ผู้นำประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่เดินทางมาถึงฟิลิปปินส์เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน ต้องเจอกับการประท้วงของชาวฟิลิปปินส์ การประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งนี้ ใครเข้าร่วม และมีประเด็นสำคัญอะไรที่ต้องจับตา?

https://www.youtube.com/shorts/Lr7garoy0tk

Protesters condemn US policies as ASEAN summit begins in Manila | AJ #shorts

Southeast Asian leaders arriving in the Philippines for the ASEAN summit have been met with protests over how expensive basic commodities have become. There is also anger over the US-led AI supply chain initiative called Pax Silica, as Al Jazeera’s Barnaby Lo reports.
.....



การประชุมสุดยอดอาเซียน: ใครเข้าร่วมบ้างและมีประเด็นสำคัญอะไรที่ต้องจับตา?

ปัญหาการหยุดชะงักด้านพลังงานอันเป็นผลมาจากสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน ถือเป็นประเด็นสำคัญสำหรับกลุ่มประเทศอาเซียนที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าพลังงาน

บรรดาประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งรวมตัวกันเป็นกลุ่มเศรษฐกิจอาเซียน จะจัดการประชุมขึ้นที่ประเทศฟิลิปปินส์ในสัปดาห์นี้ ในขณะที่ภูมิภาคดังกล่าวยังคงได้รับผลกระทบอย่างหนักจากการขาดแคลนน้ำมัน ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน รวมถึงการแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ และจีน ที่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเศรษฐกิจในภูมิภาค

การประชุมสุดยอดที่กรุงมะนิลาจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 15 ถึง 17 พฤศจิกายน โดยจะมีประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ และผู้นำระดับโลกอีกหลายท่านเข้าร่วมด้วย

สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ซึ่งมีสมาชิก 11 ประเทศ มีเป้าหมายที่จะสร้างตลาดเดียวร่วมกัน แม้ว่าจะไม่มีอำนาจบังคับใช้การตัดสินใจใดๆ ต่อประเทศสมาชิกก็ตาม กลุ่มนี้ประกอบด้วย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย บรูไน เวียดนาม ลาว เมียนมา กัมพูชา และติมอร์-เลสเต โดยมีประชากรรวมกันเกือบ 694 ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละ 8.4 ของประชากรโลก

โดยปกติแล้วจะมีการประชุมอาเซียนหลายครั้งในแต่ละปี และการประชุมในสัปดาห์นี้คาดว่าจะเป็นการประชุมครั้งสุดท้ายของปีนี้

นอกเหนือจากวิกฤตพลังงานแล้ว ยังมีประเด็นเร่งด่วนอื่นๆ เช่น ข้อพิพาทในทะเลจีนใต้และประเด็นทางการค้า

ข้อมูลเบื้องต้นมีดังนี้:


ภาพประกอบ

ใครเข้าร่วมบ้าง?

นอกจากผู้นำและตัวแทนจากประเทศสมาชิกทั้ง 11 ประเทศแล้ว ยังมีแขกคนสำคัญอื่นๆ เข้าร่วมด้วย ได้แก่:

• ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ – คาดว่าทรัมป์จะเข้าร่วมการประชุมสุดยอดพิเศษกับกลุ่มประเทศอาเซียนในวันที่ 17 พฤศจิกายน ท่ามกลางความตึงเครียดทางการค้าระหว่างสหรัฐฯ และจีน นอกจากนี้ เขายังมีกำหนดหารือทวิภาคีกับประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ ของฟิลิปปินส์ ก่อนจะเดินทางต่อไปยังประเทศจีนเพื่อเข้าร่วมการประชุมความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (APEC) ในวันที่ 18-19 พฤศจิกายน
• นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี ของอินเดีย – แม้อินเดียจะไม่ได้เป็นสมาชิกอาเซียน แต่อินเดียถือเป็นคู่ค้าสำคัญของประเทศสมาชิกต่างๆ
• นายมาร์ก คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดา – คาร์นีย์มีกำหนดกล่าวสุนทรพจน์ในการประชุมสุดยอดครั้งนี้
• ประธานาธิบดีลูอิซ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ของบราซิล – การเยือนครั้งนี้ถือเป็นครั้งแรกที่ประธานาธิบดีบราซิลซึ่งดำรงตำแหน่งอยู่ในขณะนั้นได้เดินทางมาเยือนฟิลิปปินส์ คาดว่าเขาจะหารือในประเด็นด้านการค้า การป้องกันประเทศ และความร่วมมือในด้านอื่น ๆ กับบรรดาประเทศสมาชิกอาเซียน
• เซอร์เก ลาฟรอฟ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศรัสเซีย โดยการเยือนครั้งนี้เกิดขึ้นภายหลังการประชุมสุดยอดรัสเซีย-อาเซียนเมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา

ประเด็นสำคัญมีอะไรบ้าง?

สงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน
การประชุมสุดยอดครั้งนี้จัดขึ้นในช่วงเวลาที่ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังเผชิญกับผลกระทบอย่างหนักจากการขาดแคลนน้ำมันและก๊าซธรรมชาติจากตะวันออกกลาง ท่ามกลางสถานการณ์สงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอล กับอิหร่าน

ฟิลิปปินส์ เวียดนาม และมาเลเซีย เป็นกลุ่มประเทศที่ได้รับผลกระทบจากการหยุดชะงักของพลังงานในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียมากที่สุด โดยฟิลิปปินส์ถึงขั้นประกาศภาวะฉุกเฉินด้านพลังงานระดับชาติเมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา

นอกจากนี้ ประชาชนชาวอาเซียนหลายล้านคนยังอาศัยและทำงานอยู่ในตะวันออกกลาง ซึ่งสงครามดังกล่าวส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยและรายได้ของพวกเขา

ในขณะเดียวกัน ประเทศในเอเชียต่างมีความกังวลว่าความขัดแย้งอาจลุกลามเข้ามาถึงช่องแคบมะละกา ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือแคบ ๆ ระหว่างอินโดนีเซีย มาเลเซีย และสิงคโปร์

การค้า
สงครามภาษีของสหรัฐฯ ส่งผลให้ประเทศสมาชิกอาเซียนถูกปรับขึ้นภาษีนำเข้าในอัตรา 10-12.5% ​​นับตั้งแต่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เริ่มดำรงตำแหน่งสมัยที่สอง ซึ่งกระตุ้นให้อาเซียนต้องหันไปกระชับความสัมพันธ์ทางการค้ากับภูมิภาคอื่น ๆ แทน

ทะเลจีนใต้
จีนและประเทศสมาชิกอาเซียน 4 ประเทศ ได้แก่ บรูไน มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และเวียดนาม รวมถึงไต้หวัน ต่างเผชิญกับข้อพิพาทเรื่องดินแดนในเส้นทางเดินเรือที่มีความสำคัญแห่งนี้มานานหลายทศวรรษ

พื้นที่ดังกล่าวมีความสำคัญเนื่องจากเชื่อกันว่ามีแหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติอยู่ใต้ทะเล

ในปี 2005 อาเซียนได้เริ่มเจรจาจัดทำ “แนวปฏิบัติ” (Code of Conduct) ร่วมกับจีน เพื่อลดพฤติกรรมก้าวร้าวและป้องกันไม่ให้เกิดการปะทะครั้งใหญ่ อย่างไรก็ตาม การเจรจามักหยุดชะงักลงเป็นระยะ โดยเฉพาะในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาเนื่องจากความตึงเครียดที่พุ่งสูงขึ้น โดยเฉพาะระหว่างฟิลิปปินส์และจีน

ในปี 2023 ทั้งสองฝ่ายตกลงที่จะเร่งกระบวนการเจรจาและตั้งเป้าให้มีร่างข้อตกลงฉบับสมบูรณ์ภายในปีนี้ โดยในปีนี้มีการเจรจากันไปแล้วไม่ต่ำกว่า 10 รอบ นำโดยมาเลเซีย และรอบสุดท้ายจัดขึ้นในเดือนตุลาคมที่ผ่านมา

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ต่างตั้งข้อสงสัยว่าการประชุมสุดยอดในสัปดาห์นี้จะได้ข้อสรุปที่ชัดเจนหรือไม่ ซึ่งหมายความว่าการเจรจาอาจต้องดำเนินต่อไปจนถึงปีหน้า 

ความตึงเครียดระหว่างไทยและกัมพูชา

เกิดการปะทะกันด้วยอาวุธระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนทั้งสองแห่งเมื่อช่วงปลายปีที่ผ่านมา บริเวณแนวชายแดนที่มีข้อพิพาทเป็นระยะทางยาวกว่า 800 กิโลเมตร (500 ไมล์) รวมถึงกรณีการอ้างสิทธิ์เหนือศาสนสถานศักดิ์สิทธิ์ เช่น ปราสาทพระวิหาร

มีรายงานผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 150 คน และประชาชนเกือบหนึ่งล้านคนต้องกลายเป็นผู้พลัดถิ่น

ประเทศสมาชิกอาเซียน รวมถึงจีนและสหรัฐอเมริกา ได้เข้ามาแทรกแซงจนนำไปสู่การเจรจา แม้ว่าจะมีการหยุดยิงเกิดขึ้นตั้งแต่เดือนธันวาคมที่ผ่านมา แต่ข้อพิพาทเรื่องพรมแดนในภาพรวมยังคงไม่ได้รับการแก้ไข ทางกลุ่มอาเซียนจึงเรียกร้องให้มีการเจรจาเพิ่มเติมโดยให้มีผู้สังเกตการณ์จากฝ่ายที่สามเข้าร่วมด้วย


ความขัดแย้งในเมียนมา
สงครามกลางเมืองที่ยังคงดำเนินอยู่ในเมียนมา ซึ่งซ้ำเติมวิกฤตผู้ลี้ภัยชาวโรฮีนจาให้รุนแรงยิ่งขึ้น ได้กลายเป็นประเด็นสำคัญอันดับต้นๆ ในวาระการประชุม โดยกลุ่มอาเซียนผลักดันให้มีการฟื้นฟูระบอบประชาธิปไตยในประเทศดังกล่าว

กลุ่มกบฏหลายกลุ่ม ซึ่งรวมถึงกลุ่มติดอาวุธตามแนวทางชาติพันธุ์ ได้ต่อสู้กับรัฐบาลทหารนับตั้งแต่เกิดเหตุรัฐประหารในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2021


https://www.aljazeera.com/news/2026/11/15/asean-summit-whos-attending-and-whats-at-stake