ลุงซาเล้งกับขยะที่หายไปYesterday
·
ช่วงนี้ข่าวลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม โรงงานเถื่อนแถบภาคตะวันออก มาถี่มาก
ระยอง สระแก้ว สระบุรี ปราจีนบุรี เดือนเดียวมีให้เห็นหลายเคส
.
หลายคนอาจคิดว่านี่คือปัญหาขยะในประเทศที่จัดการไม่ดีพอ
แต่เรื่องมันไม่ได้เริ่มในไทยตั้งแต่แรก
ลุงขอเล่าเท่าที่พอมีประสบการณ์ในวงการนะ
.
การส่งขยะรีไซเคิลจากไทยไปจีนมีมานานแล้ว
เศษพลาสติก เศษกระดาษ เศษโลหะ ส่งออกไปเยอะมาก
เพราะจีนมีต้นทุนแปรรูปที่ถูกกว่า และความต้องการวัตถุดิบมหาศาล
โรงงานรีไซเคิลในจีนตอนนั้นรับซื้อขยะจากทั่วโลกจริง ๆ
.
จนปลายปี 2560 จีนประกาศนโยบายที่เรียกว่า National Sword
แบนการนำเข้าขยะรีไซเคิล 24 ประเภท มีผลตั้งแต่ต้นปี 2561
ภายหลังขยายเพิ่มเป็น 32 ประเภท
.
ทันทีที่จีนปิดประตู โรงงานรีไซเคิลในจีนหลายพันแห่งต้องปิดตัว
แต่ทุนพวกนั้นไม่ได้หายไปไหน มันแค่ย้ายฐาน
ที่เห็นชัดๆ เลย คือตัวเลขนำเข้าเศษ
อย่างปี 2559 ก่อนจีนแบน ไทยนำเข้าเศษพลาสติกแค่ 69,500 ตัน
พอถึงปี 2561 ปีเดียวกับที่จีนแบน ตัวเลขพุ่งเป็น 552,912 ตัน
เพิ่มขึ้นเกือบแปดเท่าในสองปี
.
มูลนิธิบูรณะนิเวศเคยให้ข้อมูลไว้ว่า
ช่วงนั้นมีนักลงทุนต่างชาติย้ายฐานผลิตมาตั้งโรงงานรีไซเคิลพลาสติกและอิเล็กทรอนิกส์ในไทยเพิ่มขึ้นสูงมากโดยเฉพาะในพื้นที่สมุทรปราการ สมุทรสาคร ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี เพชรบุรี ราชบุรี
สังเกตชื่อจังหวัดพวกนี้ดี ๆ นะ
มันคือจังหวัดเดียวกับที่ข่าวจับกุมโรงงานเถื่อนโผล่มาถี่ ๆ ในตอนนี้เป๊ะเลย
.
นอกจากพลาสติกแล้วก็ยังมีเศษขยะประเภทอื่น
อย่างโรงเหล็กแบบเตาหลอมเหนี่ยวนำ หรือ IF ที่จีนสั่งแบนไปเพราะปล่อยมลพิษสูงและคุณภาพเหล็กไม่ได้มาตรฐาน
ก็มีบางส่วนย้ายมาเปิดในไทย
.
โรงเยื่อกระดาษทุนจีนบางแห่ง นำเข้าเศษกระดาษมาผลิตในไทย แล้วส่งเยื่อกลับไปจีน
ลองไปดูตัวเลขนำเข้าเศษกระดาษดูได้ ผู้นำเข้ารายใหญ่ ๆ เป็นบริษัททุนจีนแทบทั้งนั้น
.
โรงหลอมเม็ดพลาสติกก็เหมือนกัน นำเข้าเศษพลาสติกมาหลอมเป็นเม็ด ส่งเม็ดกลับจีน
ช่วงหลังยิ่งชัดขึ้นเรื่อย ๆ ว่าทิ้งเศษที่หลอมไม่ได้ไว้ในไทยเพิ่มขึ้นทุกที
.
ส่วนโลหะต่าง ๆ ก็มีทุนจีนบางรายเข้ามากว้านซื้อในราคาตัดหน้าคนไทย
โดยไม่เข้าระบบภาษีตามปกติ ทำให้ได้เปรียบคู่แข่งในตลาดไปเลย
.
ตอนนี้เรื่องที่ร้อนแรงที่สุดคือขยะอิเล็กทรอนิกส์
แอบมาแปรรูปแล้วทิ้งเศษที่เหลือไว้เฉย ๆ
.
ถ้าเป็นขยะในประเทศเราเองที่หลุดเข้าไปในโรงงานพวกนี้ ก็อาจพูดได้ไม่เต็มปากว่าเป็นความผิดโรงงานทุนต่างชาติทั้งหมด
.
แต่ความจริงคือโรงงานพวกนี้ซื้อขยะในประเทศน้อยมาก
วัตถุดิบส่วนใหญ่มาจากการนำเข้า
(ลุงไม่เคยได้ข่าวว่าเปิดรับซื้อจากร้านของเก่าไทยนะ)
.
