
ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ได้มีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ว่า ประเทศเมียนมามีความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ (genocide) ต่อชนกลุ่มน้อยชาวมุสลิมโรฮิงยา ในช่วงปฏิบัติการกวาดล้างของกองทัพเมียนมาเมื่อปี 2560 โดยระบุว่ามีเจตนาทำลายประชากรชาวโรฮิงยาบางส่วนอย่างมีนัยสำคัญ
สาระสำคัญของคำพิพากษา
สาระสำคัญของคำพิพากษา
- ที่มาของคดี: ประเทศแกมเบียยื่นฟ้องเมียนมาต่อศาลโลกตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2562 ในข้อหาละเมิด อนุสัญญาว่าด้วยการป้องกันและลงโทษอาชญากรรมฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ค.ศ. 1948
- ข้อเท็จจริงและผลกระทบ: ศาลอ้างอิงพยานหลักฐานที่ชี้ว่ามีผู้เสียชีวิตจากการกวาดล้างราว 10,000 คน รวมถึงความรุนแรงทางเพศอย่างกว้างขวาง และการเผาทำลายหมู่บ้านเพื่อปรับพื้นที่ก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานและฐานที่มั่นด้านความมั่นคง ขณะที่ชาวโรฮิงยามากกว่า 1 ล้านคนต้องลี้ภัยอยู่ในค่ายพักพิงในบังกลาเทศ
- คำสั่งเยียวยา: ศาลสั่งให้เมียนมาชดเชยความเสียหายและดำเนินการเยียวยา เช่น การเปิดทางให้ผู้ลี้ภัยเดินทางกลับประเทศได้อย่างปลอดภัยและสมัครใจ การรวมครอบครัว การติดตามผู้สูญหาย และการฟื้นฟูสภาพร่างกายและจิตใจของผู้รอดชีวิต
- ผลผูกพันและข้อจำกัด: คำพิพากษาของศาลโลกถือเป็นที่สุด มีผลผูกพันตามกฎหมายระหว่างประเทศและอุทธรณ์ไม่ได้ แต่ศาลไม่มีกลไกบังคับใช้คำตัดสินโดยตรง ทำให้การปฏิบัติตามขึ้นอยู่กับแรงกดดันทางการทูตและการเมืองระหว่างประเทศ
ความหมายในบริบทกฎหมายระหว่างประเทศ
คำวินิจฉัยนี้มุ่งชี้ความรับผิดชอบของ รัฐ ภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ ซึ่งแยกจากการดำเนินคดีอาญารายบุคคลในศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) หรือเขตอำนาจศาลสากลของประเทศต่าง ๆ และยังถูกจับตามองในฐานะบรรทัดฐานสำคัญต่อการตีความอนุสัญญาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในคดีพิพาทระหว่างประเทศอื่น ๆ ด้วย
ที่มา Reuters
https://www.reuters.com/world/asia-pacific/top-un-court-finds-myanmar-committed-state-sponsored-genocide-against-muslim-2026-11-19/
คำวินิจฉัยนี้มุ่งชี้ความรับผิดชอบของ รัฐ ภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ ซึ่งแยกจากการดำเนินคดีอาญารายบุคคลในศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) หรือเขตอำนาจศาลสากลของประเทศต่าง ๆ และยังถูกจับตามองในฐานะบรรทัดฐานสำคัญต่อการตีความอนุสัญญาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในคดีพิพาทระหว่างประเทศอื่น ๆ ด้วย
ที่มา Reuters
https://www.reuters.com/world/asia-pacific/top-un-court-finds-myanmar-committed-state-sponsored-genocide-against-muslim-2026-11-19/
The United Nations' highest court ruled that thousands of killings and widespread sexual violence by Myanmar's security forces against the Rohingya Muslim minority population in 2017 amounted to state-sponsored genocide https://t.co/GmXKzpgF0g https://t.co/5vqfi98Pa7
— Reuters (@Reuters) November 19, 2026
สรุปไทม์ไลน์คดีโรฮิงญาในศาลยุติธรรมระหว่างประเทศตั้งแต่เริ่มต้นฟ้องจนถึงคำพิพากษา
