เหตุการณ์การสังหารหมู่ในอินโดนีเซียปี 1965–1966 นับเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ความรุนแรงทางการเมืองและมนุษยธรรมที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ แต่กลับได้รับการกล่าวถึงน้อยมากเมื่อเทียบกับขนาดความสูญเสีย

https://www.facebook.com/00polscience/posts/122198990132797603

การสังหารหมู่ในอินโดนีเซียปี 1965-1966 เป็นหนึ่งในเหตุการณ์โหดร้ายที่ถูกมองข้ามมากที่สุดในศตวรรษที่ 20 หลังจากการพยายามก่อรัฐประหารในเดือนกันยายนปี 1965 นายพลซูฮาร์โตและกองทัพอินโดนีเซียได้เปิดฉากการรณรงค์ทำลายพรรคคอมมิวนิสต์อินโดนีเซีย (PKI) และเครือข่ายที่กว้างขวาง

มีผู้เสียชีวิตระหว่างหลายแสนถึงประมาณหนึ่งล้านคน ขณะที่อีกหลายคนถูกจำคุก ถูกริบที่ดิน หรือถูกตีตราอย่างถาวร

ความรุนแรงไม่ได้เป็นเพียงความขัดแย้งในชุมชนที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ กองทัพช่วยจัดระเบียบการปราบปราม ขณะที่กลุ่มท้องถิ่นเป็นผู้ลงมือสังหารเป็นส่วนใหญ่

เหตุการณ์นี้ยังเกี่ยวพันอย่างลึกซึ้งกับสงครามเย็น เนื่องจากรัฐบาลตะวันตกมองว่าการทำลาย PKI เป็นชัยชนะครั้งใหญ่ในการต่อต้านคอมมิวนิสต์ แม้จะทราบถึงความรุนแรงที่เกิดขึ้นก็ตาม

ต่อมาซูฮาร์โตได้สร้างระบอบเผด็จการที่ยาวนานถึงสามทศวรรษโดยอาศัยเรื่องเล่าอย่างเป็นทางการว่าการสังหารหมู่เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อเอาชนะคอมมิวนิสต์

กรณีของอินโดนีเซียจึงก่อให้เกิดคำถามที่น่ากังวลเกี่ยวกับความรุนแรงทางการเมือง: จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อการสังหารหมู่กลายเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ในเชิงภูมิรัฐศาสตร์ ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ และถูกลบออกจากความทรงจำของสาธารณชนอย่างจงใจ?

สาระสำคัญของคำบรรยาย:
ความโหดร้ายสามารถหายไปจากประวัติศาสตร์ได้เมื่ออำนาจตัดสินใจว่าการจดจำมันเป็นเรื่องไม่สะดวก
.....

เหตุการณ์การสังหารหมู่ในอินโดนีเซียปี 1965–1966 นับเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ความรุนแรงทางการเมืองและมนุษยธรรมที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ แต่กลับได้รับการกล่าวถึงน้อยมากเมื่อเทียบกับขนาดความสูญเสีย

ภาพรวมและประเด็นสำคัญของเหตุการณ์

จุดเริ่มต้น: คืนวันที่ 30 กันยายน ถึงเช้าวันที่ 1 ตุลาคม 1965 เกิดเหตุการณ์สังหารนายพลระดับสูง 6 นาย ซึ่งกองทัพและพลเอกซูฮาร์โตชี้ว่าเป็นฝีมือของพรรคคอมมิวนิสต์อินโดนีเซีย (PKI) ในชื่อเหตุการณ์ "ขบวนการ 30 กันยายน" (G30S)

การกวาดล้าง: กองทัพร่วมมือกับกลุ่มกองกำลังพลเรือนและองค์กรศาสนา ปราบปรามสมาชิก PKI, ผู้เห็นพ้องทางการเมือง, ชาวอินโดนีเซียเชื้อสายจีน, สหภาพแรงงาน และชาวนาอย่างกว้างขวาง

ยอดผู้เสียชีวิต: ประเมินว่ามีผู้ถูกสังหารระหว่าง 500,000 ถึงมากกว่า 1,000,000 คน และยังมีผู้ถูกจับกุมโดยไม่ผ่านกระบวนการยุติธรรมอีกนับแสนคน

ผลกระทบทางการเมือง: นำไปสู่การสิ้นสุดอำนาจของประธานาธิบดีซูการ์โน และการก้าวขึ้นสู่อำนาจของซูฮาร์โตในยุค "ระเบียบใหม่" (New Order) ซึ่งปกครองประเทศยาวนานกว่า 3 ทศวรรษ

