นิกร ยอมถอย ถอนร่างข้อบังคับสภาฯ โดยปรับลดจากเดิม 15 หลักการ เหลือ 9 หลักการ สาระสำคัญ 9 หลักการ ในร่างฉบับใหม่ มีอะไรบ้าง

Matichon Online
@MatichonOnline

เพื่อไม่ให้ประเด็นดังกล่าวกลายเป็นชนวนความขัดแย้งและเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาสภา จึงตัดสินใจตัดหมวดบัญญัติเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติของคณะกรรมาธิการออกทั้งหมด
.
นิกร จำนง สส.ภูมิใจไทย
แถลงถอนร่างข้อบังคับสภาที่เกี่ยวกับการทำงานของกรรมาธิการ

https://x.com/MatichonOnline/status/2120356485293326502
.....

ประเด็นความขัดแย้งกรณีการแก้ไข ร่างข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ในส่วนที่เกี่ยวกับ คณะกรรมาธิการ (กมธ.) มีรายละเอียดและบริบทความเป็นมาดังนี้ครับ

 
1. บริบทและต้นเหตุความขัดแย้ง

ภาพรวมเดิม: ในร่างแก้ไขข้อบังคับสภาฯ ฉบับเดิมที่นายนิกร จำนง (พรรคภูมิใจไทย) เสนอเข้าสภา มีทั้งหมด 15 หลักการ ซึ่งรวมถึงหมวดที่ว่าด้วย "วิธีปฏิบัติและกลไกการทำงานของคณะกรรมาธิการ"

ข้อกังวลจากฝ่ายค้าน: ข้อเสนอปรับเปลี่ยนในหมวดดังกล่าวสร้างความหวาดระแวงทางการเมืองอย่างมาก โดยเฉพาะพรรคฝ่ายค้าน (เช่น พรรคประชาชน) ที่เห็นว่า บทบัญญัติใหม่บางข้ออาจเป็นการ "ริบอำนาจ" หรือลดทอนบทบาทของ กมธ. ในการตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหาร/รัฐบาล

 
2. ประเด็นร้อนในหมวดกรรมาธิการที่เป็นปัญหา (5-6 ประเด็น)

สาระสำคัญที่ทำให้เกิดความตีความไปคนละทิศทางและกลายเป็นประเด็นขัดแย้งหลัก ได้แก่:

• อำนาจการเรียกบุคคล/เอกสาร: ข้อกำหนดเกี่ยวกับขั้นตอนการใช้อำนาจเรียกข้าราชการ รัฐมนตรี หรือบุคคลภายนอกมาชี้แจง ซึ่งฝ่ายค้านมองว่าอาจทำให้ขั้นตอนยุ่งยากขึ้นจนเป็นอุปสรรคในการตรวจสอบฝ่ายบริหาร
• การเลือกประธานคณะกรรมาธิการ: หลักเกณฑ์และเงื่อนไขการเลือกตั้งประธาน กมธ.
• กรณีคะแนนเสียงเท่ากัน: วิธีการดำเนินการและการตัดสินเมื่อการลงมติเลือกประธานกรรมาธิการวิสามัญเกิดภาวะคะแนนเท่ากัน

3. ทางออกและการถอยของพรรคภูมิใจไทย

เพื่อไม่ให้ประเด็นกรรมาธิการกลายมาเป็นชนวนความขัดแย้งที่ขัดขวางการปรับปรุงสภาในภาพรวม:

