January 30, 2025
·
“บ้านใหญ่” หมายถึงครอบครัวนักการเมืองที่มีอิทธิพลอยู่ตามท้องถิ่นต่าง ๆ มีทั้งลงการเมืองในพื้นที่ไปจนถึงลงการเมืองระดับประเทศ อยู่ทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้าน มักมีเครือข่ายความสัมพันธ์กับคนในชุมชนอย่างกว้างขวาง ทำให้ครองใจประชาชนได้อย่างยาวนาน
.
ทำไมเลือกตั้งท้องถิ่น รวมทั้ง อบจ.ต้องมี “บ้านใหญ่” เกี่ยวข้อง ?
◤ “บ้านใหญ่” จะยึดครองเก้าอี้บริหารท้องถิ่น
เพื่อรักษาบารมีและผลประโยชน์ เพราะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีบทบาทหน้าที่ในการดูแล ส่งเสริม พัฒนา บริหารจัดการสาธารณูปโภคพื้นฐาน สร้างโอกาสรายได้ ดูแลชีวิตความเป็นอยู่ให้กับคนท้องถิ่น
◤ ท้องถิ่นมักเป็นจุดเชื่อมโยงถึงระดับชาติ
ผู้บริหารท้องถิ่นจำนวนมาก ถือเป็นจุดเริ่มต้นสู่การเมืองระดับชาติ อย่าง สส. หรือ สว. หลายจังหวัด มี “คนบ้านใหญ่” ตระกูลดัง ยึดครองตั้งแต่ท้องถิ่นถึงระดับ สส. และ สว. แม้ช่วงหลังๆ จะมี “บ้านใหญ่” หรือ “บ้านใหม่” เกิดขึ้นมากกว่าในอดีต และหลายจังหวัดถือเป็นคู่แข่งทางการเมืองด้วยซ้ำ
◤ เงินงบประมาณ สำหรับบริหารจัดการรายปีรออยู่
การจัดสรรรายได้ผ่านสำนักงบฯ ให้แก่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเฉพาะ อบจ. มีงบประมาณหลายร้อยล้านถึงพันล้านต่อปี จังหวัดเล็กอาจลดหลั่นกันไป ถือเป็นขุมทรัพย์สำคัญ ถึงขนาดที่นักการเมืองระดับชาติ อย่าง สส.หรือ สว.หลายคน ยอมทิ้งเวทีการเมืองระดับชาติ กลับไปเล่นการเมืองท้องถิ่น อาทิ อุดรธานี สงขลา เชียงใหม่
อ่านข่าว : https://www.thaipbs.or.th/news/content/346538
.....
ข้อมูลเพิ่มเติม
#บ้านใหญ่ หมายถึง ครอบครัวหรือตระกูลนักการเมืองผู้มีอิทธิพลท้องถิ่น ที่มีการสืบทอดอำนาจทางการเมืองจากรุ่นสู่รุ่น ทั้งในระดับท้องถิ่น (อบจ., เทศบาล) และระดับชาติ (สส.) โดยใช้วิธีการสร้างเครือข่ายอุปถัมภ์ เครือข่ายความสัมพันธ์ในพื้นที่ และบารมีส่วนตัวในการดูแลประชาชน ทำให้สามารถครองฐานเสียงได้อย่างยาวนานและเป็นตัวแปรสำคัญในการเลือกตั้ง
นิยามและลักษณะสำคัญของ "บ้านใหญ่"
·
“บ้านใหญ่” หมายถึงครอบครัวนักการเมืองที่มีอิทธิพลอยู่ตามท้องถิ่นต่าง ๆ มีทั้งลงการเมืองในพื้นที่ไปจนถึงลงการเมืองระดับประเทศ อยู่ทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้าน มักมีเครือข่ายความสัมพันธ์กับคนในชุมชนอย่างกว้างขวาง ทำให้ครองใจประชาชนได้อย่างยาวนาน
.
ทำไมเลือกตั้งท้องถิ่น รวมทั้ง อบจ.ต้องมี “บ้านใหญ่” เกี่ยวข้อง ?
