ทำไมน้ำมันยังแพง? เจาะโครงสร้างราคาน้ำมัน 1 ลิตร คนไทยจ่ายอะไรบ้าง

ข้อมูลสำคัญ!ทำไมน้ำมันยังแพง? เจาะโครงสร้างราคาน้ำมัน 1 ลิตร คนไทยจ่ายอะไรบ้าง https://t.co/nTryDCcjOV

— Prasong_lert (@Prasong_lert) November 11, 2026

https://x.com/Prasong_lert/status/2120531622319808631

.....

คำถามที่ว่า "ทำไมน้ำมันยังแพง?" สะท้อนความสงสัยของคนไทยหลายคน เมื่อมองไปที่ราคาหน้าปั๊มที่ดูสูงสวนทางกับความเป็นจริง โดยโครงสร้างราคาน้ำมันขายปลีก 1 ลิตรในประเทศไทยไม่ได้มาจากต้นทุนเนื้อน้ำมันดิบหรือการผลิตเพียงอย่างเดียว แต่ประกอบไปด้วยองค์ประกอบหลัก 4 ส่วนสำคัญ ดังนี้

องค์ประกอบโครงสร้างราคาน้ำมัน 1 ลิตร คนไทยจ่ายอะไรบ้าง?

        1. ต้นทุนเนื้อน้ำมัน (Ex-Refinery Price)

• คือต้นทุนราคาน้ำมันสำเร็จรูปที่ผลิตจากโรงกลั่น ซึ่งจะผันผวนและอิงตามราคาน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดโลก (ตลาดภูมิภาคเอเชีย)

        2. ภาษี (Taxes)

• ภาษีสรรพสามิต: จัดเก็บโดยกระทรวงการคลังตาม พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต เพื่อนำรายได้ไปใช้ในการพัฒนาประเทศ
• ภาษีเทศบาล: จัดเก็บเพิ่มในอัตรา 10% ของภาษีสรรพสามิต เพื่อส่งให้กระทรวงมหาดไทยนำไปใช้พัฒนาท้องถิ่น
• ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT): จัดเก็บ 7% ของราคาขายส่งน้ำมันเชื้อเพลิง และจัดเก็บอีก 7% ของค่าการตลาด

        3. เงินกองทุน (Funds)

• เงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง: จัดเก็บหรือชดเชยโดยคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) เพื่อรักษาเสถียรภาพราคาขายปลีกในประเทศไม่ให้ผันผวนรุนแรงตามตลาดโลก
• เงินกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน: จัดเก็บเพื่อสนับสนุนพลังงานทางเลือก พลังงานทดแทน และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน

        4. ค่าการตลาด (Marketing Margin)

• คือส่วนที่เป็นต้นทุน ค่าใช้จ่าย และกำไรของธุรกิจค้าปลีกน้ำมันทั้งระบบ ตั้งแต่การจัดการคลังน้ำมัน การขนส่ง ไปจนถึงการให้บริการของสถานีบริการน้ำมัน (ปั๊มน้ำมัน)

เจาะลึกตัวเลขโครงสร้างราคาน้ำมัน (อ้างอิงข้อมูลจาก สนพ.)
หากดูตัวอย่างโครงสร้างน้ำมันประเภทต่างๆ จะเห็นภาระภาษีและเงินกองทุนที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน:

แก๊สโซฮอล์ 95:

• ราคาหน้าโรงกลั่น ~22.72 บาท/ลิตร
• ภาษีสรรพสามิต 6.75 บาท/ลิตร
• เงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ 3.22 บาท/ลิตร

เบนซิน 95 (Premium):

• มีภาระสูงกว่าปกติ โดยมีภาษีสรรพสามิต 7.50 บาท/ลิตร และเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ สูงถึง 11.17 บาท/ลิตร

แก๊สโซฮอล์ E20:

• รัฐสนับสนุนพลังงานทางเลือก ทำให้ภาษีสรรพสามิตเก็บถูกลงเหลือเพียง 0.3580 บาท/ลิตร และเงินเข้ากองทุน 2.55 บาท/ลิตร

ดีเซล (หมุนเร็ว):

• ราคาหน้าโรงกลั่นค่อนข้างสูง (~32.64 บาท/ลิตร) แต่ภาครัฐใช้กลไก กองทุนน้ำมันฯ เข้ามาช่วยชดเชย (ติดลบชดเชยราคา) เพื่อพยายามตรึงราคาไม่ให้สูงเกินไปจนกระทบค่าครองชีพของประชาชนในภาพรวม

สถานะกองทุนน้ำมันฯ ที่ยังคงกดดันราคา

สาเหตุหลักประการหนึ่งที่ทำให้รัฐบาลต้องบริหารจัดการราคาอย่างระมัดระวัง คือ ฐานะของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่ยังคงประสบภาวะติดลบกว่า 108,000 ล้านบาท (แบ่งเป็นในส่วนของน้ำมันและก๊าซ LPG) ซึ่งมีภาระรายจ่ายชดเชยราคาพลังงานในประเทศอย่างต่อเนื่อง ทำให้การปรับลดราคาลงในระยะยาวทำได้ค่อนข้างจำกัด

ที่มา Next News

อ่านต่อ
https://nextnewsth.com/th/public-policy/economy/6af477f0b75e08a04e1838ef