วันพฤหัสบดี, พฤษภาคม 07, 2569

รายงานข่าวพิเศษ : สหรัฐฯ และอิหร่านใกล้บรรลุข้อตกลงบันทึกความเข้าใจฉบับหน้าเดียวเพื่อยุติสงคราม เจ้าหน้าที่กล่าว



ข่าวพิเศษ: สหรัฐฯ และอิหร่านใกล้บรรลุข้อตกลงบันทึกความเข้าใจฉบับหน้าเดียวเพื่อยุติสงคราม เจ้าหน้าที่กล่าว

ทำเนียบขาวเชื่อว่ากำลังใกล้บรรลุข้อตกลงกับอิหร่านเกี่ยวกับบันทึกความเข้าใจฉบับหน้าเดียวเพื่อยุติสงครามและวางกรอบสำหรับการเจรจานิวเคลียร์ที่ละเอียดขึ้น ตามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ สองคนและแหล่งข่าวอีกสองแหล่งที่ได้รับทราบเรื่องนี้

ภาพรวม: สหรัฐฯ คาดหวังการตอบกลับจากอิหร่านในประเด็นสำคัญหลายประเด็นภายใน 48 ชั่วโมงข้างหน้า ยังไม่มีข้อตกลงใดๆ แต่แหล่งข่าวกล่าวว่านี่เป็นความใกล้ชิดที่สุดของทั้งสองฝ่ายนับตั้งแต่สงครามเริ่มต้นขึ้น

ข้อตกลงนี้รวมถึงข้อกำหนดอื่นๆ เช่น อิหร่านต้องระงับการเสริมสมรรถนะนิวเคลียร์ สหรัฐฯ ตกลงที่จะยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรและปล่อยเงินทุนอิหร่านที่ถูกอายัดไว้หลายพันล้านดอลลาร์ และทั้งสองฝ่ายยกเลิกข้อจำกัดเกี่ยวกับการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

เงื่อนไขหลายข้อที่ระบุไว้ในบันทึกข้อความนั้นขึ้นอยู่กับการบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้าย ซึ่งอาจนำไปสู่สงครามครั้งใหม่หรือภาวะชะงักงันที่ยืดเยื้อ โดยที่สงครามร้อนระอุได้หยุดลงแล้ว แต่ยังไม่มีอะไรได้รับการแก้ไขอย่างแท้จริง

ตรวจสอบความเป็นจริง: ทำเนียบขาวเชื่อว่าผู้นำอิหร่านแตกแยก และอาจเป็นเรื่องยากที่จะสร้างฉันทามติระหว่างกลุ่มต่างๆ เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ บางคนยังคงไม่แน่ใจว่าจะบรรลุข้อตกลงเบื้องต้นได้หรือไม่

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เคยแสดงความมองโลกในแง่ดีเกี่ยวกับการบรรลุข้อตกลงหลายครั้งในระหว่างการเจรจารอบก่อนๆ และในระหว่างสงครามปัจจุบัน แต่ก็ยังไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้

แต่เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ สองคนกล่าวว่า การตัดสินใจของประธานาธิบดีทรัมป์ที่จะถอนปฏิบัติการที่เพิ่งประกาศไปในช่องแคบฮอร์มุซ และหลีกเลี่ยงการล่มสลายของข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบางนั้น มาจากความคืบหน้าในการเจรจา

เบื้องหลัง: บันทึกความเข้าใจ (MOU) ฉบับหนึ่งหน้ากระดาษ 14 ข้อ กำลังอยู่ระหว่างการเจรจาระหว่างผู้แทนของทรัมป์ สตีฟ วิทคอฟฟ์ และจาเร็ด คุชเนอร์ กับเจ้าหน้าที่อิหร่านหลายคน ทั้งโดยตรงและผ่านตัวกลาง

ในรูปแบบปัจจุบัน บันทึกความเข้าใจฉบับนี้จะประกาศยุติสงครามในภูมิภาค และเริ่มต้นช่วงเวลาการเจรจา 30 วัน เพื่อทำข้อตกลงโดยละเอียดเกี่ยวกับการเปิดช่องแคบ จำกัดโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน และยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ

แหล่งข่าวสองแหล่งระบุว่า การเจรจาเหล่านั้นอาจเกิดขึ้นในกรุงอิสลามาบัดหรือเจนีวา

ตามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ข้อจำกัดของอิหร่านเกี่ยวกับการเดินเรือผ่านช่องแคบ รวมถึงมาตรการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐฯ จะถูกทยอยยกเลิกในช่วงระยะเวลา 30 วันดังกล่าว

