งบดับไฟใต้แสนล้านหายไปไหน? จริงหรือไม่…ที่พอจะถึงเดือนกันยายนของทุกปี เดี๋ยวจะมีความรุนแรงเกิดขึ้น?

Matichon Weekly - มติชนสุดสัปดาห์
August 23
·
งบดับไฟใต้แสนล้านหายไปไหน?
จริงหรือไม่…ที่พอจะถึงเดือนกันยายนของทุกปี
เดี๋ยวจะมีความรุนแรงเกิดขึ้น?
.
นิศาชล ชัยมงคล เจ้าของรางวัลวิทยานิพนธ์ดีมาก ประจำปี 2566 จากวิทยานิพนธ์เรื่องการเมืองเรื่องความกลัวกับการอยู่กับความขัดแย้งในมิติชีวิตประจำวันบนพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เล่าให้ฟังเรื่องความยากง่ายในการเก็บข้อมูล
.
เธอยอมรับว่ายาก ตอนแรกที่ลงพื้นที่ไปในหมู่บ้าน ก็มีทหารเข้ามาถามในบ้านผู้ใหญ่บ้านที่ตัวเธอไปอยู่ เข้ามาถามคนในชุมชนว่าตัวเธอเป็นใคร หลายคนก็ช่วยกันตอบว่าเป็นหลานผู้ใหญ่บ้านมาจากกรุงเทพฯ จะได้เลี่ยงการตอบคำถามมากกว่านั้น
.
แต่ผ่านไปราว3-4 เดือน ก็มีทหารมาถึงที่บ้านแล้วเชิญไปคุยว่ามาทำอะไร จากนั้นก็เชิญไปรับประทานอาหาร ที่โรงแรมซีเอสปัตตานี ซึ่งท่าทีของทหารก็ไม่ได้คุกคาม แต่มันก็คือการเรียกไปคุย เพราะเขาอยากรู้เรามาทำอะไร ซึ่งทหารก็พูดว่าพื้นที่นี้มันมีจริงๆ พวกที่ต้องการแบ่งแยกดินแดน พร้อมกับเอาข่าวของทางการทหารมาบอกเรา
.
ทั้งนี้คนที่ไปทำวิจัยส่วนใหญ่ทุกคนจะรู้ตัวอยู่แล้วว่าจะถูกจับตามองในแง่ของความมั่นคง ซึ่งจะต้องถูกรายงานผ่านระบบที่เขาสร้างขึ้น เช่นผ่านผู้ใหญ่บ้าน รายงานไปสู่นายอำเภอ อะไรแบบนี้ นับเป็นการพยายามจับตา
.
แต่ก็ไม่ได้ถึงกับมารบกวนการทำงาน หรือมาห้ามไม่ให้ทำ ไม่ให้ถาม อาจจะถามหัวข้องานวิจัยกว้างๆ ซึ่งทหารเขาก็ไม่ได้สนใจมาอ่านงานเรา เขาแค่อยากรู้ว่าทำไมเราถึงคุยกับคนโน้น คนนี้
.
ส่วนตัวก็ใช้เวลานานพอสมควรกว่าจะได้รับความไว้เนื้อเชื่อใจจากคนในพื้นที่ ถ้าจะขอเล่าสู่กันฟังก็คือ มันเป็นพื้นที่ที่เก็บข้อมูลยาก เพราะว่าถ้าเขาไม่ไว้ใจ เรื่องที่เราได้ยินจะเปลี่ยนไปเลย
.
◤ ถ้าถามว่าอยู่กันดีไหม กับเพื่อนบ้านมุสลิมเป็นอย่างไร เขาก็จะตอบทันทีว่า ดี…ไม่มีปัญหา ไม่เป็นอะไร ไม่มีอะไรเลย
.
แต่ถ้าอยู่ไปสักพัก ก็จะเห็น…
.
บางทีเขาก็จะเตือนว่าอย่าออกไปถนนเส้นนั้น บ้านมุสลิมทั้งนั้น ไม่ไว้ใจเพื่อนมุสลิม อะไรอย่างนี้ เซนส์แบบนี้มันจะค่อยๆออกมา ความยากที่สุดก็คือเขาต้องเชื่อใจเรานี่แหละ
.
◤ เมื่อถามว่า ปัจจัยสำคัญที่สุดที่ทำให้ ความขัดแย้ง 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ทอดยาวตลอดเกือบ 2 ทศวรรษ?
.
นิศาชล เล่าในฐานะผู้คลุกคลีอยู่ในพื้นที่มายาวนานว่า ปัญหาความขัดแย้งรุนแรงจนไหลมาสู่ความกลัวแผ่ไปทั่วพื้นที่ ส่วนตัวมองว่าเกิดจากความไม่จริงใจในการแก้ปัญหา มันไม่สามารถจัดการความขัดแย้งที่มันเกิดขึ้นหลายระดับได้จริงๆ
.
ข้อเรียกร้องเรื่องเอกราชยังไม่มีการคุยอะไร แต่รัฐกลับดันไปแก้เรื่องเล็กน้อย เช่นไปสร้างหมู่บ้านพหุวัฒนธรรม หมู่บ้านศีลห้า ให้งบไปแสวงบุญอะไรแบบนี้ ถามว่ามันแก้หรือเปล่า?
.
แน่นอนว่านโยบายที่จะสร้างความหลากหลาย ความเท่าเทียมก็ทำไป มันมีแนวทางที่ควรจะทำ แต่ความขัดแย้งที่มันเป็นแกนกลางมันไม่ถูกพูดถึง มันไม่มีใครที่จะกล้าพูด แล้วมันเป็นเรื่องใหญ่ที่รัฐไทยยอมไม่ได้ แล้วไม่เคยยอมมาเป็นร้อยปี อันนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่มันทำให้เห็นว่าการที่ไม่ทำ มันส่งผลกับชีวิตคนและมันก็คากันอยู่อย่างนี้ มันคือการไม่ยอมรับว่าแก่นกลางของความขัดแย้งมันคืออะไร อันนี้ก็อย่างหนึ่ง
.
สองก็คือถ้ารัฐยังคงใช้วิธีการเช่นนี้ในการทำงานในพื้นที่ ทำให้พื้นที่ชุมชนกลายเป็นพื้นที่ทางการทหาร ก็จะยิ่งทำให้คนพุทธไม่ปลอดภัย คนในพื้นที่ก็จะไม่ปลอดภัย การเรียกร้องพื้นที่ปลอดภัย ถามว่ามันจะปลอดภัยจากตรงไหน ทหารต้องออกก่อนไหม มีกลไกในการคืนพื้นที่ให้ตำรวจไหม กลไกความปลอดภัยในพื้นที่มันก็มีระบบตำรวจใช่ไหมก่อนที่ทหารจะมาอยู่ ทำไมมันไม่สามารถทำได้?
.
วันนี้คนก็ข้องใจว่าไปตั้งด่านทำไมหลายด่านก็ไม่ได้ตรวจ ยังมีเรื่องการแสวงหาประโยชน์จากความรุนแรงที่หล่อเลี้ยง ทำให้วันนี้ความรุนแรงมันไม่จบหรอก คนในพื้นที่ ในชุมชนเขาก็พูดกัน..."

⸻
เปิดใจเจ้าของรางวัลวิทยานิพนธ์ดีมาก คนแรกที่ศึกษาเรื่อง “ความกลัว”ในชีวิตประจำวันคน 3จว.ชายแดนใต้
https://www.matichon.co.th/weekly/featured/article_738825

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1457170916445103&set=a.627369302758606