บทเรียนสำคัญที่อเมริกา (และที่อื่น) สามารถเรียนรู้ได้ จากชัยชนะของฝ่ายค้านเผด็จการที่นำโดย ปีเตอร์ มาจาร์ ต่อวิกเตอร์ ออร์บาน นายกรัฐมนตรีฮังการี

บทเรียน 9 ประการสำหรับสหรัฐฯ จากความพ่ายแพ้ของวิกเตอร์ ออร์บาน

The Guardian

ขณะที่การเลือกตั้งสหรัฐฯ ใกล้เข้ามา ความพ่ายแพ้ของนายกรัฐมนตรีฮังการีเป็นเครื่องเตือนใจว่าประวัติศาสตร์ไม่ได้มุ่งหน้าสู่ระบอบเผด็จการอย่างไม่หยุดยั้ง

ความพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งของวิกเตอร์ ออร์บาน เป็นการตบหน้าโดนัลด์ ทรัมป์ และเจดี แวนซ์ ผู้ซึ่งเคยสนับสนุนผู้นำเผด็จการที่โดดเด่นที่สุดในยุโรปอย่างกระตือรือร้น แต่กลับไม่สามารถกอบกู้การลงสมัครรับเลือกตั้งของเขาได้ แต่การที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งชาวฮังการีปฏิเสธออร์บานเมื่อวันที่ 12 เมษายน ก็มีบทเรียนสำคัญสำหรับชาวอเมริกันที่หวังจะต่อต้านแนวโน้มเผด็จการของทรัมป์เช่นกัน ขณะที่การเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายนใกล้เข้ามา นี่คือข้อคิดบางประการ:

ให้ความสำคัญกับความเป็นเอกภาพความสามัคคีของฝ่ายค้าน 

ออร์บานพ่ายแพ้ให้กับพันธมิตรที่กว้างขวางซึ่งนำโดยปีเตอร์ มาจาร์ ภายใต้ธงของพรรคทิสซาใหม่ของเขา ความเป็นเอกภาพของฝ่ายค้านมีความสำคัญ 

การต่อสู้แบบสายกลาง

แม็กยาร์ไม่ใช่คนหัวก้าวหน้า เขามาจากฝ่ายขวาปานกลาง มีมุมมองอนุรักษ์นิยมเกี่ยวกับการอพยพและสิทธิของกลุ่ม LGBTQ+ เขาเป็นสมาชิกพรรคฟิเดสซ์ของออร์บานมานานกว่าสองทศวรรษก่อนที่จะลาออกไปก่อตั้งพรรคทิสซา นักคิดหัวก้าวหน้าชาวอเมริกันบางคนเชื่อว่าวิธีที่ดีที่สุดในการเอาชนะลัทธิทรัมป์คือการหันไปทางซ้าย โดยหวังว่าฐานเสียงที่ระดมพลจะยับยั้งกระแสทางด้านขวา แต่แม็กยาร์ต่อสู้ในการหาเสียงแบบสายกลาง โดยมุ่งเป้าไปที่กลุ่มคนกลางที่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ ค

เศรษฐกิจมีความสำคัญ

เช่นเดียวกับผู้นำเผด็จการหลายคน ออร์บานใช้ประเด็นความแตกแยกทางสังคมแทนที่จะใช้นโยบายเศรษฐกิจ เขาโจมตีผู้อพยพ กลุ่ม LGBTQ+ สหภาพยุโรป ยูเครน แม้กระทั่งนักการกุศลอย่างจอร์จ โซรอส อย่างไรก็ตาม มาจาร์ยังคงกลับมาพูดถึงประเด็นเศรษฐกิจอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นการทุจริตที่ฝังรากลึกในพรรคฟิเดสซ์ เศรษฐกิจที่อ่อนแอของฮังการี สภาพทรุดโทรมของโครงสร้างพื้นฐานและบริการสาธารณะ ประเด็นพื้นฐานเหล่านั้นโดนใจผู้มีสิทธิเลือกตั้งมากกว่าการเบี่ยงเบนความสนใจของออร์บานไปที่ศัตรูทางสังคม พรรคเดโมแครตควรทำเช่นเดียวกัน

การเน้นแบ่งแยกแล้วทำลาย อาจส่งผลเสีย 

ออร์บานรักษาอำนาจการปกครองไว้ได้ 16 ปีด้วยการแบ่งแยกสังคม เขาพรรณนาถึงฝ่ายตรงข้ามว่าเป็นเครื่องมือของบรัสเซลส์หรือเคียฟ เป็นผู้สนับสนุนผู้อพยพมากกว่าชาวฮังการีพื้นเมือง แต่สังคมที่แตกแยกออกเป็นสองฝ่ายระหว่างเรากับพวกเขา พร้อมที่จะรวมตัวกันอยู่เบื้องหลังข้อความต่อต้านผู้ดำรงตำแหน่ง หากทางเลือกมีเพียงสองทาง และพรรคที่ปกครองอยู่ถูกมองว่าทุจริตและเห็นแก่ตัวมากขึ้น การยอมรับทางเลือกอื่นจึงดูน่าดึงดูดใจมากขึ้น