• ถอนร่างเดิม และเสนอ ร่างฉบับปรับปรุงใหม่: นายนิกร จำนง ตัดสินใจถอนร่างเดิมออก และยื่นร่างฉบับใหม่ที่ ตัดหมวดบัญญัติว่าด้วยวิธีปฏิบัติของ กมธ. ออกทั้งหมด (ลดกรอบจาก 15 เหลือ 9 หลักการ)
• เน้นเฉพาะจุดร่วม: ร่างใหม่จะมุ่งเน้นเฉพาะการเพิ่มประสิทธิภาพงานนิติบัญญัติที่ทุกฝ่ายเห็นพ้องร่วมกัน เช่น:
• การปรับลดเวลาการตั้งกระทู้ถามทั่วไปเหลือกระทู้ละไม่เกิน 20 นาที
• การนับเวลาแปรญัตติ 7 วัน โดยไม่นับรวมวันหยุดเสาร์-อาทิตย์
• การเพิ่มนักกฎหมายนิติบัญญัติมาช่วยตรวจร่างกฎหมายในชั้น กมธ.
• การบูรณาการข้อเสนอจากพรรคฝ่ายค้านและข้าราชการประจำเข้าไว้ด้วยกัน
• การยอมถอยในหมวดกรรมาธิการครั้งนี้จึงเป็นกลยุทธ์ "ถอดชนวน" เพื่อให้ข้อบังคับสภาฯ ส่วนอื่นๆ สามารถผ่านการพิจารณาและนำมาใช้ปรับปรุงการทำงานของสภาได้จริงโดยเร็ว

การยอมถอยในหมวดกรรมาธิการครั้งนี้จึงเป็นกลยุทธ์ "ถอดชนวน" เพื่อให้ข้อบังคับสภาฯ ส่วนอื่นๆ สามารถผ่านการพิจารณาและนำมาใช้ปรับปรุงการทำงานของสภาได้จริงโดยเร็ว

.....

ร่างข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎรฉบับใหม่ที่ยื่นโดย นายนิกร จำนง ได้รับการปรับลดจากเดิม 15 หลักการ เหลือ 9 หลักการ โดยตัดหมวดที่เป็นประเด็นขัดแย้งเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติและการใช้อำนาจของคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ออกทั้งหมด แล้วหลอมรวมข้อเสนอจากทั้งพรรคร่วมรัฐบาล พรรคฝ่ายค้าน และข้อเสนอของข้าราชการประจำสภาฯ เข้าด้วยกัน

 
📌 สาระสำคัญ 9 หลักการ ในร่างฉบับใหม่

1. ปรับลดเวลากระทู้ถามทั่วไป: ปรับลดกรอบเวลาในการเสนอและตอบกระทู้ถามทั่วไปลงเหลือ ไม่เกิน 20 นาทีต่อกระทู้ (จากเดิม 30 นาที) เพื่อกระชับเวลาและเปิดโอกาสให้สภาฯ พิจารณาเรื่องอื่นๆ ได้มากขึ้น
2. คงเวลากระทู้ถามสด: ให้คงกรอบเวลาสำหรับการตั้งคำถามและการตอบกระทู้ถามสดไว้ที่ 30 นาที ตามเดิม เพื่อรักษาประสิทธิภาพในการตรวจสอบเรื่องเร่งด่วน
3. ปรับการนับเวลาการแปรญัตติ: กำหนดให้นับระยะเวลาการแปรญัตติร่างกฎหมาย 7 วัน โดย นับเฉพาะวันทำการ (ไม่นับรวมวันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดราชการ) เพื่อให้สมาชิกมีเวลาศึกษารายละเอียดและยื่นคำขอแปรญัตติได้อย่างถอดถอนและรอบคอบ
4. ร่างกฎหมายเดินหน้าต่อได้แม้ผู้เสนอพ้นสมาชิกภาพ: กำหนดให้กระบวนการพิจารณาร่างกฎหมายยังคงดำเนินต่อไปได้ แม้ว่า สส. ผู้ร่วมเสนอร่างกฎหมายนั้นจะพ้นจากสมาชิกภาพในภายหลัง
5. เปิดช่องควบรวมเนื้อหาร่างกฎหมาย: อนุญาตให้คณะกรรมาธิการสามารถนำเนื้อหาสาระของร่างพระราชบัญญัติหลายฉบับที่ผ่านการรับหลักการแล้ว และมีหลักการสอดคล้องกัน มาพิจารณาปรับรวมเป็นร่างเดียวกันได้ เพื่อลดความซ้ำซ้อน
6. เพิ่มตำแหน่งนักกฎหมายนิติบัญญัติช่วยงาน กมธ.: ให้แต่งตั้งผู้ช่วยเลขานุการคณะกรรมาธิการพิจารณาร่างกฎหมายสำคัญจำนวน 2 คน โดยกำหนดให้ 1 ในนั้นเป็น นักกฎหมายนิติบัญญัติ ของสภาผู้แทนราษฎร เพื่อช่วยตรวจทานถ้อยคำ โครงสร้าง และเทคนิคนิติบัญญัติ
7. ยกระดับการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ (Digital Parliament): บูรณาการระบบสารสนเทศในการยื่นและเสนอกระทู้ถาม รวมถึงการแจ้งขอเลื่อนการตอบกระทู้ผ่านระบบดิจิทัล (ข้อเสนอจากฝ่ายค้าน)
8. ปรับปรุงขั้นตอนการจัดลำดับระเบียบวาระ: ปรับกลไกและขั้นตอนการจัดระเบียบวาระการประชุมให้มีความคล่องตัวมากขึ้น ลดภาวะวาระค้างพิจารณา
9. ปรับปรุงหลักเกณฑ์ทางธุรการและงานฝ่ายประจำ: แก้ไขข้อบังคับด้านการบริหารจัดการภายในสภาฯ ตามข้อเสนอแนะของข้าราชการประจำสภาผู้แทนราษฎร เพื่อสนับสนุนการทำงานนิติบัญญัติให้เป็นระบบ

