เรือบิน ธรรม์ธีร์ เสนอ ข้อเท็จจริง/ข้อโต้แย้ง กรณีหนึ่งใน #พยานกกต ที่เป็นข่าวให้เหตุผลว่าบาร์โค้ด-คิวอาร์โค้ด ไม่ทำให้ #เลือกตั้ง69 ไม่เป็นความลับ โดยต่างประเทศก็มีใช้

เรือบิน ธรรม์ธีร์
@thuntee

หนึ่งใน #พยานกกต ที่เป็นข่าวให้เหตุผลว่าบาร์โค้ด-คิวอาร์โค้ด ไม่ทำให้ #เลือกตั้ง69 ไม่เป็นความลับ โดยต่างประเทศก็มีใช้

แต่ความจริงในรายละเอียด ต่างจากของไทยอย่างมีนัยสำคัญ

ผมได้รวบรวม 5 ประเด็นที่เกี่ยวข้อง
และขออนุญาตให้ข้อเท็จจริง/ข้อโต้แย้งดังนี้

. 

1. "บัตรเลือกตั้งอังกฤษก็มีบาร์โค้ด การมีบาร์โค้ดไม่ได้แปลว่าการเลือกตั้งไม่เป็นความลับ"

ข้อเท็จจริง:

(1) ตำแหน่งบาร์โค้ดบนบัตร:
- บัตรอังกฤษ หมายเลขซีเรียล (Serial Number) อยู่ที่ #หลังบัตร เวลานับคะแนนจึงไม่เห็นเลขพร้อมผลลงคะแนน
- บัตรไทย บาร์โค้ดอยู่ที่ #หน้าบัตร ทำให้เห็นชัดเจนเวลานับคะแนนว่าบาร์โค้ดใดคู่กับผลลงคะแนนใด
(2) ระเบียบการใช้งาน:
- อังกฤษกำหนดให้ผู้ลงคะแนนพับบัตร และแสดงด้านหลังที่มีเลขซีเรียล ให้เจ้าหน้าที่บันทึกลงบัญชีเลขบัตร (Corresponding Number List / CNL) ก่อนหย่อนกล่อง โดยระเบียบและกระบวนการ #ระบุอยู่บนเว็บไซต์ทางการ อย่างชัดเจน
- ไทย #ไม่มีกฎระเบียบ การใช้หรือแสกนบาร์โค้ดที่เปิดเผยต่อสาธารณะ และในวันเลือกตั้งก็ไม่มีใครเคยเห็นการใช้บาร์โค้ด/คิวอาร์โค้ดเพื่อตรวจสอบบัตรปลอม
(3) การเก็บรักษาบัตร:
- อังกฤษกำหนดให้ปิดผนึก (sealed) บัญชีเลขบัตร (CNL) และบัตรใน #ซองแยกจากกัน ทันทีที่ปิดหน่วยเลือกตั้ง และต้องไม่เก็บทั้งสองสิ่งในภาชนะ (container) เดียวกัน
- ระเบียบ กกต. ไทย ข้อ 184 กลับกำหนดให้เก็บต้นขั้วและบัตรเลือกตั้งใน #กล่องเดียวกัน
(4) การตรวจสอบ
- อังกฤษเก็บบัตรไว้ 1 ปีแล้วทำลาย การเข้าถึง CNL ต้องใช้คำสั่งศาล เพื่อ #แยกอำนาจ "จัดเลือกตั้ง" กับ "ตรวจสอบ" ออกจากกัน
- ไทยมี กกต. ทำทั้ง "จัดเลือกตั้ง" และ "ตรวจสอบ" ในองค์กรเดียว อาจเกิดคำถามว่าองค์กรจะ #ตรวจสอบตัวเอง ได้อย่างไร? .

2. "บาร์โค้ดเป็นมาตรฐานสากล ประเทศต่างๆ ทั่วโลกใช้บาร์โค้ดเพื่อป้องกันการปลอมแปลง"

ข้อเท็จจริง:
- มาตรฐานสากลในการใช้บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งมีอยู่จริง เช่น สหรัฐอเมริกา
แต่บาร์โค้ดของสหรัฐฯ เพียงบอกว่า "บัตรเป็นประเภทใด (ballot style)" ใช้กับเขต-ผู้สมัครชุดใด ซึ่ง #เหมือนกันทุกใบ ในเขตนั้น และคณะกรรมการการเลือกตั้งสหรัฐฯ (U.S. Election Assistance Commission - EAC) ได้ออกมาตรฐาน Voluntary Voting System Guidelines (VVSG 2.0) และคำสั่งประธานาธิบดี Executive Order 14248 ห้ามใช้บาร์โค้ดหรือคิวอาร์โค้ดเก็บข้อมูลการลงคะแนน ยกเว้นเมื่อจำเป็นเพื่อรองรับผู้พิการ (ใช้กับเครื่อง Ballot Marking Device ของผู้พิการโดยเฉพาะ)
- ต่างจากของไทยที่บาร์โค้ด #แต่ละใบต่างกัน เป็นเลขเรียงกัน และตรงกับต้นขั้ว

. 

