Poetry of Bitch
November 12
·
สรุปไทม์ไลน์ #น้ำสีรุ้ง ปราจีนบุรี
มรดกพิษ คสช. ที่ประชาชนไม่ได้เลือก
—————
2557: รัฐประหารครั้งที่ 13 ของไทย
2559: ปลดกลอนประตูต้อนรับมลพิษ
2561: จีนปิดประตู แต่ไทยเปิดอ้าซ่า
2562: คสช.จากไป แต่มรดกพิษยังอยู่
2569: ยกเลิกคำสั่ง...แต่โรงงานยังอยู่!
ปลายปี 2569: น้ำสีรุ้งที่ปราจีนบุรี
—————
2557: รัฐประหารครั้งที่ 13 ของไทย
:
1- ปี 2557 คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) นำโดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ทำรัฐประหารยึดอำนาจจากรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร และขึ้นนั่งเก้าอี้นายกฯ เอง
2- นายกฯ คนใหม่มาพร้อมอำนาจพิเศษตาม “มาตรา 44” ที่ คสช. เขียนขึ้นเอง ให้อำนาจกับหัวหน้า คสช. สามารถออกคำสั่งได้แบบตามใจชอบ ประชาชนคัดค้านไม่ได้ ฟ้องร้องเอาผิดหัวหน้า คสช. หรือผู้ปฏิบัติตามคำสั่งก็ไม่ได้
—————
2559: ปลดกลอนประตูต้อนรับมลพิษ
:
3- ในปี 2559 ประยุทธ์ได้ใช้มาตรา 44 ออกคำสั่ง “หัวหน้า คสช. ที่ 4/2559” ปลดล็อกผังเมือง เปิดทางให้โรงงานรีไซเคิลและโรงงานจัดการกากอุตสาหกรรม เข้าไปตั้งในพื้นที่สีเขียวได้
4- ปีเดียวกันนี้ คสช.ยังเห็นชอบโครงการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ 3 จังหวัด ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา
—————
2561: จีนปิดประตู แต่ไทยเปิดอ้าซ่า
:
5- ปี 2561 พ.ร.บ. EEC เริ่มบังคับใช้อย่างเป็นทางการ ส่งผลให้พื้นที่อุตสาหกรรมเติบโตในชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา และส่งผลกระทบมายังจังหวัดรอยต่ออย่างปราจีนบุรีโดยตรง
6- เคราะห์กรรมของคนไทย ในปี 2561 จีนซึ่งเคยได้ชื่อว่าเป็น “โรงงานขยะโลก” เพราะรับขยะจากทั่วโลกมารีไซเคิล เริ่มตระหนักว่ามันสร้างมลพิษ จึงสั่งแบนการนำเข้าขยะและปิดโรงงานรีไซเคิลเถื่อนทั่วประเทศ
7- ทุนจีนสีเทาที่ไร้อนาคตในบ้านเกิดจึงหนีมาตั้งโรงงานรีไซเคิลในไทย จุดหมายยอดฮิตคือ EEC และพื้นที่รอยต่ออย่าง อ.กบินทร์บุรี และ อ.ศรีมหาโพธิ จ.ปราจีนบุรี ซึ่งเข้าข่ายข้อยกเว้นตามคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559
8- ส่งผลให้ปราจีนบุรีซึ่งเคยเป็นพื้นที่เกษตร เป็นอู่ข้าวอู่น้ำและพื้นที่รับน้ำ กลายสภาพเป็น "ถังขยะอุตสาหกรรม" แห่งใหม่
—————
2562: คสช.จากไป แต่มรดกพิษยังอยู่
:
9- ปี 2562 คสช. สิ้นสุดอำนาจลงหลังการเลือกตั้งใหญ่ (แต่ประยุทธ์ได้กลับมาเป็นนายกฯ อีกครั้งผ่านการลงมติของรัฐสภา และอยู่ในตำแหน่งจนถึงปี 2566) ทว่า…มรดกคำสั่ง 4/2559 ไม่ได้จากไปกับ คสช. มันยังทำงานต่ออย่างแข็งขัน
10- โรงงานทุนจีน (ที่มีคนไทยเป็นนอมินี) นับร้อยแห่งนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์มาจากต่างประเทศผ่านท่าเรือ โดยอาศัยช่องโหว่ทางกฎหมายและการทุจริตของข้าราชการไทย ส่งผลให้ขยะพิษไหลทะลักเข้าไทยมหาศาล
11- แต่พอนำเข้ามาแล้ว ต้นทุนการกำจัดขยะพิษมันแพงเกินไป พวกมันจึงใช้วิธีมักง่าย เช่น แอบเอาไปทิ้งหรือฝังกลบตามไร่นาของชาวบ้านและป่าสงวน หรือหลอก “แจกดินฟรี” สำหรับถมที่ แต่ที่จริงคือกากอุตสาหกรรมเคมีอันตรายที่นำมาบดย่อยผสมดิน
—————
2569: ยกเลิกคำสั่ง...แต่โรงงานยังอยู่!
