ทำไมคนเริ่มพูดถึงสงครามอิหร่านว่า อิหร่านสามารถ"ชนะโดยไม่ต้องชนะ" มองตรรกะของ "การอยู่รอดคือชัยชนะ" ผ่านแว่นหลักการปฏิวัติของโฮจิมินห์

The Islamic Republic has suffered dramatic blows. And yet the regime endures. As we warned when this war began, its mere survival counts as a victory of sorts https://t.co/2014DMJ3rc

— The Economist (@TheEconomist) March 27, 2026

ตรรกะของ "การอยู่รอดคือชัยชนะ"

มีหลายปัจจัยที่อธิบายว่าเหตุใดการคงอยู่ของระบอบการปกครอง แม้จะเผชิญกับ "ความเสียหายอย่างใหญ่หลวง" ในช่วงต้นปี 2026 จึงถือเป็นชัยชนะเชิงกลยุทธ์:

เกณฑ์แห่งความสำเร็จ: สำหรับกลุ่มพันธมิตร "ชัยชนะ" มักต้องการสถานะสุดท้ายที่ชัดเจน เช่น รัฐบาลใหม่ สนธิสัญญาที่ลงนาม หรือการรื้อถอนโครงสร้างพื้นฐานด้านนิวเคลียร์และขีปนาวุธทั้งหมด สำหรับสาธารณรัฐอิสลาม "ชัยชนะ" เพียงแค่ต้องการให้กลไกของรัฐยังคงยืนหยัดอยู่ได้เมื่อควันจางลงก็เพียงพอแล้ว

ปัจจัยด้านการสืบทอดตำแหน่ง: หลังจากมีรายงานการเสียชีวิตของผู้นำสูงสุด การแต่งตั้งผู้สืบทอดตำแหน่งอย่างรวดเร็วและการยึดมั่นในข้อเสนอสันติภาพ 15 ข้อ บ่งชี้ว่า "รัฐอำนาจแฝง" (IRGC และสภาผู้นำศาสนา) ยังคงมีความยืดหยุ่นมากกว่าที่นักวิเคราะห์ตะวันตกหลายคนคาดการณ์ไว้

กฎแห่งความไม่สมมาตร: ดังที่เราได้เห็นในบริบทเชิงกลยุทธ์ก่อนหน้านี้ อำนาจที่ก่อความไม่สงบหรือถูกปิดล้อมจะชนะได้ด้วยการไม่แพ้ ด้วยการรักษาการควบคุมด้านความมั่นคงภายในประเทศและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานที่สำคัญ เช่น เกาะคาร์ก แม้จะอยู่ในสภาพที่เสื่อมโทรม พวกเขายังคงมีอำนาจในการมีอิทธิพลต่อตลาดโลก
.....



นี่คือบทวิเคราะห์กลยุทธ์ "การอยู่รอดคือชัยชนะ" (Survival as Victory) โดยเปรียบเทียบกับหลักการปฏิวัติของโฮจิมินห์และสถานการณ์ปัจจุบัน

1. ปรัชญาการปฏิวัติ: เมื่อ "การดำรงอยู่" คือเป้าหมายสูงสุด

ในทางรัฐศาสตร์และกลยุทธ์อสมมาตร (Asymmetric Strategy) ชัยชนะไม่ได้วัดกันที่จำนวนความสูญเสียเสมอไป แต่อยู่ที่ว่าใครสามารถ "ยืนหยัดได้นานกว่า" (Last man standing)

ตรรกะของ The Economist: สำหรับมหาอำนาจ ความล้มเหลวในการบรรลุเป้าหมาย (เช่น การเปลี่ยนระบอบการปกครอง หรือ Regime Change) ถือเป็นความพ่ายแพ้ แต่สำหรับระบอบที่ถูกปิดล้อม การที่โครงสร้างรัฐยังไม่ล่มสลายหลังจากโดน "หมัดหนัก" หลายครั้ง ถือเป็นข้อพิสูจน์ถึงความยืดหยุ่น (Resilience)

การสืบทอดอำนาจ: แม้จะมีการสูญเสียผู้นำสูงสุดไปในช่วงต้นปี 2026 แต่การแต่งตั้งผู้สืบทอดได้อย่างรวดเร็วแสดงให้เห็นว่า "ระบบ" แข็งแกร่งกว่า "ตัวบุคคล"

2. เปรียบเทียบกับหลักการของ "โฮจิมินห์" (Ho Chi Minh)

หากเราย้อนกลับไปดูหลักการ "จริยธรรมแห่งการปฏิวัติ" (Revolutionary Morality) และยุทธวิธีของโฮจิมินห์ จะพบความคล้ายคลึงที่น่าสนใจ:

ความพ่ายแพ้ทางยุทธวิธี vs ชัยชนะทางยุทธศาสตร์: โฮจิมินห์เคยกล่าวไว้ในทำนองว่า "คุณอาจฆ่าคนของเราได้สิบคน ต่อคนของคุณหนึ่งคน แต่สุดท้ายคุณจะเป็นฝ่ายเหนื่อยล้าและจากไปเอง" เช่นเดียวกับสถานการณ์ปัจจุบัน แม้โครงสร้างพื้นฐานอย่างเกาะ Kharg หรือคลังน้ำมันจะเสียหาย แต่ตราบใดที่ระบอบยังกุมอำนาจในประเทศได้ ฝ่ายตรงข้ามต่างหากที่จะเผชิญกับแรงกดดันจากภาวะเงินเฟ้อ (Stagflation) และกระแสสังคมโลก

ความอดทน (Persistence): หัวใจสำคัญของจริยธรรมปฏิวัติคือการยอมรับความลำบากเพื่อเป้าหมายระยะยาว ระบอบอิหร่านใช้แนวคิดนี้ในการระดมมวลชน โดยเปลี่ยน "ความสูญเสีย" ให้กลายเป็น "แรงผลักดันทางชาตินิยม"