ความขัดแย้งที่น่าเศร้า...ทำไมระบบกษัตริย์ถึงทำคนจนเต็มแผ่นดิน แต่ชาวบ้านก็ยังก้มหัวกราบไหว้ด้วยความเต็มใจ

ต้าจีน
April 13
·
ความขัดแย้งที่น่าเศร้า...ทำไมระบบกษัตริย์ถึงทำคนจนเต็มแผ่นดิน แต่ชาวบ้านก็ยังก้มหัวกราบไหว้ด้วยความเต็มใจ
.
นี่คือคำถามที่นักประวัติศาสตร์และนักสังคมวิทยาทั่วโลกพยายามถอดรหัสมาตลอด ว่าทำไมในยุคสมบูรณาญาสิทธิราชย์ (โดยเฉพาะในจีนโบราณ) ประชาชนถึงมีชีวิตที่ยากลำบาก อดมื้อกินมื้อ แต่กลับเทิดทูนผู้นำสูงสุดราวกับเทพเจ้า
.
คำตอบของเรื่องนี้ซ่อนอยู่ใน "จุดอ่อนของระบบ" และ "เครื่องมือควบคุมความคิด" ที่ถูกออกแบบมาอย่างแยบยล ไปดูทีละประเด็นกันเลย
.
ส่วนที่ 1 : จุดอ่อนของระบบ ที่ทำให้คนจนเต็มแผ่นดิน
1. ฝากชะตากรรมไว้กับ "การสุ่มกาชา"
จุดอ่อนที่ร้ายแรงที่สุดของระบบนี้คือ การฝากความหวังของคนทั้งประเทศไว้กับสติปัญญาของคนเพียงคนเดียว ถ้ารัชกาลนั้นได้ผู้นำเก่ง แผ่นดินก็ร่มเย็น แต่ปัญหาคือตำแหน่งนี้สืบทอดทางสายเลือด ไม่ใช่ความสามารถ ถ้าแจ็กพอตแตกได้ผู้นำที่อ่อนแอ หูเบา ปัญญาอ่อน หรือบ้าสงคราม ระบบการบริหารจะรวนทันที และคนที่รับเคราะห์คนแรกคือประชาชน
.
2. การสูบฉีดทรัพยากรจากฐานรากสู่ยอดพีระมิด
ระบบนี้อยู่ได้ด้วยการรีดภาษีและเกณฑ์แรงงานครับ ราชสำนัก ขุนนาง และกองทัพ เป็นชนชั้นที่ไม่ได้ผลิตอาหารเอง แต่บริโภคเยอะที่สุด ชาวนาต้องจ่ายภาษีเป็นข้าว เป็นเงิน และต้องถูกเกณฑ์ไปใช้แรงงานฟรี (เช่น สร้างกำแพงเมือง สร้างสุสาน หรือไปรบ) ทำให้ชาวบ้านไม่มีเวลาทำมาหากินของตัวเอง ขาดแคลนเสบียงสำรอง พอเกิดภัยแล้งหรือน้ำท่วมเพียงนิดเดียว ก็กลายเป็นผู้อดตายริมถนนทันที
.
ส่วนที่ 2: ชีวิตแย่ขนาดนั้น ทำไมถึงยังเทิดทูน ?
นี่คือความอัจฉริยะของการปกครองในยุคโบราณครับ ผู้นำไม่ได้ใช้แค่ดาบในการควบคุมคน แต่ใช้ความเชื่อ เป็นเกราะป้องกันตัว ซึ่งมีกลไกดังนี้
.
1. ทฤษฎี "โอรสสวรรค์" (อาณัติแห่งสวรรค์ )
ชาวจีนโบราณถูกปลูกฝังว่า ฮ่องเต้ไม่ใช่คนธรรมดา แต่เป็น "ลูกของสวรรค์" ที่ถูกส่งมาปกครองโลกมนุษย์ ดังนั้น การเชื่อฟังฮ่องเต้ก็คือการเชื่อฟังเทพเจ้าสวรรค์ การต่อต้านฮ่องเต้คือการทำผิดบาปต่อฟ้าดิน ความกลัวในสิ่งลี้ลับนี้บีบให้ชาวบ้านต้องก้มหัวยอมรับชะตากรรมของตัวเอง โดยเชื่อว่าเป็นเวรกรรมหรือลิขิตฟ้า
.
