https://www.youtube.com/shorts/8mYIHXOpyUw
นับตั้งแต่ต้นเดือนมีนาคม พ.ศ. 2569 สถานการณ์ระหว่างอาเซอร์ไบจานและอิหร่านได้ทวีความรุนแรงขึ้นจนกลายเป็นความขัดแย้งทางทหารโดยตรง เมื่อวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2569 อาเซอร์ไบจานกล่าวหาอิหร่านว่าส่งโดรนโจมตีแบบพลีชีพใส่ดินแดนของตน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป้าหมายคือสนามบินนานาชาตินัคชิวานและโรงเรียนมัธยมแห่งหนึ่ง
สาเหตุของการรุกรานครั้งนี้มีรากฐานมาจากความขัดแย้งระดับภูมิภาคที่มีมายาวนานและการปะทุขึ้นอย่างฉับพลันของความขัดแย้งที่กว้างขึ้นซึ่งเกี่ยวข้องกับสหรัฐฯ และอิสราเอล
1. ตัวกระตุ้นโดยตรง: สงครามสหรัฐฯ-อิหร่าน พ.ศ. 2569
สาเหตุหลักของการโจมตีอย่างฉับพลันคือปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่ที่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569
กลยุทธ์การตอบโต้: อิหร่านได้ใช้กลยุทธ์ "การขยายอิทธิพลไปยังภูมิภาค" โดยโจมตีประเทศเพื่อนบ้านเพื่อกดดันพันธมิตรของสหรัฐฯ และทำลายเสถียรภาพในภูมิภาค
ความสงสัยเรื่องการร่วมมือ: อิหร่านกล่าวหาอาเซอร์ไบจานมานานแล้วว่าอนุญาตให้หน่วยข่าวกรองและกองกำลังทหารของอิสราเอลปฏิบัติการจากดินแดนของตน แหล่งข่าวที่สนับสนุนอิหร่านอ้างว่าการโจมตีสนามบินนาคชิวานมีเป้าหมายเฉพาะเจาะจงที่ "เจ้าหน้าที่ไซออนิสต์และอเมริกัน" ซึ่งถูกกล่าวหาว่าวางแผนโจมตีอิหร่านจากที่นั่น
2. "ปัจจัยอิสราเอล"
อาเซอร์ไบจานและอิสราเอลมีความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ที่แน่นแฟ้น อาเซอร์ไบจานจัดหาน้ำมันส่วนสำคัญให้กับอิสราเอล (ผ่านทางท่อส่งน้ำมันบากู-ทบิลิซี-เซย์ฮาน) และในทางกลับกันก็ซื้ออาวุธไฮเทคจากอิสราเอล อิหร่านมองความสัมพันธ์นี้ว่าเป็นภัยคุกคามโดยตรงต่อพรมแดนทางเหนือของตน และมักเรียกบากูว่าเป็น "ระบอบทหารรับจ้าง" ของตะวันตก
3. ความตึงเครียดทางชาติพันธุ์และพรมแดน
มีแรงกดดันภายในและทางภูมิศาสตร์ที่ทำให้อิหร่านเป็นปรปักษ์ต่อบากู:
ความกังวลเรื่อง "อาเซอร์ไบจานใต้": อิหร่านเป็นที่ตั้งของประชากรเชื้อสายอาเซอร์ไบจาน (ประมาณ 15-20 ล้านคน) ซึ่งมีจำนวนมากกว่าประชากรของอาเซอร์ไบจานเองอย่างมาก เตหะรานเกรงว่าอาเซอร์ไบจานที่เข้มแข็งและมีพันธมิตรกับตะวันตกอาจกระตุ้นให้เกิดการเคลื่อนไหวแบ่งแยกดินแดนในหมู่พลเมืองอาเซอร์ไบจานของตนเอง
ระเบียงซานเกซูร์ / "เส้นทางทรัมป์": ความพยายามของอาเซอร์ไบจานในการสร้างสะพานเชื่อมทางบกไปยังดินแดนส่วนแยก (นาคชีวาน) ผ่านดินแดนอาร์เมเนีย ซึ่งเมื่อเร็วๆ นี้ถูกขนานนามว่า "เส้นทางทรัมป์เพื่อสันติภาพระหว่างประเทศ" คุกคามที่จะตัดเส้นทางบกโดยตรงของอิหร่านไปยังอาร์เมเนียและรัสเซีย
4. สถานการณ์ปัจจุบัน (มีนาคม 2026)
การระดมกำลังทหาร: ประธานาธิบดีอิลฮัม อาลีเยฟ ได้สั่งระดมกำลังทหารอาเซอร์ไบจานในระดับที่หนึ่ง และประกาศว่าจะตอบโต้การโจมตีด้วยโดรน
การปิดพรมแดน: อาเซอร์ไบจานได้ระงับการจราจรของรถบรรทุกและปิดพรมแดนทางบกยาว 700 กิโลเมตรกับอิหร่าน โดยอ้างเหตุผลด้านความมั่นคงของชาติ
(Google Gemini)
Eyewitness video captured the moment a drone struck an airport in Nakhchivan, Azerbaijan.
— ABC News (@ABC) March 5, 2026
Azerbaijan's foreign ministry said two civilians were injured in the attack.
Follow live updates: https://t.co/DQl9NwW1La pic.twitter.com/PXu7jgFkVg
Azerbaijan said it was preparing to respond after it said Iran launched two drones into its territory, while Israel continued to pound targets in Lebanon as the conflict in the Middle East threatens to expand https://t.co/ivORvkJtXD pic.twitter.com/SWPgxCUe11
— Reuters (@Reuters) March 5, 2026
https://x.com/Reuters/status/2029590258367807598