◤ “บ้านใหญ่” จะยึดครองเก้าอี้บริหารท้องถิ่น
เพื่อรักษาบารมีและผลประโยชน์ เพราะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีบทบาทหน้าที่ในการดูแล ส่งเสริม พัฒนา บริหารจัดการสาธารณูปโภคพื้นฐาน สร้างโอกาสรายได้ ดูแลชีวิตความเป็นอยู่ให้กับคนท้องถิ่น
◤ ท้องถิ่นมักเป็นจุดเชื่อมโยงถึงระดับชาติ
ผู้บริหารท้องถิ่นจำนวนมาก ถือเป็นจุดเริ่มต้นสู่การเมืองระดับชาติ อย่าง สส. หรือ สว. หลายจังหวัด มี “คนบ้านใหญ่” ตระกูลดัง ยึดครองตั้งแต่ท้องถิ่นถึงระดับ สส. และ สว. แม้ช่วงหลังๆ จะมี “บ้านใหญ่” หรือ “บ้านใหม่” เกิดขึ้นมากกว่าในอดีต และหลายจังหวัดถือเป็นคู่แข่งทางการเมืองด้วยซ้ำ
◤ เงินงบประมาณ สำหรับบริหารจัดการรายปีรออยู่
การจัดสรรรายได้ผ่านสำนักงบฯ ให้แก่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเฉพาะ อบจ. มีงบประมาณหลายร้อยล้านถึงพันล้านต่อปี จังหวัดเล็กอาจลดหลั่นกันไป ถือเป็นขุมทรัพย์สำคัญ ถึงขนาดที่นักการเมืองระดับชาติ อย่าง สส.หรือ สว.หลายคน ยอมทิ้งเวทีการเมืองระดับชาติ กลับไปเล่นการเมืองท้องถิ่น อาทิ อุดรธานี สงขลา เชียงใหม่
อ่านข่าว : https://www.thaipbs.or.th/news/content/346538
.....
ข้อมูลเพิ่มเติม
#บ้านใหญ่ หมายถึง ครอบครัวหรือตระกูลนักการเมืองผู้มีอิทธิพลท้องถิ่น ที่มีการสืบทอดอำนาจทางการเมืองจากรุ่นสู่รุ่น ทั้งในระดับท้องถิ่น (อบจ., เทศบาล) และระดับชาติ (สส.) โดยใช้วิธีการสร้างเครือข่ายอุปถัมภ์ เครือข่ายความสัมพันธ์ในพื้นที่ และบารมีส่วนตัวในการดูแลประชาชน ทำให้สามารถครองฐานเสียงได้อย่างยาวนานและเป็นตัวแปรสำคัญในการเลือกตั้ง
นิยามและลักษณะสำคัญของ "บ้านใหญ่"
ตระกูลการเมือง (Political Dynasty): มีการส่งต่อตำแหน่งทางการเมืองภายในสายเลือดหรือเครือญาติ
อิทธิพลคุมพื้นที่: เป็นกลุ่มผู้มีบารมีที่ชาวบ้านยอมรับ มักดูแลปัญหาสาธารณูปโภคหรือกิจการท้องถิ่น
เชื่อมโยง ท้องถิ่น-ระดับชาติ: เริ่มต้นจากการยึดครองการเมืองท้องถิ่น (เช่น นายก อบจ.) เพื่อเป็นฐานเสียงในการส่งคนลงสมัคร สส.
เครือข่ายอุปถัมภ์: ความสัมพันธ์แบบ "พี่น้อง-พึ่งพา" ที่ทำให้ฐานเสียงเหนียวแน่น [1, 2, 3, 4]
จุดกำเนิดและพัฒนาการ
ยุคเริ่มต้น:
มักเริ่มจากผู้มีอิทธิพลท้องถิ่น กำนัน หรือนักธุรกิจท้องถิ่น ที่ใช้อำนาจเงินและบารมีดูแลชุมชนแทนรัฐส่วนกลางที่เข้าไม่ถึง โดยมีตัวอย่างชัดเจนคือตระกูล "คุณปลื้ม" (กำนันเป๊าะ-สมชาย คุณปลื้ม) ที่จังหวัดชลบุรี ซึ่งเป็นต้นแบบของการ "เช็กแถว" หรือการประชุมที่ "บ้านใหญ่" ก่อนลงสมัครเลือกตั้ง
จุดเปลี่ยน: แม้คำว่าบ้านใหญ่จะถูกใช้บ่อยในการเมืองยุคใหม่ (เช่น การเลือกตั้งปี 2566) แต่รากฐานการเมืองนี้อยู่คู่กับการเมืองไทยมายาวนาน โดยเฉพาะในพื้นที่ต่างจังหวัด
ปัจจุบัน ("บ้านใหญ่พลัส"): ในช่วงที่ผ่านมา บ้านใหญ่มีการปรับตัวเข้ากับพรรคการเมืองระดับชาติมากขึ้น และเกิดแนวคิด "บ้านใหญ่พลัส" ที่ไม่ได้มีแค่ตระกูลเดียวแต่ผสมผสานเครือข่ายเทคโนแครตและกลุ่มอำนาจใหม่ๆ [1, 2]
ทำไมบ้านใหญ่ยังสำคัญในเมืองไทย?
เพราะการเมืองไทยยังคงให้ความสำคัญกับระบบอุปถัมภ์และความสามารถในการประสานประโยชน์ระดับท้องถิ่น ซึ่งบ้านใหญ่ทำหน้าที่นี้ได้ดีกว่ากลไกรัฐบางส่วน อย่างไรก็ตาม แนวโน้มปัจจุบันมีทั้งการเกิดขึ้นของ "บ้านใหม่" ที่ท้าทายอำนาจบ้านใหญ่เดิม และหลายตระกูลก็พ่ายแพ้การเลือกตั้งในที่สุด [1, 2, 3]