2. ปรากฏการณ์ "ฮ่องเต้ศักดิ์สิทธิ์ แต่ขุนนางเลวทราม"
นี่คือจิตวิทยาการเมืองที่ใช้ได้ผลทุกยุคทุกสมัย เมื่อเกิดความอดอยากหรือถูกขูดรีด ชาวบ้านจะไม่ด่าฮ่องเต้ครับ แต่พวกเขาจะด่า "ขุนนางกังฉิน" หรือข้าราชการท้องถิ่นแทน
ชาวบ้านมีความเชื่อฝังหัวว่า “เบื้องบนน่ะทรงปรีชาญาณและเมตตา แต่ถูกพวกขุนนางชั่วปิดบังหูตา” ฮ่องเต้จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของความหวัง เป็นตงฉินสูงสุดที่ชาวบ้านเฝ้ารอให้มาโปรดสัตว์ (เหมือนเวลาชาวบ้านไปตีกลองร้องทุกข์ที่ศาลไคเฟิง ก็เพื่อหวังให้เบื้องบนรับรู้) ความโกรธแค้นจึงไปตกที่คนกลาง ฮ่องเต้จึงลอยตัวอยู่เหนือความผิดทั้งปวง
.
3. การล้างสมองด้วย "ลัทธิขงจื๊อ"
ราชสำนักใช้ลัทธิขงจื๊อเป็นเครื่องมือทางจริยธรรมหลัก โดยสอนเรื่อง "ความกตัญญู" (孝) และ "ความจงรักภักดี" (忠) ขงจื๊อสอนว่า ฮ่องเต้เปรียบเสมือน "พ่อ" ของแผ่นดิน ส่วนราษฎรคือ "ลูก" ต่อให้พ่อจะดุด่าหรือตีลูกแรงแค่ไหน ลูกก็ไม่มีสิทธิ์เถียงหรือตีพ่อกลับ ใครที่คิดกบฏจะถูกตราหน้าว่าเป็นคนอกตัญญูและเป็นสัตว์เดรัจฉาน ซึ่งเป็นตราบาปที่คนยุคนั้นรับไม่ได้อย่างเด็ดขาด
.
4. โลกที่ไม่มีทางเลือก (กรอบความคิดที่จำกัด)
เราต้องเข้าใจว่าคนยุคโบราณไม่รู้จักคำว่า "ประชาธิปไตย" หรือ "สิทธิมนุษยชน" นะครับ โลกทัศน์ของพวกเขามีแค่การปกครองระบบเดียวตั้งแต่เกิดจนตาย พวกเขาจินตนาการไม่ออกว่าโลกที่ไม่มีฮ่องเต้หน้าตาจะเป็นอย่างไร เมื่อไม่รู้ว่ามีสิ่งที่ดีกว่า พวกเขาจึงทำได้แค่ทน และสวดมนต์ขอให้ฮ่องเต้องค์ต่อไปเป็นคนดี
.
ระบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์สร้างคนจนเพราะกลไกการดูดซับทรัพยากรไปหล่อเลี้ยงชนชั้นนำ แต่ที่ระบบนี้ยืนหยัดอยู่ได้ยาวนานนับพันปี เป็นเพราะความสำเร็จในการสร้าง "ระบบความเชื่อ" ที่ทำให้ผู้ถูกกดขี่รู้สึกว่า การรับใช้ผู้กดขี่คือหน้าที่อันศักดิ์สิทธิ์และเป็นบุญวาสนาครับ
.
วันนี้จีนไม่มีระบบฮ่องเต้แล้ว จีนก็อยู่ได้นี่ ไม่เห็นมีปัญหาไร ไม่มีใครตายนะ
.
#ต้าจีน #ประวัติศาสตร์จีน #โอรสสวรรค์ #อาณัติแห่งสวรรค์ #ปรัชญาการเมือง #ลัทธิขงจื๊อ #เรื่องเล่าประวัติศาสตร์

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1474188880731620&set=a.213019660181888