ทั้งที่ไทยประกาศแบนนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์เด็ดขาดตั้งแต่สิงหาคม 2561
ส่วนเศษพลาสติกก็ถูกจำกัดมาตลอด จนเพิ่งแบนเต็มรูปแบบ 1 มกราคม 2568 ที่ผ่านมา
คำถามคือ ทั้งที่มีกฎหมายแบนชัดเจนขนาดนี้ ทำไมของพวกนี้ยังเล็ดลอดเข้ามาได้อยู่เรื่อย
.
ตามประสบการณ์ตรงของลุงเอง
เคยมีคนมาเสนอขายตู้คอนเทนเนอร์เศษพลาสติกนำเข้า 25 ตัน ในราคาถูกมาก
พร้อมบอกว่า “ข้างในมีของดีอยู่ห้าสิบเปอร์เซ็นต์”
.
ประเด็นที่ลุงสะดุดคือ เขารู้อยู่แล้วว่าข้างในยัดไส้อะไรมาบ้าง
ถึงบอกตัวเลขเปอร์เซ็นต์ของดีได้แม่นขนาดนั้น
แปลว่าของเสียหรือขยะประเภทอื่นที่หลุดปนเข้ามาในตู้แบบนี้
ก็คงเป็นทำนองเดียวกันทั่วไปในวงการ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ
.
กรมศุลกากรเองก็เคยยึดตู้คอนเทนเนอร์แบบนี้ไว้หลายครั้ง
ทั้งสำแดงเท็จ ทั้งลักลอบนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ปนมากับเศษพลาสติก
บางตู้ค้างอยู่ในท่าเรือเป็นปี ๆ เพราะไม่มีใครมารับผิดชอบ
.
เอาล่ะ ทีนี้มาถึงจุดที่ลุงอยากสรุป
การลงทุนจากต่างประเทศไม่ใช่เรื่องไม่ดีเลยนะ
ไทยต้องการเงินลงทุน ต้องการเทคโนโลยี ต้องการงานให้คนไทยทำ
แต่การลงทุนที่ดีต้องสร้างมูลค่าคืนกลับมาบ้าง
ไม่ว่าจะเป็นรายได้ภาษี การถ่ายทอดเทคโนโลยี หรืออย่างน้อยที่สุดคือการจ้างงานจริง
.
สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นตอนนี้คือ เอาวัตถุดิบเข้ามา แปรรูปเสร็จก็ส่งของดีกลับประเทศต้นทาง
ทิ้งไว้แต่กากที่แปรรูปไม่ได้ ให้คนไทยดูต่างหน้า
โดยที่เราแทบไม่ได้อะไรกลับมาเลยสักบาท
เข้าทำนอง “สูญสิ่งแวดล้อมนับล้าน บ้านก็จะอยู่ไม่ได้”
.
นี่แหละคือความหมายของรีไซเคิลศูนย์เหรียญ
ถ้าเรายังทำหน้าที่เป็นแค่ถังขยะให้คนอื่นทิ้ง
โดยไม่ได้อะไรตอบแทนกลับมาเลย
.
#รีไซเคิล0เหรียญ #ทุนจีน #ขยะนำเข้าที่มาข้อมูล
ประวัตินโยบาย National Sword และผลกระทบทั่วโลก Wikipedia
https://en.wikipedia.org/wiki/Operation_National_Swordตัวเลขนำเข้าเศษพลาสติกไทยก่อนและหลังจีนแบน Greenpeace Thailand
https://www.greenpeace.org/.../plastic-statement-ban.../ทุนต่างชาติย้ายฐานโรงงานรีไซเคิลมาไทยหลังจีนแบน TCR Plastic
https://www.tcr-plastic.com/ขยะพิษรอทะลักไทย_จุดเปลี่ยนล้มข้อห้ามไทยแบนนำเข้าขยะพลาสติกเต็มรูปแบบ 1 มกราคม 2568 กรุงเทพธุรกิจ
https://www.bangkokbiznews.com/environment/1161664https://www.facebook.com/photo?fbid=1630035391813783&set=a.649141226569876
.....
ลุงซาเล้งกับขยะที่หายไปApril 17
·
ช่วงนี้กระแสข่าว "ดินแจกฟรี" ในพื้นที่ภาคตะวันออก (EEC) กำลังเป็นประเด็นร้อนแรงมาก เพราะดินที่แจกฟรีดันปนเปื้อนกากขยะอิเล็กทรอนิกส์ด้วยซะงั้น
ทั้ง ๆ ที่บ้านเราออกกฎหมายแบนนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกไปตั้งแต่ปี 68 แล้ว
แต่ทำไม๊ทำไม จนถึงตอนนี้ข่าวลักลอบนำเข้าขยะยังเพียบ
ไหนจะโรงงานจีนทั้งหลายอีก
คำถามคือนี่เราแบนแล้วจริงดิ๊ !?
.