:
12- ภาคประชาชนพยายามผลักดันให้ยกเลิกคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559 มาตลอด แต่หน่วยงานรัฐกลัวโดนเอกชนฟ้องมากกว่ากลัวสิ่งแวดล้อมพัง
13- แต่ในที่สุดสภาผู้แทนราษฎรก็เห็นชอบให้ยกเลิกคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559 โดยมีผลบังคับใช้ในเดือนมกราคม 2569
14- ฟังดูเหมือนเป็นข่าวดี แต่ในทางปฏิบัติคือ โรงงานที่ได้รับใบอนุญาตและตั้งรกรากไปแล้วก่อนหน้านี้ ยังคงดำเนินกิจการต่อไปได้ตามกฎหมาย
—————
ปลายปี 2569: น้ำสีรุ้งที่ปราจีนบุรี
:
15- ปลายปี 2569 ปราจีนบุรีเกิดน้ำท่วมใหญ่ น้ำท่วมมิดบ่อฝังกลบและกองกากอุตสาหกรรมที่สะสมมานาน สารปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนและคราบน้ำมันทะลักออกมาปนเปื้อนในแหล่งน้ำ เปลี่ยนท้องทุ่งให้กลายเป็น "น้ำสีรุ้ง" บางแห่งเป็นน้ำสีดำอย่างกับโอเลี้ยง
16- ปลาในกระชังเลี้ยงตายยกลำน้ำ พืชไร่เสียหายยับเยิน ชาวบ้านสิ้นเนื้อประดาตัวไม่พอ ยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพ เกิดผื่นคันและโรคระบบทางเดินหายใจ จนไม่กล้าลงไปทำนา ทำให้เกิดหนี้สิน
17- ชาวบ้านประท้วงต่อเนื่อง แต่กลับเป็นเสียงที่รัฐไม่ได้ยิน ทุนจีนขู่คุกคามชาวบ้าน กรีดป้ายประท้วง ขู่จะลงขันฆ่าแกนนำ โรงงานบางแห่งถูกชาวบ้านร้องเรียนจนโดนปิดไปแล้ว พอได้รัฐบาลใหม่ก็กลับมาเปิดเหมือนเดิม แถมผู้ว่าฯ ปราจีนยังจะแต่งตั้งคนจีนเป็นที่ปรึกษาอีก
18- กลายเป็นบทสรุปสุดตลกร้ายของนโยบายการพัฒนาที่ละเลยสิ่งแวดล้อมและมองข้ามเสียงของประชาชน
#คิดถึงลุงตู่
—————
สรุปและเรียบเรียงจาก: มูลนิธิบูรณะนิเวศ, Thai PBS, มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย), สุเมธ เหรียญพงศ์นาม แกนนำกลุ่มปราจีนเข้มแข็ง, มนตรี อุดมพงษ์, Workpoint Today, The Standard, iLaw ฯลฯ 
·
สรุปไทม์ไลน์ #น้ำสีรุ้ง ปราจีนบุรี
มรดกพิษ คสช. ที่ประชาชนไม่ได้เลือก
—————
2557: รัฐประหารครั้งที่ 13 ของไทย
2559: ปลดกลอนประตูต้อนรับมลพิษ
2561: จีนปิดประตู แต่ไทยเปิดอ้าซ่า
2562: คสช.จากไป แต่มรดกพิษยังอยู่
2569: ยกเลิกคำสั่ง...แต่โรงงานยังอยู่!