3. "แม้จะสืบย้อนได้ แต่กฎหมายล็อกไว้ ต้องมีคำสั่งศาล ในทางปฏิบัติทำได้ยากมาก"

ข้อเท็จจริง:
- ของไทยการสืบย้อนทำได้ไม่ยาก เพียงแค่นำรูปจากกล้องที่สื่อมวลชนถ่ายใน 2 ช่วง คือ ช่วงลงคะแนน (รู้ลำดับผู้มาใช้สิทธิ) และช่วงนับคะแนน (เห็นว่าแต่ละบัตรมีผลลงคะแนนเป็นอะไร) ซึ่งการถ่ายรูปจากพื้นที่ที่จัดไว้ให้สื่อมวลชนสามารถทำได้ #ถูกต้องตามกฎหมาย โดย #ไม่ต้องพึ่งคำสั่งศาล เลย
- หรือใช้ "เหล็กเสียบกระดาษลำดับที่" ที่มีข้อมูลลำดับในบัญชีและลำดับเข้าคูหาของผู้มาใช้สิทธิ (เหล็กเสียบฯ ถูกจัดเป็นอุปกรณ์ประเภทวัสดุทั่วไปรวมกับ ปากกา สก็อตเทป โดยไม่ห้ามถ่ายรูปและไม่มีการรักษาความปลอดภัยใดๆ)
.
4. "บาร์โค้ดไม่ได้ทำให้บัตรไม่ลับโดยตัวมันเอง แต่เป็นระเบียบที่เก็บรักษาบาร์โค้ด" หรือ "ต้นขั้ว บัตร และรายชื่อ ถูกแยกเก็บคนละสถานที่ จึงไม่มีใครเข้าถึงทั้งหมดพร้อมกันได้"

ข้อโต้แย้ง:
- ทั้งที่รู้ว่าหากนำสองสิ่งมาอยู่ด้วยกันจะรู้ความลับในการลงคะแนนได้ ระเบียบข้อ 184 ก็ยังกำหนดให้เก็บต้นขั้วรวมกับบัตรในกล่องเดียวกัน
- หากในทางปฏิบัติมีการแยกเก็บจริง ก็จะย้อนแย้งกับระเบียบข้อ 184 ที่กำหนดให้เก็บรวมกัน หรือเท่ากับปฏิบัติงานโดย #ไม่มีฐานทางกฎหมายรองรับ หรือไม่?
.

5. "ไทยเผชิญปัญหาความมั่นคง ต้องชั่งน้ำหนักเพื่อสันติภาพ"

หรือ "กกต. มีอำนาจตามกฎหมายในการออกแบบรูปแบบบัตรเลือกตั้ง"

ข้อโต้แย้ง:
- #สิทธิลงคะแนนลับ เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญมาตรา 85 จึงไม่ควรถูกนำไปชั่งน้ำหนักกับ "สันติภาพทางการเมือง" ประเทศที่มีความขัดแย้งทางการเมืองสูงกว่าไทย ก็ยังรักษาสิทธิลงคะแนนลับไว้ได้ การรักษาสิทธิลงคะแนนลับ กลับเป็นการรักษาสันติภาพมากกว่าหรือไม่?
- แม้ กกต. มีอำนาจในการออกแบบบัตร แต่กฎหมายหรือระเบียบที่ให้อำนาจนี้ อยู่ต่ำกว่ารัฐธรรมนูญ หาก กกต. ออกระเบียบที่ #ขัดหลักการ "ลงคะแนนโดยลับ" ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 85 ระเบียบนั้นใช้บังคับไม่ได้ หรือไม่?
. ดังนั้นหากจะยกกรณีต่างประเทศมาเทียบเคียง ต้องเทียบทั้งกระบวนการในการรักษาความลับ อย่าพูด #ความจริงเพียงบางส่วน
หรือถ้าต่อไปนี้ไทยจะใช้ต่างประเทศเป็นต้นแบบ ก็ต้องอ้างอิง/ทำให้ครบ จนรักษาความลับได้ ไม่ใช่ #เลือกทำเพียงบางส่วน จนความลับรั่วง่ายแบบนี้ ใช่หรือไม่?
. #barcodeเลือกตั้ง

https://x.com/thuntee/status/2046911247753613511/

หนึ่งใน #พยานกกต ที่เป็นข่าวให้เหตุผลว่าบาร์โค้ด-คิวอาร์โค้ด ไม่ทำให้ #เลือกตั้ง69 ไม่เป็นความลับ
โดยต่างประเทศก็มีใช้
แต่ความจริงในรายละเอียด ต่างจากของไทยอย่างมีนัยสำคัญ

ผมได้รวบรวม 5 ประเด็นที่เกี่ยวข้อง
และขออนุญาตให้ข้อเท็จจริง/ข้อโต้แย้งดังนี้
.
1.… pic.twitter.com/OYIafZQwe6

— เรือบิน ธรรม์ธีร์ (@thuntee) April 22, 2026