ออร์บานเองก็ตกเป็นเหยื่อของความสำเร็จของตัวเองเช่นกัน คล้ายกับทรัมป์ เขาครอบงำรัฐบาลมานานจนไม่สามารถโทษคนอื่นสำหรับความล้มเหลวอีกต่อไป การกล่าวโทษผู้อื่นของเขาจึงไม่น่าเชื่อถืออีกต่อไป

การโกงการเลือกตั้งมีขีดจำกัด 

ออร์บานเป็นที่รู้จักกันดีในเรื่องการบิดเบือนระบบการเลือกตั้งของฮังการีด้วยการแบ่งเขตเลือกตั้งที่ไม่เป็นธรรมและกลอุบายอื่นๆ เพื่อให้ได้เสียงข้างมากในรัฐสภา แม้ว่าจะได้เสียงข้างมากเพียงเล็กน้อยหรือแค่เสียงส่วนใหญ่เท่านั้นก็ตาม ตัวอย่างเช่น ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตชนบทบางแห่งที่ออร์บานได้รับความนิยมมากที่สุด ได้รับน้ำหนักคะแนนเสียงในรัฐสภามากกว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเมืองถึงสามเท่า เสียงข้างมากนี้ทำให้เขาสามารถแก้ไขรัฐธรรมนูญและแต่งตั้งผู้ภักดีได้โดยไม่ต้องขอคะแนนเสียงจากฝ่ายค้าน

แต่การบิดเบือนการเลือกตั้งนั้นพิสูจน์แล้วว่าเป็นอันตรายเมื่อกระแสการเมืองพลิกผันไปในทิศทางของฝ่ายค้าน แทนที่จะละทิ้งเขตเลือกตั้งในชนบทเหมือนที่พรรคเดโมแครตบางพรรคในสหรัฐอเมริกาทำ พรรคมาจาร์ใช้เวลาส่วนใหญ่ในการหาเสียงในชนบท ผลสำรวจความคิดเห็นของพรรคติสซาที่ได้ 53% ทำให้ได้เสียงข้างมากอย่างท่วมท้น – 141 จาก 199 ที่นั่ง ซึ่งเกิน 133 ที่นั่งที่จำเป็นสำหรับการแก้ไขรัฐธรรมนูญอย่างแน่นอน นั่นจะช่วยให้ทิสซาโค่นล้มการปกครองแบบเผด็จการของออร์บานและฟื้นฟูประชาธิปไตยของฮังการีได้

กลยุทธ์ (Playbook) ของผู้นำเผด็จการไม่ได้การันตีความสำเร็จเสมอไป 

องค์ประกอบสำคัญของกลยุทธ์นี้คือการเอื้อประโยชน์ให้ผู้ดำรงตำแหน่งได้เปรียบในการเลือกตั้ง โดยการจำกัดหรือควบคุมเสียงของบุคคลอิสระ เช่น นักข่าว ภาคประชาสังคม และมหาวิทยาลัย ผู้นำเผด็จการจะสร้างสภาพแวดล้อมทางสื่อที่ทำให้ข้อความของตนเองครอบงำ แต่มาจาร์แสดงให้เห็นว่าสามารถเอาชนะความได้เปรียบนั้นได้ เขาทำได้โดยการจัดกิจกรรมหาเสียงอย่างแข็งขันและใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างมีประสิทธิภาพ เขาได้รับการสนับสนุนจากนักข่าวอิสระและกลุ่มภาคประชาสังคมที่เหลืออยู่ซึ่งทำงานมาหลายปีเพื่อเปิดโปงการทุจริตของรัฐบาลออร์บาน งานลักษณะเดียวกันนี้ควรดำเนินต่อไปในสหรัฐอเมริกาเช่นกัน ตอนนี้ไม่ใช่เวลาที่จะยอมจำนนต่อโชคชะตา

คนประจบสอพลอให้คำแนะนำที่ผิดพลาด 

ผลที่ตามมาอย่างหนึ่งของการที่ออร์บานปราบปรามผู้เห็นต่างคือเขาอยู่ในห้องสะท้อนเสียงแบบเผด็จการ เขาได้ยินสิ่งที่เขาอนุญาตให้พูด แต่ผู้นำที่เชื่อสัญชาตญาณของตนเองว่าเป็นแหล่งที่มาของความฉลาดมักจะทำผิดพลาดครั้งใหญ่ หนึ่งในความผิดพลาดของออร์บานคือการทุจริต – ทรัพย์สินอันหรูหราของสมาชิกในครอบครัวขณะที่ชาวฮังการีทั่วไปต้องดิ้นรนหาเลี้ยงชีพ การใช้เงินของรัฐบาลเพื่อจ่ายสินบนให้พวกพ้องแทนที่จะให้บริการที่ชาวฮังการีต้องการ แม้ว่าเขาจะส่งเสริมค่านิยมครอบครัว แต่ผู้ร่วมงานของเขากลับอภัยโทษให้รองผู้อำนวยการสถานสงเคราะห์เด็กที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานปกปิดการล่วงละเมิดทางเพศเด็ก ความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับรัฐบาลรัสเซียกลับส่งผลเสียต่อตัวเขาเอง Magyar ได้เน้นย้ำถึงสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด

ทรัมป์ก็มีแนวโน้มเช่นเดียวกัน แต่ด้วยอำนาจที่มากกว่ามาก ความผิดพลาดของเขา เช่น การทิ้งระเบิดอิหร่าน จึงยิ่งใหญ่กว่ามาก พรรครีพับลิกันส่วนใหญ่ไม่ได้ท้าทายเขา พรรคเดโมแครตควรเน้นย้ำถึงการสมรู้ร่วมคิดของพวกเขา

ผู้นำเผด็จการของฮังการีพ่ายแพ้ แต่แนวคิดของเขายังคงอยู่ต่อไปในทำเนียบขาว

การสนับสนุนจากภายนอกสำหรับประชาธิปไตยมีความสำคัญ 

สหภาพยุโรปได้ให้ความช่วยเหลือในการฟื้นฟูประชาธิปไตยในฮังการี เช่นเดียวกับที่เคยทำในโปแลนด์เมื่อปี 2023 เนื่องจากความกังวลเกี่ยวกับประชาธิปไตยที่ไม่เป็นไปตามหลักเสรีนิยมและการไม่เคารพหลักนิติธรรมของฮังการี สหภาพยุโรปจึงได้ระงับการจัดสรรเงินทุนต่างๆ ให้แก่ฮังการี เช่น เงินทุนฟื้นฟูจากโควิด-19 และเงินทุน "เพื่อความสมานฉันท์" ที่มุ่งปรับสมดุลสภาวะตลาด รวมเป็นเงินประมาณ 32 พันล้านยูโร (36.9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) หรือประมาณ 15% ของ GDP ของฮังการี นั่นยิ่งทำให้สถานการณ์ทางเศรษฐกิจของฮังการีตึงเครียดมากขึ้น

เงื่อนไขของสหภาพยุโรปมีผลคล้ายกันในโปแลนด์ โดยมีส่วนช่วยให้พรรค Civic Coalition ของนายกรัฐมนตรีโดนัลด์ ทัสก์ ซึ่งเป็นพรรคสายกลาง ได้รับชัยชนะในการเลือกตั้งปี 2023 เหนือพรรค Law and Justice ฝ่ายขวาจัดและเผด็จการ (แม้ว่าพรรค Law and Justice จะยังคงครองตำแหน่งประธานาธิบดีที่อ่อนแอกว่า) ไม่มีหน่วยงานรัฐบาลต่างประเทศใดที่มีอิทธิพลทางเศรษฐกิจเช่นเดียวกันในสหรัฐอเมริกา แต่การสนับสนุนจากภายนอกต่อนักข่าวและนักกิจกรรมยังคงสามารถเสริมสร้างความพยายามของพวกเขาในการฟื้นฟูประชาธิปไตยได้

ระบอบเผด็จการสามารถเปลี่ยนแปลงได้ 

บางทีบทเรียนที่สำคัญที่สุดก็คือ ประวัติศาสตร์ไม่ได้มุ่งหน้าสู่ระบอบเผด็จการอย่างไม่หยุดยั้ง แม้แต่ Orbán ก็ต้องเผชิญกับความเป็นจริงและยอมรับความพ่ายแพ้ เขาไม่ได้พยายามยึดอำนาจแบบเหตุการณ์ 6 มกราคม

ทุกวันนี้มีแนวโน้มที่จะสิ้นหวังเกี่ยวกับประชาธิปไตย รู้สึกว่าวันเวลาของมันได้ผ่านไปแล้ว แต่จากบังกลาเทศถึงบราซิล ประชาชนในหลายประเทศทางใต้ของโลกที่ถูกบังคับให้ใช้ชีวิตภายใต้ระบอบเผด็จการ ได้แสดงให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าพวกเขาต้องการหลุดพ้นจากระบอบนั้น ตอนนี้ข้อความนั้นได้ถูกส่งมาจากใจกลางยุโรปแล้ว

เราต้องไม่ลืมว่าโครงการของผู้นำเผด็จการนั้นโดยพื้นฐานแล้วคือการส่งเสริมตนเอง ทำไมผู้นำเผด็จการจึงบ่อนทำลายเครื่องมือและวิธีการต่างๆ ที่ประชาชนใช้ในการตรวจสอบอำนาจบริหาร? เพราะนั่นเป็นวิธีที่ดีที่สุดที่จะทำให้ครอบครัวและพวกพ้องที่คอยสนับสนุนพวกเขาอยู่ในอำนาจร่ำรวยขึ้น แทนที่จะรับใช้ผลประโยชน์ของประชาชน

ทรัมป์และแวนซ์ไม่ใช่คนเดียวที่เห็นตัวเองในตัวออร์บาน ชาวอเมริกันจำนวนมากก็เห็นความคล้ายคลึงกันเช่นกัน นั่นควรทำให้พรรครีพับลิกันหวาดหวั่นเมื่อใกล้ถึงการเลือกตั้งกลางเทอม

https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/apr/21/viktor-orban-hungary-lessons