ปลายปี 2569: น้ำสีรุ้งที่ปราจีนบุรี—————
2557: รัฐประหารครั้งที่ 13 ของไทย:
1- ปี 2557 คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) นำโดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ทำรัฐประหารยึดอำนาจจากรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร และขึ้นนั่งเก้าอี้นายกฯ เอง
2- นายกฯ คนใหม่มาพร้อมอำนาจพิเศษตาม “มาตรา 44” ที่ คสช. เขียนขึ้นเอง ให้อำนาจกับหัวหน้า คสช. สามารถออกคำสั่งได้แบบตามใจชอบ ประชาชนคัดค้านไม่ได้ ฟ้องร้องเอาผิดหัวหน้า คสช. หรือผู้ปฏิบัติตามคำสั่งก็ไม่ได้
—————
2559: ปลดกลอนประตูต้อนรับมลพิษ:
3- ในปี 2559 ประยุทธ์ได้ใช้มาตรา 44 ออกคำสั่ง “หัวหน้า คสช. ที่ 4/2559” ปลดล็อกผังเมือง เปิดทางให้โรงงานรีไซเคิลและโรงงานจัดการกากอุตสาหกรรม เข้าไปตั้งในพื้นที่สีเขียวได้
4- ปีเดียวกันนี้ คสช.ยังเห็นชอบโครงการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ 3 จังหวัด ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา
—————
2561: จีนปิดประตู แต่ไทยเปิดอ้าซ่า:
5- ปี 2561 พ.ร.บ. EEC เริ่มบังคับใช้อย่างเป็นทางการ ส่งผลให้พื้นที่อุตสาหกรรมเติบโตในชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา และส่งผลกระทบมายังจังหวัดรอยต่ออย่างปราจีนบุรีโดยตรง
6- เคราะห์กรรมของคนไทย ในปี 2561 จีนซึ่งเคยได้ชื่อว่าเป็น “โรงงานขยะโลก” เพราะรับขยะจากทั่วโลกมารีไซเคิล เริ่มตระหนักว่ามันสร้างมลพิษ จึงสั่งแบนการนำเข้าขยะและปิดโรงงานรีไซเคิลเถื่อนทั่วประเทศ
7- ทุนจีนสีเทาที่ไร้อนาคตในบ้านเกิดจึงหนีมาตั้งโรงงานรีไซเคิลในไทย จุดหมายยอดฮิตคือ EEC และพื้นที่รอยต่ออย่าง อ.กบินทร์บุรี และ อ.ศรีมหาโพธิ จ.ปราจีนบุรี ซึ่งเข้าข่ายข้อยกเว้นตามคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559
8- ส่งผลให้ปราจีนบุรีซึ่งเคยเป็นพื้นที่เกษตร เป็นอู่ข้าวอู่น้ำและพื้นที่รับน้ำ กลายสภาพเป็น "ถังขยะอุตสาหกรรม" แห่งใหม่
—————
2562: คสช.จากไป แต่มรดกพิษยังอยู่:
9- ปี 2562 คสช. สิ้นสุดอำนาจลงหลังการเลือกตั้งใหญ่ (แต่ประยุทธ์ได้กลับมาเป็นนายกฯ อีกครั้งผ่านการลงมติของรัฐสภา และอยู่ในตำแหน่งจนถึงปี 2566) ทว่า…มรดกคำสั่ง 4/2559 ไม่ได้จากไปกับ คสช. มันยังทำงานต่ออย่างแข็งขัน
10- โรงงานทุนจีน (ที่มีคนไทยเป็นนอมินี) นับร้อยแห่งนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์มาจากต่างประเทศผ่านท่าเรือ โดยอาศัยช่องโหว่ทางกฎหมายและการทุจริตของข้าราชการไทย ส่งผลให้ขยะพิษไหลทะลักเข้าไทยมหาศาล
11- แต่พอนำเข้ามาแล้ว ต้นทุนการกำจัดขยะพิษมันแพงเกินไป พวกมันจึงใช้วิธีมักง่าย เช่น แอบเอาไปทิ้งหรือฝังกลบตามไร่นาของชาวบ้านและป่าสงวน หรือหลอก “แจกดินฟรี” สำหรับถมที่ แต่ที่จริงคือกากอุตสาหกรรมเคมีอันตรายที่นำมาบดย่อยผสมดิน
—————
2569: ยกเลิกคำสั่ง...แต่โรงงานยังอยู่!:
12- ภาคประชาชนพยายามผลักดันให้ยกเลิกคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559 มาตลอด แต่หน่วยงานรัฐกลัวโดนเอกชนฟ้องมากกว่ากลัวสิ่งแวดล้อมพัง
13- แต่ในที่สุดสภาผู้แทนราษฎรก็เห็นชอบให้ยกเลิกคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559 โดยมีผลบังคับใช้ในเดือนมกราคม 2569
