("AI แปะป้าย" หรือ AI Washing เป็นคำที่ล้อมาจากคำว่า Greenwashing (การฟอกเขียว—ที่แบรนด์ต่างๆ มักเคลมว่าผลิตภัณฑ์ของตนรักษ์โลก ทั้งที่จริงอาจจะทำแค่ผิวเผิน)
Nataphol Tovichakchaikul - ณัฐพล โตวิจักษณ์ชัยกุล
Yesterday
·
จาก “Softpower” สู่ “AI” นามสกุลห้อยท้ายของโครงการรัฐได้เปลี่ยนไปแล้ว
.
ผมนำข้อมูลโครงการจากงบประมาณปี 69 และปี 70 มาเทียบกัน โดยหาเฉพาะโครงการที่มีคำว่า "AI" หรือ "ปัญญาประดิษฐ์" อยู่ในชื่อโครงการ พบแนวโน้มที่น่าสนใจ ดังนี้ ..
จำนวนโครงการที่ชื่อประกอบด้วยคำใดคำหนึ่งจากสองคำ เพิ่มจาก 33 โครงการ เป็น 115 โครงการ (+248%) และวงเงินงบประมาณเพิ่มจาก 982 ล้านบาท เป็น 2,583 ล้านบาท (+163%) ภายในปีเดียวครับ
[ ไฟล์ Excel ที่กรองโครงการที่มีคำว่า “AI” และ/หรือ “ปัญญาประดิษฐ์” ออกมา
https://docs.google.com/.../1e1WzinN.../edit... ].
ข้อสังเกตที่ชวนคิดไปพร้อมๆกัน 4 ข้อ
งบ AI กระจายออกนอกแผนบูรณาการรัฐบาลดิจิทัล .. จากเมื่อวานที่ประชุมร่วมกับ DGA และสำนักงบประมาณ ได้ทราบมาว่า แนวทางของการจัดทำงบประมาณของโครงการที่เกี่ยวข้องกับ AI ควรจะต้องทำแผนบูรณาการ แต่จากข้อมูลพบว่า โครงการ AI ที่อยู่นอกแผนบูรณาการ กระจายอยู่ในแผนงานอื่นๆกลับเพิ่มขึ้นถึง +519% (จาก 300 → 1,857 ล้านบาท) คำถามคือ แล้วรัฐจะมีกลไกกำกับทิศทางของการมุ่งสู่ยุค AI ของแต่ละหน่วยงานบนแผ่นดินนี้อย่างไร
กระทรวง DE ที่เสมือนเป็นเจ้าภาพหลักของงานด้านนี้ แต่กลับมีงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับคำว่า “AI” ลดลง 8% (288 → 266 ล้านบาท) หรือแท้จริงแล้วกระทรวง DE อาจจะไปใช้แหล่งเงินนอกงบประมาณแทนก็ได้ เช่น เงินของกองทุน DE ที่นำไปทำ TH-AI Passport 1,600 ล้าน .. เรื่องนี้ยังไม่ทราบแน่ชัด เพราะ แหล่งเงินนอกงบประมาณ ไม่ปรากฎในเอกสารงบประมาณ
กระทรวงอื่นๆตั้งโครงการ AI เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เช่น กระทรวง อว. พุ่งเป็น 981 ล้านบาท กระทรวงสาธารณสุข 231 ล้านบาท กระทรวงศึกษาธิการ 223 ล้านบาท เป็นต้น .. ซึ่งการที่แต่ละกระทรวงตื่นตัวมุ่งเข้าสู่ยุค AI เป็นเรื่องที่ดี แต่โครงการ AI ของแต่ละกระทรวงที่กำลังขอรับงบประมาณไปทำนั้น จะนำไปทำอะไร ต้องติดตามกันในรายละเอียดของแต่ละโครงการ
งบ AI ปี 70 ส่วนใหญ่เป็นรายจ่ายลงทุน พุ่งเป็น 2,338 ล้านบาท จากเดิม 652 ล้านบาทในปีก่อน และในจำนวน 115 โครงการ เป็นโครงการใหม่ที่ไม่เคยปรากฏในปีก่อนถึง 82 โครงการ .. คำถามคือ แต่ละโครงการที่จะลงทุนมีแผนรองรับการใช้งานระบบเหล่านี้ในระยะยาวแล้วใช่หรือไม่ครับ ไม่ใช่ว่าของบไปลงทุนเพียงเพราะนี่เป็นนโยบายของรัฐบาลนี้ โครงการที่ขอจึงต้องมีคำว่า “AI” ไว้ก่อนถึงจะของบได้.
นี่คือข้อสังเกต 4 ข้อ ที่ชวนกันติดตามครับ โดยส่วนตัวผมสนับสนุนการนำเทคโนโลยีมาพัฒนาภาครัฐอย่างเต็มที่ครับ ผมเองก็ใช้ AI ในการทำงานเหมือนกัน .. แต่ในฐานะผู้ตรวจสอบ เราจำเป็นต้องตั้งคำถามว่า งบประมาณด้าน AI เหล่านี้จะถูกบริหารจัดการอย่างไรให้คุ้มค่าเงินภาษีและสร้างประโยชน์ที่จับต้องได้จริงให้กับประชาชนครับ
.
ป.ล. แถมให้ว่างบ Softpower ที่เคยพุ่งสูงถึง 4,000 ล้าน ในปี 69 แต่พอมาในงบปี 70 เหลือโครงการที่มีคำว่า “Softpower” อยู่รวมๆแค่ 30 ล้านบาทครับ
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1019293157322193&set=a.116250850959766
