Post-Rule World - Might makes Right : ปี 2026 จะเป็นปีแห่งรูปธรรมของโลกยุคไร้กฎเกณฑ์หรือไม่ ถ้าผู้รุกรานเป็นประเทศมหาอำนาจ ? 💔

นอกบรรทัด
January 2
·
โลกยุค Post-Rule World

เมื่อระเบียบสากลเสื่อมพลัง และความรุนแรงกลายเป็น “เรื่องปกติ”

โลกในทศวรรษ 2020s ไม่ได้กำลังเผชิญ “วิกฤตชั่วคราว”
แต่กำลังเปลี่ยนผ่านเข้าสู่โครงสร้างใหม่ของระเบียบโลก

สิ่งที่นักวิเคราะห์เรียกว่า Post-Rule World หรือ “โลกหลังระเบียบสากล”

โลกใบนี้ไม่ได้ไร้กฎ
แต่เป็นโลกที่ กฎไม่มีน้ำหนักเท่าเดิม
กติกายังคงอยู่ในเอกสาร แต่ถูกใช้แบบเลือกข้าง และตีความตามอำนาจมากกว่าหลักการ

1. จากโลกที่มีกติกา → สู่โลกที่กติกาถูกใช้เป็นเครื่องมือ

หลังสงครามเย็น ระเบียบโลกตั้งอยู่บนกรอบสากล เช่น
กฎหมายระหว่างประเทศ, สหประชาชาติ, และกลไกความมั่นคงพหุภาคี
แต่ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา โครงสร้างเหล่านี้เริ่มเสื่อมอิทธิพลลงอย่างเห็นได้ชัด

รายงานของ World Economic Forum, Control Risks และ SIPRI ชี้ตรงกันว่า
โลกกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงที่ “กติกา” ถูกใช้แบบเลือกได้ มากกว่าจะถูกเคารพโดยถ้วนหน้า

ในบริบทนี้ ประเทศมหาอำนาจไม่ได้ยกเลิกกฎ
แต่เลือกใช้กฎเฉพาะเมื่อเอื้อต่อผลประโยชน์ของตนเอง

2. สงครามเงา: เมื่อความรุนแรงไม่จำเป็นต้องประกาศ

หนึ่งในสัญญาณชัดเจนของโลกยุค Post-Rule คือการเพิ่มขึ้นของสิ่งที่นักวิชาการเรียกว่า Shadow Warfare
หรือ “สงครามเงา” — ปฏิบัติการทางทหารที่ไม่ถูกเรียกว่าสงครามอย่างเป็นทางการ

ข้อมูลจาก ACLED และ Airwars ชี้ว่าในช่วงปี 2024–2025
สหรัฐฯ ได้ขยายปฏิบัติการทางอากาศในหลายภูมิภาค โดยเฉพาะในแอฟริกาตะวันออกและตะวันออกกลาง
ผ่านรูปแบบที่เรียกว่า targeted strikes หรือ preemptive operations

ลักษณะสำคัญของสงครามลักษณะนี้คือ
• ไม่ประกาศสงคราม
• ไม่ส่งกำลังภาคพื้นขนาดใหญ่
• ลดการตรวจสอบจากสาธารณชน
• ใช้ถ้อยคำด้าน “ความมั่นคง” เพื่ออธิบายการใช้กำลัง

ผลลัพธ์คือ ความรุนแรงที่ดำรงอยู่จริง แต่ถูกทำให้ “มองไม่เห็น” ในทางการเมือง

3. Global South: จากผู้รับผลกระทบ สู่พื้นที่ทดลองเชิงยุทธศาสตร์

ประเทศใน Global South กำลังกลายเป็นจุดตัดของผลประโยชน์ด้านความมั่นคง เทคโนโลยี และภูมิรัฐศาสตร์
ไม่ใช่เพราะอ่อนแอเพียงอย่างเดียว แต่เพราะอยู่ในตำแหน่งที่ “เหมาะสม” ต่อการทดลองเชิงนโยบาย