คดีที่ประเทศแกมเบียฟ้องเมียนมาต่อ ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ในข้อหาละเมิดอนุสัญญาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ใช้เวลานานราว 7 ปี นับตั้งแต่เริ่มยื่นฟ้องเมื่อปลายปี 2562 จนกระทั่งศาลมีคำพิพากษาชี้ขาดเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 โดยมีเหตุการณ์สำคัญตามลำดับเวลาดังนี้
ปฏิบัติการกวาดล้างทางทหารในรัฐยะไข่ตอนเหนือ
25 สิงหาคม 2560
กองกำลังความมั่นคงของเมียนมาเปิดปฏิบัติการกวาดล้างอย่างรุนแรงในรัฐยะไข่ตอนเหนือ หลังเกิดเหตุโจมตีของกลุ่มติดอาวุธ ส่งผลให้เกิดการสังหารหมู่ ความรุนแรงทางเพศ การเผาหมู่บ้าน และชาวโรฮิงยามากกว่า 700,000 คนต้องอพยพหนีภัยไปยังบังกลาเทศ
คณะผู้ตรวจสอบของสหประชาชาติเสนอให้สอบสวนข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
27 สิงหาคม 2561
คณะทำงานค้นหาข้อเท็จจริงอิสระของสหประชาชาติเผยแพร่รายงานชี้ถึงความโหดร้ายรุนแรงต่อชาวโรฮิงยา และเสนอแนะให้มีการสอบสวนผู้บัญชาการระดับสูงของกองทัพเมียนมาในข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ และอาชญากรรมสงคราม
แกมเบียยื่นฟ้องเมียนมาต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ
11 พฤศจิกายน 2562
ประเทศแกมเบีย—ด้วยแรงสนับสนุนขององค์การความร่วมมืออิสลาม (OIC)—ยื่นฟ้องเมียนมาต่อศาลโลก ณ กรุงเฮก ภายใต้มาตรา 9 แห่งอนุสัญญาว่าด้วยการป้องกันและลงโทษอาชญากรรมฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ค.ศ. 1948 เพื่อขอให้วินิจฉัยความรับผิดชอบของรัฐ
เปิดไต่สวนมาตรการชั่วคราวและออง ซาน ซู จี ขึ้นให้การ
10–12 ธันวาคม 2562
ศาลโลกเปิดการพิจารณาคดีเกี่ยวกับคำร้องขอมาตรการคุ้มครองชั่วคราว โดยออง ซาน ซู จี ผู้นำพลเรือนของเมียนมาในขณะนั้นเดินทางไปชี้แจงต่อศาลที่กรุงเฮกเพื่อโต้แย้งข้อกล่าวหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
ศาลโลกมีคำสั่งมาตรการคุ้มครองชั่วคราวอย่างเป็นเอกฉันท์
23 มกราคม 2563
ศาลโลกสั่งให้เมียนมาใช้มาตรการทั้งหมดที่ทำได้เพื่อป้องกันการกระทำที่เข้าข่ายฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต่อชาวโรฮิงยา รักษาพยานหลักฐาน และรายงานความคืบหน้าต่อศาลตามกำหนด
เมียนมาคัดค้านเขตอำนาจศาลและเกิดรัฐประหารในประเทศ
มกราคม – กุมภาพันธ์ 2564
ในเดือนมกราคม 2564 เมียนมายื่นคำคัดค้านเบื้องต้นต่อเขตอำนาจศาลของ ICJ และต่อมาในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2564 กองทัพเมียนมาก่อรัฐประหารยึดอำนาจจากรัฐบาลพลเรือน
ศาลโลกยืนยันมีเขตอำนาจพิจารณาคดี
22 กรกฎาคม 2565
ศาลโลกมีคำวินิจฉัยปฏิเสธคำคัดค้านเบื้องต้นของเมียนมาเป็นส่วนใหญ่ และยืนยันว่าศาลมีอำนาจพิจารณาคำฟ้องของแกมเบียในเนื้อหาคดีต่อไปได้
หลายประเทศยื่นคำแถลงขอแทรกแซงคดี
พฤศจิกายน 2566 – กรกฎาคม 2568
หลายประเทศ—อาทิ แคนาดา เดนมาร์ก ฝรั่งเศส เยอรมนี เนเธอร์แลนด์ สหราชอาณาจักร มัลดีฟส์ รวมถึงสโลวีเนีย สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก เบลเยียม และไอร์แลนด์—ยื่นคำแถลงขอแทรกแซงในคดีเพื่อสนับสนุนการตีความอนุสัญญาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ซึ่งศาลทยอยรับคำร้องแทรกแซงในช่วงปี 2567–2568
เปิดไต่สวนในเนื้อหาคดี (Merits Hearings)
12–29 มกราคม 2569
คู่กรณีเข้าแถลงปิดข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายในเนื้อหาคดีต่อหน้าศาลโลกเป็นเวลาเกือบสามสัปดาห์ เพื่อปูทางสู่คำพิพากษาขั้นสุดท้าย
ศาลโลกมีคำพิพากษาว่าเมียนมามีความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
