สรุปดราม่าหมาทรงเลี้ยงเข้าพิพิธภัณฑ์ เมื่อรสนิยมอภิชนปะทะความโปร่งใสในยุคมีม

เหาะระเห็จเตร็ดฟ้าด้วยว่องไว ไปยังเกษียรวารี
August 16
·
สรุปดราม่าหมาทรงเลี้ยงเข้าพิพิธภัณฑ์ เมื่อรสนิยมอภิชนปะทะความโปร่งใสในยุคมีม

กลายเป็นประเด็นชวนคิดบนโลกออนไลน์ หลังจากมีภาพสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญารี เสด็จไปยังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เมื่อวันเสาร์ที่ 15 สิงหาคม 2569 เพื่อทอดพระเนตรโบราณวัตถุชิ้นสำคัญ แต่สิ่งที่สะดุดตาชาวเน็ตจนเกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ กลับไม่ใช่ความงามของศิลปะศรีวิชัยหรือนิทรรศการผ้าโบราณ แต่เป็นน้องหมาทรงเลี้ยงสายพันธุ์ยอร์กเชียร์ เทอร์เรียร์ ที่เดินเคียงข้างอยู่บนพื้นอาคารจัดแสดง

ทางพิพิธภัณฑ์ชี้แจงว่านี่คือกรณีพิเศษสำหรับขบวนเสด็จส่วนพระองค์ที่มีเจ้าหน้าที่ดูแลอย่างใกล้ชิด แต่กฎระเบียบสำหรับคนธรรมดาทั่วไปนั้นยังคงเข้มงวด คือ ห้ามนำสัตว์เลี้ยงทุกชนิดเข้าชมโดยเด็ดขาด ความลักลั่นนี้เองที่จุดชนวนให้ชาวเน็ตพากันติดแฮชแท็กและแซะด้วยมุกตลกเจ็บแสบว่า หรือนี่จะเป็นสุนัขนำทางที่กำลังปฏิบัติหน้าที่อยู่กันแน่

ถ้าเราลองวางความดราม่าลง แล้วหยิบแว่นตาทางสังคมวิทยามาส่อง พฤติกรรมนี้จะตรงกับทฤษฎีทุนทางวัฒนธรรมและการแบ่งแยก ของนักสังคมศาสตร์ชาวฝรั่งเศส ปิแอร์ บูร์ดิเยอ ที่อธิบายว่าชนชั้นสูงมักใช้รสนิยมและวิถีชีวิตที่เป็นเอกลักษณ์มาเป็นเครื่องมือแบ่งแยกชนชั้น ซึ่งในยุคนี้พัฒนามาเป็นกระแสความหรูหราแบบตะโกนเบาๆ หรือความหรูหราที่ไร้โลโก้ การพาสัตว์เลี้ยงคู่ใจเข้าชมพื้นที่ศิลปะระดับสูงจึงเป็นการแสดงออกถึงสถานะพิเศษที่คนทั่วไปไม่สามารถเลียนแบบได้

แต่ในยุคปัจจุบันที่สังคมขับเคลื่อนด้วยคุณค่าเรื่องความเท่าเทียม ความกังวลจึงเกิดขึ้นเมื่อพื้นที่สาธารณะที่ควรเป็นของทุกคนกลับยืดหยุ่นกฎระเบียบตามสถานะทางสังคม สิ่งที่น่าสนใจคือ บทบาทของโซเชียลมีเดียในยุคนี้ได้ทำหน้าที่เป็นสปอตไลต์ส่องสว่างเข้าไปในพื้นที่ปิดเหล่านั้น คนรุ่นใหม่เลิกใช้คำด่าทอตรงๆ แต่หันมาใช้ มีม และอารมณ์ขันประชดประชัน ซึ่งในทางจิตวิทยาถือเป็นอาวุธของผู้ไร้อำนาจที่มีประสิทธิภาพสูงมาก เพราะมันช่วยทลายกำแพงความกลัว ลดทอนความศักดิ์สิทธิ์ของชนชั้นสูง และทำให้ผู้มีอำนาจไม่สามารถโต้กลับได้เลย เพราะการลงมาฟ้องร้องเรื่องตลกจะยิ่งทำให้ดูใจแคบในสายตาของสาธารณชน

หากหันไปมองในระดับสากล ข้อยกเว้นเรื่องการนำสัตว์เข้าพื้นที่ควบคุมจะถูกบริหารจัดการอย่างเป็นระบบและตั้งอยู่บนฐานของสิทธิมนุษยชนเท่านั้น เช่น กฎหมายสากลอย่าง ของสหรัฐอเมริกา จะอนุญาตเฉพาะสุนัขบริการที่ทำหน้าที่ช่วยชีวิตหรือนำทางผู้พิการเท่านั้น โดยถือเป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ ไม่ใช่สัตว์เลี้ยง ส่วนในประเทศไทย แม้จะมีพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 ในมาตรา 20 ข้อ 8 ที่รองรับสิทธิ์ของสัตว์นำทาง แต่ในความเป็นจริงผู้พิการไทยยังคงถูกปฏิเสธจากระบบขนส่งและสถานที่สาธารณะอยู่บ่อยครั้ง แถมเรายังไม่มีโรงเรียนฝึกสอนสุนัขนำทางที่เป็นมาตรฐานสากลในประเทศเลยด้วยซ้ำ

ขณะเดียวกัน ราชวงศ์ในต่างประเทศก็กำลังปรับตัวเพื่อตอบรับกระแสความเท่าเทียมนี้ เช่น ราชวงศ์ในยุโรปที่ทีมประชาสัมพันธ์ที่หันมาทำคอนเทนต์ลงแอปพลิเคชัน เพื่อโชว์มุมหลุดๆ และความเป็นมนุษย์ธรรมดา แทนการพยายามปกปิดข้อมูล เพราะการใช้อำนาจสั่งลบหรือเซ็นเซอร์ในยุคอินเทอร์เน็ตจะยิ่งกระตุ้นให้เกิดความยากรู้อยากเห็น จนกลายเป็นปรากฏการณ์ที่ยิ่งห้ามเหมือนยิ่งยุ หรือที่ทั่วโลกเรียกว่า ซึ่งจะส่งผลเสียต่อภาพลักษณ์ในระยะยาว

ท้ายที่สุดแล้ว คำแซะเรื่องสุนัขนำทางที่กำลังทำงาน ไม่ใช่แค่เรื่องขำขันในหน้าฟีด แต่คือเสียงสะท้อนจากสังคมยุคใหม่ที่กำลังบอกว่า กฎระเบียบของสังคมควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของความจำเป็นและสิทธิ์ที่เท่าเทียมกัน ไม่ใช่ข้อยกเว้นที่ผูกติดอยู่กับระบบยศศักดิ์และชนชั้นอีกต่อไป

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401900768484240&set=a.102696741737989