14- ฟังดูเหมือนเป็นข่าวดี แต่ในทางปฏิบัติคือ โรงงานที่ได้รับใบอนุญาตและตั้งรกรากไปแล้วก่อนหน้านี้ ยังคงดำเนินกิจการต่อไปได้ตามกฎหมาย
—————
ปลายปี 2569: น้ำสีรุ้งที่ปราจีนบุรี:
15- ปลายปี 2569 ปราจีนบุรีเกิดน้ำท่วมใหญ่ น้ำท่วมมิดบ่อฝังกลบและกองกากอุตสาหกรรมที่สะสมมานาน สารปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอนและคราบน้ำมันทะลักออกมาปนเปื้อนในแหล่งน้ำ เปลี่ยนท้องทุ่งให้กลายเป็น "น้ำสีรุ้ง" บางแห่งเป็นน้ำสีดำอย่างกับโอเลี้ยง
16- ปลาในกระชังเลี้ยงตายยกลำน้ำ พืชไร่เสียหายยับเยิน ชาวบ้านสิ้นเนื้อประดาตัวไม่พอ ยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพ เกิดผื่นคันและโรคระบบทางเดินหายใจ จนไม่กล้าลงไปทำนา ทำให้เกิดหนี้สิน
17- ชาวบ้านประท้วงต่อเนื่อง แต่กลับเป็นเสียงที่รัฐไม่ได้ยิน ทุนจีนขู่คุกคามชาวบ้าน กรีดป้ายประท้วง ขู่จะลงขันฆ่าแกนนำ โรงงานบางแห่งถูกชาวบ้านร้องเรียนจนโดนปิดไปแล้ว พอได้รัฐบาลใหม่ก็กลับมาเปิดเหมือนเดิม แถมผู้ว่าฯ ปราจีนยังจะแต่งตั้งคนจีนเป็นที่ปรึกษาอีก
18- กลายเป็นบทสรุปสุดตลกร้ายของนโยบายการพัฒนาที่ละเลยสิ่งแวดล้อมและมองข้ามเสียงของประชาชน
#คิดถึงลุงตู่
—————
สรุปและเรียบเรียงจาก: มูลนิธิบูรณะนิเวศ, Thai PBS, มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย), สุเมธ เหรียญพงศ์นาม แกนนำกลุ่มปราจีนเข้มแข็ง, มนตรี อุดมพงษ์, Workpoint Today, The Standard, iLaw ฯลฯ 
#เรื่องเล่าเช้านี้ มรดกพิษจากคสช.? เพจดังรวมไทม์ไลน์ "น้ำสีรุ้ง" รัฐประหารยุค "ลุงตู่" มาพร้อมอำนาจพิเศษ ปลดล็อกผังเมืองเปิดทางโรงงานรีไซเคิล และโรงงานเข้าพื้นที่สีเขียว ทุนจีนทะลักเข้าไทยมหาศาล ทำขยะพิษเกลื่อนเมือง #ครอบครัวข่าว3 #ขยะพิษ #โรงงานรีไซเคิล #กากอุตสาหกรรม https://t.co/Oz8i0bfdbX
— เรื่องเล่าเช้านี้ (@MorningNewsTV3) November 18, 2026

BIOTHAI
17 hours ago
·
เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2559 หัวหน้า คสช.ใช้อำนาจตามมาตรา 44 ออกคำสั่งที่ 4/2559 ยกเว้นการบังคับใช้ข้อกำหนดผังเมืองรวมสำหรับกิจการบางประเภท รวมถึงกิจการจัดการขยะและโรงงานรีไซเคิล เป็นการผ่อนปรนข้อจำกัดด้านที่ตั้งโรงงานซึ่งในที่สุดได้ก่อผลกระทบรุนแรต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน
ประเทศไทยเผชิญการนำเข้าขยะจากต่างประเทศเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด
ขยะอิเล็กทรอนิกส์เพิ่มขึ้นกว่า 27 เท่าในเวลาเพียงปีเดียว จาก 1,987 ตันในปี 2559 เป็น 54,261 ตันในปี 2560 ตามข้อมูลกรมควบคุมมลพิษ
ขณะที่ เศษพลาสติกเพิ่มขึ้นเกือบ 8 เท่าภายในสองปีจาก 69,506 ตันในปี 2559 เป็น 552,912 ตันในปี 2561 ตามข้อมูลกรมศุลกากร
การเพิ่มขึ้นของขยะเหล่านี้ มีปัจจัยสำคัญจากการที่จีนเริ่มจำกัดการนำเข้าขยะจากต่างประเทศ ทำให้การค้าขยะโลกเปลี่ยนเส้นทางมายังประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย แต่แทนที่จะให้ความสำคัญกับการป้องกันความเสี่ยงจากนโยบายของจีน กับคำสั่งของคสช.กลับออกคำประกาศรองรับการนำเข้าขยะแทน !