บริบทสงครามเย็น: เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นท่ามกลางการต่อสู้ทางอุดมการณ์ โดยฝ่ายตะวันตก (รวมถึงสหรัฐอเมริกา) ให้การสนับสนุนกองทัพอินโดนีเซียเนื่องจากต้องการยับยั้งการขยายตัวของคอมมิวนิสต์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

หลักฐานทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับเหตุการณ์สังหารหมู่ในอินโดนีเซีย ปี 1965–1966 ถูกปิดบังและบิดเบือนโดยรัฐบาลยุค "ระเบียบใหม่" ของซูฮาร์โตมาหลายทศวรรษ อย่างไรก็ตาม การค้นพบและการเปิดเผยเอกสารชั้นต้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาได้ช่วยเปิดเผยข้อเท็จจริงอย่างเด่นชัด

เอกสารการทูตและข่าวกรองของสหรัฐฯ (Declassified US Documents)

เอกสารสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ณ กรุงจาการ์ตา และรายงานข่าวกรอง CIA กว่า 30,000 หน้า ที่ถูกเปิดเผยสู่สาธารณะในปี 2017 ถือเป็นหลักฐานสำคัญที่สุดชิ้นหนึ่ง

การรับรู้ขนาดยอดผู้เสียชีวิต: โทรเลขและรายงานลับชี้ว่านักการทูตสหรัฐฯ รับรู้รายละเอียดและขนาดยอดผู้เสียชีวิตในแต่ละพื้นที่อย่างต่อเนื่องตั้งแต่เริ่มเหตุการณ์

การสนับสนุนบัญชีรายชื่อ: หลักฐานบันทึกว่า เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ได้ส่งมอบบัญชีรายชื่อแกนนำและสมาชิกพรรค PKI นับพันคนให้แก่กองทัพอินโดนีเซีย เพื่อนำไปสังหารหรือจับกุม

ความช่วยเหลือด้านโลจิสติกส์: สหรัฐฯ ส่งมอบอุปกรณ์สื่อสาร เงินสด และยุทโธปกรณ์ให้กองทัพอินโดนีเซียในช่วงที่มีการกวาดล้าง

เอกสารภายในของกองทัพอินโดนีเซีย

งานวิจัยทางประวัติศาสตร์ เช่น โดยนักประวัติศาสตร์ Jess Melvin ได้ค้นพบเอกสารปฏิบัติการของกองทัพอินโดนีเซียในภูมิภาคอาเจะห์และสุมาตราเหนือ

แผนการที่เป็นระบบ: เอกสารแสดงคำสั่งจากสายการบังคับบัญชาชั้นสูงของกองทัพในการปลุกระดม ตั้งมวลชนจัดตั้ง และแบ่งภารกิจกวาดล้างอย่างเป็นระบบ ขัดแย้งกับคำกล่าวอ้างของรัฐบาลซูฮาร์โตในอดีตที่ว่าเป็นการอารมณ์ชั่ววูบของประชาชน

รายงานและคำบอกเล่าของเหยื่อ (Oral History & Human Rights Reports)

รายงานของ Komnas HAM (คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติอินโดนีเซีย): ในปี 2012 Komnas HAM ได้เผยแพร่รายงานการสอบสวนความยาวกว่า 800 หน้าจากการสัมภาษณ์เหยื่อและพยานกว่า 300 คน โดยสรุปว่าเหตุการณ์นี้เข้าข่าย "อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ" (Crimes Against Humanity)

บันทึกความทรงจำและคำให้การของผู้รอดชีวิต: เรื่องเล่าจากอดีตนักโทษการเมืองบนเกาะบูรู (Buru Island) รวมถึงผลงานภาพยนตร์สารคดีเชิงสืบสอบอย่าง The Act of Killing (2012) และ The Look of Silence (2014) ซึ่งบันทึกคำให้การของทั้งฝั่งผู้ลงมือและครอบครัวของเหยื่อ

หลุมศพร่วมและหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์

การค้นพบหลุมศพร่วม (Mass Graves) ในหลายพื้นที่ทั่วเกาะชวา บาหลี และสุมาตรา ซึ่งปัจจุบันกลุ่มภาคประชาสังคมและครอบครัวเหยื่อยังคงพยายามระบุตัวตนและเรียกร้องการพิสูจน์อัตลักษณ์ทางนิติวิทยาศาสตร์