หลายประเทศต้องเผชิญกับ
• การทดสอบยุทธวิธีทางทหารรูปแบบใหม่
• การใช้เทคโนโลยีเฝ้าระวัง
• การแทรกแซงภายใต้กรอบ “ต่อต้านก่อการร้าย” หรือ “รักษาเสถียรภาพ”

ในขณะเดียวกัน รัฐเหล่านี้ก็ถูกดึงเข้าไปอยู่ในสมการการแข่งขันเชิงอำนาจระหว่างมหาอำนาจ
โดยมีทางเลือกจำกัดระหว่าง “การพึ่งพา” กับ “การถูกกดดัน”

4. เมื่อเทคโนโลยีกลายเป็นโครงสร้างอำนาจ

ภาพของหุ่นยนต์ตำรวจในจีนที่ถูกเผยแพร่ในช่วงเดียวกัน
ไม่ใช่เพียงเรื่องเทคโนโลยีล้ำสมัย แต่สะท้อนแนวโน้มที่ลึกกว่านั้น

มันคือสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนผ่านจาก
“อำนาจที่ใช่มนุษย์ควบคุมมนุษย์”
ไปสู่
“อำนาจที่ถูกฝังอยู่ในระบบอัตโนมัติ”

เมื่อการตัดสินใจถูกถ่ายโอนไปสู่ระบบ
ความรับผิดชอบก็ถูกทำให้เลือนลาง
และการใช้อำนาจสามารถเกิดขึ้นได้โดยไม่ต้องมี “ผู้รับผิดชอบโดยตรง”

นี่คือหัวใจของยุค Post-Rule World

5. โลกที่ไม่ได้ไร้กติกา แต่ไร้เส้นแบ่งความรับผิด

โลกในปัจจุบันไม่ได้เข้าสู่ความโกลาหลแบบไร้กฎหมาย
แต่กำลังเข้าสู่ระเบียบใหม่ที่ “กฎถูกใช้เป็นเครื่องมือ”
มากกว่าจะเป็นหลักยึดร่วมของมนุษยชาติ

ในโลกเช่นนี้
ไม่มีใครต้องการประกาศสงคราม
แต่ทุกฝ่ายพร้อมใช้กำลัง
ไม่มีใครอ้างว่าละเมิดกฎหมาย
แต่ก็ไม่มีใครรับผิดชอบอย่างแท้จริง

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ “ใครถูกหรือผิด”
แต่คือ เราจะอยู่รอดอย่างมีศักดิ์ศรีในโลกที่ความรับผิดชอบเลือนหายได้อย่างไร

และนี่คือโจทย์ใหญ่ของศตวรรษที่ 21
ที่ทุกประเทศ — โดยเฉพาะประเทศขนาดกลางอย่างไทย — จำเป็นต้องเผชิญอย่างมีสติ
//นอกบรรทัด//

//เพจนอกบรรทัดทำงานในกรอบ Public Scholarship
คือการนำงานวิจัย ข้อมูลสาธารณะ และรายงานเชิงนโยบาย
มาสังเคราะห์ อธิบาย และเชื่อมโยงเชิงโครงสร้าง
เพื่อให้สาธารณชนเข้าใจประเด็นซับซ้อนได้ดีขึ้น

เนื้อหาไม่อ้างว่าเป็นงานวิจัยต้นฉบับ
ไม่อ้างความถูกต้องทางวิชาการในเชิงทดลอง
และไม่ใช้เพื่อโจมตีบุคคลหรือสถาบันใด
แต่มีเป้าหมายเพื่อ “ทำให้สังคมตั้งคำถามได้ดีขึ้น”//

แหล่งอ้างอิง (Selected References)
• World Economic Forum, Global Risks Report 2024–2025
• Control Risks, RiskMap 2025–2026
• ACLED (Armed Conflict Location & Event Data Project), 2024–2025 Reports
• Airwars, Civilian Harm Monitoring
• SIPRI Yearbook 2024
• International Crisis Group
• UN OCHA Situation Reports
https://www.facebook.com/photo?fbid=122110841787148613&set=a.122100872931148613

https://www.facebook.com/watch/?v=916149734324225

Edward Kojo Goldman

·
2026 will be the beginning of a POST-RULE world?? Take a listen