เมื่อตัวเลขการนำเข้าขยะทั้งสองประเภทพุ่งกระฉูดทำให้ รัฐบาลคสช. เริ่มตามแก้ปัญหา โดยเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2561 กรมโรงงานอุตสาหกรรมเริ่มชะลอการพิจารณาอนุญาตนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์และเศษพลาสติกเป็นการชั่วคราว และต่อมาวันที่ 15 กันยายน 2563 รัฐบาลประยุทธ์ออกประกาศห้ามนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ 428 รายการ
ส่วนเศษพลาสติก รัฐบาลประยุทธ์มีมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2566 เห็นชอบแนวทางยุติการนำเข้า แต่ให้มีผลบังคับใช้ในอีก 2 ปีหลังจากนั้น ดังนั้นในทางปฏิบัติ การห้ามนำเข้าเศษพลาสติกจึงเกิดขึ้นในเดือนธันวาคม 2567 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2568 ในสมัยรัฐบาลแพทองธาร
นั่นหมายความว่า ประเทศไทยต้องใช้เวลาหลายปีและผ่านหลายรัฐบาล กว่าจะออกมาตรการห้ามนำเข้าขยะทั้งสองประเภทตามบัญชีที่กำหนด ซึ่งช่วงเวลาดังกล่าวขยะเหล่านั้นได้กลายเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมของประเทศแล้ว
แม้มีประกาศห้ามนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ตั้งแต่ปี 2563 แต่การตรวจสอบของมูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) พบว่า ยังมีการนำเข้าของเสียอิเล็กทรอนิกส์บางประเภทที่อยู่นอกบัญชีห้าม โดยเฉพาะของเสียในกลุ่มพิกัดศุลกากร 8548
EARTH รายงานว่า ระหว่างเดือนกันยายน 2563 ถึงเมษายน 2564 มีการนำเข้าสินค้าในกลุ่มพิกัดดังกล่าวถึง 28,850 ตัน และข้อมูลศุลกากรที่ EARTH วิเคราะห์ยังพบการนำเข้าของเสียที่จัดอยู่ในกลุ่มขยะอิเล็กทรอนิกส์ 56,154 ตันในช่วง 10 เดือนแรกของปี 2566
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนข้อจำกัดของประกาศห้ามนำเข้า ซึ่งไม่ได้ครอบคลุมของเสียอิเล็กทรอนิกส์ทุกประเภท และยังต้องตรวจสอบการสำแดงสินค้า การบังคับใช้กฎหมาย และการจัดการของเสียที่เข้าสู่โรงงานภายในประเทศ
สาเหตุที่แท้จริงของการนำประเทศไทยไปสู่ดินแดนขยะอุตสาหกรรม จึงมีจุดเริ่มต้นมาจาก
คำสั่ง คสช. 4/2559 อย่างไม่อาจปฏิเสธได้ โรงงานที่ได้รับอนุญาตไปแล้ว ปัญหาการจัดการกากของเสีย และผลกระทบที่เกิดขึ้นกับชุมชน ไม่ได้หมดไปเพียงเพราะมีประกาศห้ามนำเข้า
นี่จึงเป็นเหตุผลที่เครือข่ายประชาชนและองค์กรด้านสิ่งแวดล้อมเรียกร้องให้ยกเลิกคำสั่งดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่อง และต้องใช้เวลาเกือบทศวรรษ (ปี 2568) สภาผู้แทนราษฎรจึงได้พิจารณาเรื่องการยกเลิกคำสั่ง คสช. 4/2559
นี่คือบทเรียนสำคัญของการใช้อำนาจที่ปราศจากการตรวจสอบถ่วงดุล และการออกกฎหมายเพื่อแก้ปัญหาในภายหลัง ไม่ได้หมายความว่าจะลบล้างผลกระทบจากนโยบายที่เปิดช่องให้เกิดความเสี่ยงก่อนหน้านั้น
---
**แหล่งข้อมูล**
1. คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 4/2559 ลงวันที่ 20 มกราคม 2559
2. กรมควบคุมมลพิษ, Thailand E-waste Management 2020 — สถิติขยะอิเล็กทรอนิกส์ปี 2557–2561
3. กรมศุลกากร ผ่านรายงานสถานการณ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมของ สผ. และเอกสาร Asian Network 2024 — สถิติเศษพลาสติก
4. มูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) ผ่านสารคดี กรุงเทพธุรกิจ และ TCIJ — ข้อมูลของเสียอิเล็กทรอนิกส์หลังปี 2563
5. กรมการค้าต่างประเทศ — ประกาศห้ามนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ปี 2563 และ 2568 และประกาศห้ามนำเข้าเศษพลาสติกปี 2567
https://www.facebook.com/photo?fbid=1629052945934779&set=a.627833372723413