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่า หากการเจรจาต้องล้มเหลวลง กองกำลังสหรัฐฯ จะสามารถกลับมาใช้มาตรการปิดล้อม หรือกลับมาปฏิบัติการทางทหารได้อีกครั้ง

เจาะลึกประเด็น: ขณะนี้กำลังมีการเจรจาอย่างเข้มข้นเกี่ยวกับระยะเวลาของการระงับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม โดยแหล่งข่าว 3 รายระบุว่าระยะเวลาดังกล่าวจะอยู่ที่อย่างน้อย 12 ปี ส่วนอีกหนึ่งแหล่งข่าวประเมินว่าตัวเลขที่น่าจะเป็นข้อยุติคือ 15 ปี ทั้งนี้ ฝ่ายอิหร่านได้เสนอให้ระงับการเสริมสมรรถนะเป็นเวลา 5 ปี ในขณะที่สหรัฐฯ เรียกร้องให้ระงับเป็นเวลา 20 ปี

แหล่งข่าวระบุว่า สหรัฐฯ ต้องการแทรกเงื่อนไขที่ระบุว่า หากอิหร่านละเมิดข้อตกลงเกี่ยวกับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม ระยะเวลาของการระงับกิจกรรมดังกล่าวจะต้องถูกขยายออกไปอีก โดยหลังจากที่ระยะเวลาการระงับสิ้นสุดลง อิหร่านจะได้รับอนุญาตให้เสริมสมรรถนะยูเรเนียมได้ในระดับต่ำที่ความเข้มข้น 3.67%

อิหร่านจะให้คำมั่นในบันทึกความเข้าใจ (MOU) ว่าจะไม่พยายามครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ หรือดำเนินกิจกรรมใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ ตามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ทั้งสองฝ่ายกำลังหารือกันถึงเงื่อนไขที่กำหนดให้อิหร่านต้องให้คำมั่นว่าจะไม่เดินเครื่องโรงงานนิวเคลียร์ที่ตั้งอยู่ใต้ดิน

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ยังระบุด้วยว่า อิหร่านจะให้คำมั่นที่จะยอมรับระบบการตรวจสอบที่เข้มงวดยิ่งขึ้น ซึ่งรวมถึงการตรวจสอบแบบกะทันหันโดยผู้ตรวจสอบจากสหประชาชาติ

ในส่วนของสหรัฐฯ จะให้คำมั่นตามกรอบของ MOU ว่าจะทยอยยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรที่บังคับใช้กับอิหร่าน และทยอยปลดล็อกเงินทุนของอิหร่านมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ที่ถูกอายัดไว้ในประเทศต่างๆ ทั่วโลก

ประเด็นที่น่าจับตามอง: แหล่งข่าว 2 รายที่มีข้อมูลเชิงลึกยังระบุด้วยว่า อิหร่านน่าจะตกลงที่จะขนย้ายยูเรเนียมเสริมสมรรถนะระดับสูงออกจากประเทศ ซึ่งถือเป็นเป้าหมายสำคัญลำดับต้นๆ ของสหรัฐฯ ที่รัฐบาลเตหะรานเคยปฏิเสธมาโดยตลอดจนถึงปัจจุบัน

แหล่งข่าวรายหนึ่งเปิดเผยว่า หนึ่งในทางเลือกที่กำลังมีการหารือกันคือ การขนย้ายวัสดุดังกล่าวไปยังสหรัฐอเมริกา

มุมมองจากผู้เกี่ยวข้อง: นายมาร์โค รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวเมื่อวันอังคารว่า "เราไม่จำเป็นต้องเร่งร่างตัวบทข้อตกลงฉบับจริงให้เสร็จสิ้นภายในวันเดียว"

"เรื่องนี้มีความซับซ้อนและมีรายละเอียดทางเทคนิคสูง แต่เราจำเป็นต้องมีทางออกทางการทูตที่ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า ฝ่ายอิหร่านเต็มใจที่จะเจรจาในประเด็นใดบ้าง และเต็มใจที่จะยอมผ่อนปรนให้ในระดับใดตั้งแต่เริ่มต้น เพื่อให้การเจรจานี้มีความคุ้มค่าและเกิดประโยชน์อย่างแท้จริง" เขากล่าวเสริม

อย่างไรก็ตาม นายรูบิโอยังได้กล่าวถึงผู้นำระดับสูงบางคนของอิหร่านว่าเป็นพวกที่มี "สติไม่สมประกอบ" (insane in the brain) และตั้งข้อสังเกตว่ายังไม่มีความชัดเจนว่าพวกเขาจะยอมทำข้อตกลงหรือไม่

ที่มา Axios
Exclusive: U.S. and Iran closing in on one-page memo to end war, officials say

https://www.axios.com/2026/05/06/iran-us-deal-one-page-memo
9 hours ago