แต่เอาเข้าจริง พวกเราจมอยู่ในกองดินพิษแบบนี้มานานแล้วนะ
แค่มาในอีกรูปแบบ เป็นขยะชนิดอื่น
แถมยังใกล้ตัวกว่าที่คิดเยอะ!
.
มาลุงจะเล่าให้ฟัง
.
การกำจัดขยะของประเทศไทยในปัจจุบัน กว่า 85.9% เป็นการ “เทกอง”
แค่มีพื้นดินว่าง ๆ หรือบ่อดินที่ขุดดินไปขายแล้ว
ก็พร้อมเป็นที่รองรับขยะ
ไม่มีการปูผ้ายางกันซึม ไม่มีการจัดการอะไรทั้งนั้น
ปราศจากมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย
.
พอฝนตกลงมา น้ำก็ไหลผ่านกองขยะ
เกิดเป็นสิ่งที่เรียกว่า “น้ำชะขยะ”
ซึ่งสามารถพาสารปนเปื้อนต่าง ๆ ออกมาจากกองขยะ
ทั้งสารเคมี โลหะหนัก เชื้อโรค ไมโครพลาสติก ฯลฯ
แล้วมันจะไปไหนไซร้
สุดท้ายก็ลงดินและปนเปื้อนอยู่ในสิ่งแวดล้อมนี่แหละ
.
นอกจากดินพิษในบ่อขยะ
ยังมี ว่าที่ ดินพิษกระจายไปตามพื้นที่ต่าง ๆ
เวลาที่ผู้รับเหมา หรือเจ้าของที่ดินอยากประหยัดงบค่าดินถมที่
เขาก็จะไปขนเอาเศษขยะเช่นขยะก่อสร้าง เศษพลาสติก หรือแม้กระทั่งเศษขยะอุตสาหกรรม
มาเทกองรองพื้นไว้ก่อน แล้วค่อยเอาดินมาโรยปิดทับข้างบนอีกที
สมประโยชน์กันทุกฝ่าย คนทิ้งมีที่ทิ้ง
คนถมประหยัดเงิน ส่วนคนรับกรรมคือคนที่อยู่ในละแวกนั้น
ที่ไม่รู้ว่าสารพิษจะแพร่มาถึงตัวเมื่อไหร่
แม้ว่าเราจะมีพระราชบัญญัติการขุดดินและถมดิน
ที่บอกว่าห้ามเอาวัสดุที่ก่อให้เกิดมลพิษหรืออันตรายต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนมาถม
แต่ในทางปฏิบัติการบังคับใช้จริงอาจยังเป็นคำถาม
กลับกัน ถ้าเป็นที่สหรัฐอเมริกา หรือออสเตรเลียจะมีมาตรฐาน "Clean Fill" (วัสดุถมสะอาด)
โดยดินหรือวัสดุที่จะนำมาถมที่ได้
ต้องเป็นวัสดุที่ไม่ก่อให้เกิดมลพิษหรือปฏิกิริยาทางเคมีเมื่อเสื่อมสภาพ
เช่น ดินธรรมชาติ หิน, กรวด, ทราย
แต่ถ้าจะเอาเศษคอนกรีต/อิฐ มาถม ก็จะต้องผ่านการบดและมีใบรับรองว่าว่าไม่มีการปนเปื้อน
.
ที่เกาหลีใต้ก็มีกฎหมายที่เอาผิดได้ทั้งคนที่เอาสารปนเปื้อนไปถมที่ดิน และคนที่ทำสารรั่วไหลระหว่างขนส่งหรือบำบัด ที่เด็ดกว่านั้นคือกฎหมายเกาหลีใต้ยังให้เจ้าของที่ดินคนใหม่
ต้องร่วมรับผิดชอบกับเจ้าของเดิมและผู้ก่อมลพิษด้วย
ถ้าซื้อบ้านไปแล้วเจอดินพิษทีหลัง ก็ไม่รอดเหมือนกัน
.
ดังนั้นข่าว ดินพิษที่เราเห็นวันนี้ อาจไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัวอย่างที่คิดนะจ๊ะ
ตราบใดที่บ้านเรายังไม่มีกฎหมายในการจัดการขยะและบ่อฝังกลบให้ได้มาตรฐานอย่างจริงจัง ดินที่เราเหยียบอยู่ทุกวันนี้ก็อาจกลายเป็นดินพิษได้โดยไม่รู้ตัว
#ดินพิษ #กากอุตสาหกรรม #ขยะอิเล็กทรอนิกส์ #EEC.
https://rocketmedialab.co/datadrivenpolicy-election69-waste https://www.facebook.com/photo?fbid=1629198545230801&set=a.649141226569876...
ลุงซาเล้งกับขยะที่หายไป ·
ใครอยากให้ประเทศไทยมีกฎหมายในการจัดการทรัพยากรที่ดี มาร่วมกันลงชื่อที่ลิงก์นี้เลยจ้า :
https://thailandce-sign-eta.vercel.app
.jpeg)
]