.....

หมวดที่ถูกตัดออกคือ "หมวดวิธีปฏิบัติและกลไกการทำงานของคณะกรรมาธิการ (กมธ.)" ซึ่งประกอบด้วย 3 ประเด็นหลักที่สร้างความหวาดระแวงทางการเมืองระหว่างฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้าน 

1. ข้อกำหนดและขั้นตอนการใช้อำนาจเรียกบุคคล/เอกสาร

ประเด็นขัดแย้ง: ข้อเสนอเดิมมีการเสนอให้ปรับปรุงเกณฑ์และขั้นตอนการใช้อำนาจของ กมธ. ในการออกหนังสือเรียกข้าราชการ รัฐมนตรี หรือบุคคลภายนอกมาชี้แจงและส่งเอกสาร

ข้อกังวล: ฝ่ายค้านกังวลว่าการเพิ่มเงื่อนไขหรือขั้นตอนทางธุรการที่ซับซ้อนขึ้น อาจเป็นการ ลดทอนอำนาจแท้จริงของ กมธ. ฝ่ายค้าน และกลายเป็นอุปสรรคในการตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหาร

 
2. หลักเกณฑ์และเงื่อนไขการเลือกตั้งประธานคณะกรรมาธิการ

ประเด็นขัดแย้ง: การปรับปรุงกติกาว่าด้วยขั้นตอนการลงมติเลือกประธาน กมธ. แต่ละคณะ

ข้อกังวล: ฝ่ายค้านมองว่าอาจเปิดช่องให้ฝ่ายบริหารหรือพรรคร่วมรัฐบาลที่มีเสียงข้างมาก เข้ามากระทบสัดส่วนหรือกลไกการเลือกประธาน กมธ. ซึ่งเดิมจัดสรรตามสัดส่วน สส. ของแต่ละพรรค

3. วิธีการดำเนินการเมื่อเกิดภาวะคะแนนเสียงเท่ากัน

ประเด็นขัดแย้ง: การกำหนดกติกาการตัดสินกรณีที่การลงมติเลือกประธานกรรมาธิการวิสามัญ (กมธ. ที่ตั้งขึ้นเฉพาะกิจเพื่อพิจารณา พ.ร.บ.) เกิดภาวะคะแนนเสียงเท่ากัน

ข้อกังวล: มีความเห็นต่างในการกำหนดชี้ขาด ซึ่งฝ่ายการเมืองต่างเกรงว่าจะทำให้ฝ่ายตรงข้ามได้เปรียบชี้ขาดการเลือกประธาน กมธ. วิสามัญชุดสำคัญๆ

ผลลัพธ์ของการถอนหมวดนี้:

นายนิกร จำนง เลือกที่จะ ถอนทั้งหมวดนี้ออกไปก่อน แล้วกลับไปใช้แนวปฏิบัติเดิมตามข้อบังคับปี 2562 เพื่อให้สภาฯ สามารถเดินหน้าพิจารณาแก้ไขในส่วนอื่นที่มีความเห็นพ้องตรงกันได้โดยไม่สะดุด