19 พฤศจิกายน 2569
ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศมีคำพิพากษาชี้ขาดว่าเมียนมากระทำการอันเข้าข่ายฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต่อประชากรชาวโรฮิงยาในรัฐยะไข่ตอนเหนือ และละเมิดพันธกรณีในการป้องกันและลงโทษการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ โดยคำพิพากษาถือเป็นที่สุดและอุทธรณ์ไม่ได้
จุดเปลี่ยนสำคัญของกระบวนการ
การเปิดประตูคดีโดยรัฐที่ไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง: การที่แกมเบียใช้สถานะภาคีอนุสัญญาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ฟ้องร้องเมียนมา ถือเป็นหมุดหมายสำคัญที่เปิดทางให้รัฐภาคีอื่น ๆ สามารถนำประเด็นการละเมิดอนุสัญญาขึ้นสู่ศาลโลกได้แม้ไม่ได้เป็นผู้เสียหายโดยตรง
ผลกระทบจากการเมืองภายในเมียนมา: การเปลี่ยนผ่านจากรัฐบาลพลเรือนไปสู่รัฐบาลทหารหลังรัฐประหารปี 2564 ส่งผลต่อการดำเนินรูปคดีและแนวทางการต่อสู้คดีของฝ่ายเมียนมาในระยะถัดมา ขณะที่คดีเดินหน้าต่อเนื่องจนถึงคำพิพากษาปี 2569
ด่วน! (19 พ.ย.) #สหราชอาณาจักร สั่งขับทูตทหาร #เมียนมา ออกนอกประเทศ และจะมีมาตรการอื่นๆ ตามมา … เป็นสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงยูเอ็น #UNSC ประเทศแรกที่ตอบสนองอย่างเป็นรูปธรรมต่อคำพิพากษาของ #ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ กรณี #ล้างเผ่าพันธุ์ #โรฮิงญา … แล้ว #ไทย ยังจะแบก #มินอ่องหล่าย ต่อไปมั้ย?
— Sunai (@sunaibkk) November 19, 2026
คำแปลภาษาไทย:
แถลงการณ์เกี่ยวกับคำพิพากษาศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) กรณีประเทศเมียนมา
19 พฤศจิกายน 2026
วันนี้ ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศได้มีคำพิพากษาครั้งประวัติศาสตร์ โดยตัดสินว่าเมียนมาได้กระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวโรฮีนจา
สหราชอาณาจักรขอยืนยันการสนับสนุนอย่างเต็มที่ต่อศาลและระเบียบกฎหมายระหว่างประเทศ พร้อมทั้งขอประณามการปฏิบัติอันโหดร้ายทารุณต่อชาวโรฮีนจาโดยระบอบทหารเมียนมา
สหราชอาณาจักรมีความมุ่งมั่นที่จะดำเนินการและสร้างความรับผิดชอบต่ออาชญากรรมอันน่าสะพรึงกลัวเหล่านี้
เรากำลังดำเนินการในทันทีในวันนี้เมื่อพิจารณาจากคำพิพากษาดังกล่าว ต่อยอดจากมาตรการคว่ำบาตรที่มีอยู่เดิมต่อระบอบทหารเมียนมา เรากำลังมีคำสั่งเนรเทศผู้ช่วยทูตฝ่ายกลาโหมของเมียนมาออกจากสหราชอาณาจักร และเรียกร้องอย่างเร่งด่วนให้มีการประชุมคณะรัฐมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) เพื่อหารือเกี่ยวกับคำพิพากษานี้
เราต้องสร้างความมั่นใจว่าคำตัดสินของศาลได้ส่งสัญญาณที่ชัดเจนว่าอาชญากรรมเช่นนี้จะไม่สามารถกระทำได้โดยลอยนวล
ชาวโรฮีนจาต้องเผชิญกับความรุนแรง การพลัดถิ่น และการกดขี่ข่มเหงอันน่าสะพรึงกลัวมาเป็นเวลาหลายปี เมียนมาต้องปฏิบัติตามคำพิพากษาอย่างเต็มที่ ประชาคมระหว่างประเทศต้องเข้ามาร่วมมือกันในการสนับสนุนการบังคับใช้ ความรับผิดชอบ และความยุติธรรมสำหรับชาวโรฮีนจา
นอกจากนี้ เรายังได้เรียกตัวอัครราชทูตผู้รักษาการแทน (Chargé d'Affaires) ของเมียนมาเข้ามาพบ และจะกำหนดแนวทางดำเนินการเพิ่มเติมในอีกไม่กี่วันข้างหน้า เพื่อให้แน่ใจว่าผู้ที่ต้องรับผิดชอบจะถูกนำตัวมารับโทษ เรายังคงยึดมั่นในการสนับสนุนชาวโรฮีนจา ตลอดจนอนาคตที่สงบสุข เป็นประชาธิปไตย และครอบคลุมคนทุกกลุ่มสำหรับเมียนมา
เอ็ด มิลลิแบนด์ (ED MILIBAND)
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