เสริมกันจริงก็ได้ แต่คำถามคือ มีใครดูภาพรวมไหมว่างานของแต่ละหน่วยต่อกัน หรือทับกัน
4. คอนกรีตได้เยอะ เตือนภัยได้นิดเดียว
ปี 2568 รายการเขื่อนป้องกันตลิ่งได้ราว 2.2 หมื่นล้าน ส่วนระบบเตือนภัยกับสถานีวัดน้ำรวมกันได้ราว 323 ล้าน ห่างกันราว 67 เท่า
รายการที่พ่วงคำว่า "ปรับปรุงภูมิทัศน์" ยังได้มากกว่าเตือนภัยอีก คือราว 5 พันล้าน
ภาพรวมนี้เหมือนบ้านที่หลังคารั่วทุกปีครับ พ่อ แม่ ลุง ป้า ต่างคนต่างควักเงินซื้อกระเบื้องมาปะคนละจุด บางจุดปะซ้ำกันสามคน บางจุดไม่มีใครปะ
เงินที่ให้ไปก็ใช้ไม่หมด ต้องพักไว้ปีหน้า ส่วนเงินซื้อพยากรณ์อากาศให้รู้ก่อนฝนมาแทบไม่มีใครให้ ต่อให้เงินรวมเยอะแค่ไหน หลังคาก็ยังรั่ว
**ถ้าเป็นระบบที่ดี มันควรจะ
- มีพิกัดตั้งแต่วันขอเงิน ทุกโครงการต้องระบุรหัสตำบลและพิกัด แล้วมีหน่วยกลางอย่าง สทนช. เช็กซ้ำก่อนอนุมัติ ข้อมูลพวกนี้เปิดให้ประชาชนดูได้เป็นหลัก
- หนึ่งช่วงลำน้ำ หนึ่งเจ้าภาพ หน่วยอื่นลงเงินได้เมื่อมีแผนร่วมกัน
- ปิดงานเก่าก่อนขอเงินก้อนใหม่ ใช้เงินปีเก่าไม่หมด ก็ต้องปิดงานเก่าให้ได้ก่อนได้งานก่อสร้างใหม่
- แยกงบกลางออกจากงานก่อสร้าง เงินฉุกเฉินไว้เยียวยาและซ่อมด่วน งานก่อสร้างไปเข้างบปกติที่มีแบบพร้อม
- วัดผลที่คนพ้นน้ำ นับจากจำนวนบ้านที่พ้นน้ำท่วม ไม่ใช่ความยาวเขื่อนที่สร้างได้
ผมทำเป็นเว็บให้กดเล่นได้ มีแผนที่รายจังหวัด เรดาร์ตำบลที่เงินซ้อน และรายการงบก้อนใหญ่ ดูในเมนท์ฮะ
ข้อจำกัดที่ต้องรู้ก่อนใช้
- ข้อมูลปี 2562 ไม่มีกรมชลประทานเลย
- การค้นด้วยคำอาจเก็บงานชลประทานที่ไม่ใช่น้ำท่วมโดยตรงมาด้วย และตกหล่นงานที่ใช้ชื่ออื่น เช่น ขุดลอก
- งานหลายปีเห็นเฉพาะเงินงวดของปีนั้น
- การจับคู่ตำบลใช้ชื่อตำบล+อำเภอ อาจคลาดได้
ใครอยู่ในพื้นที่ที่ติดเรดาร์ ลองช่วยดูหน่อยครับว่าของจริงหน้างานเป็นยังไง งานต่อกันไหม หรือทับกัน สุดท้ายมันคือประสิทธิภาำการใช้งบเลยฮะ
https://www.facebook.com/maxteerachart/posts/122141158317183852
