🟢 ชำแหละปมพิรุธ TH-AI Passport 1.6 พันล้าน 'ดร.การดี' ไม่หวั่นลุยสู้ 'นิติสงคราม' ตั้งคำถามโดน 'ฟ้องปิดปาก' ขวางตรวจสอบหรือไม่ !?

The Daily Thailand
7 hours ago
·
ชำแหละปมพิรุธ TH-AI Passport 1.6 พันล้าน
'ดร.การดี' ไม่หวั่นลุยสู้ 'นิติสงคราม'
ตั้งคำถามโดน 'ฟ้องปิดปาก' ขวางตรวจสอบหรือไม่ !?
.
หมายเหตุ : รายงานพิเศษฉบับนี้เรียบเรียงโดยอ้างอิงข้อมูลจากการสัมภาษณ์ในรายการสื่อ โพสต์ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ เอกสารข้อเสนอแนะ และการแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนของ "ดร.การดี เลียวไพโรจน์" รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะผู้ติดตามและตรวจสอบโครงการ TH-AI Passport หรือ AiPASS อย่างใกล้ชิดเข้มข้น
.
โครงการ TH-AI Passport (หรือ AiPASS) ภายใต้การดำเนินงานของ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) โดยนายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการฯ และสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) ตั้งเป้าหมายยกระดับทักษะ AI ให้แก่ประชาชน 5 ล้านคน ผ่านการเข้าถึง AI Model ระดับ Pro จาก 14 ค่ายเทคโนโลยีชั้นนำ
.
อย่างไรก็ตาม โครงการวงเงินจัดซื้อจัดจ้างกว่า 1,600 ล้านบาท นี้กลับถูกตั้งคำถามอย่างหนักถึงความคุ้มค่าและปมพิรุธในสัญญาจัดซื้อจัดจ้างหลายประการ พอสรุปไล่เรียงได้ดังนี้ >

1. ผลักดันเปลี่ยนสัญญา Pay Per Active User แต่ 'สัญญาลับ' ชั้นที่ 2 ยังไม่เปิดเผย

จากเดิมที่โครงการกำหนดเป็นสัญญาเหมาจ่ายแบ่งจ่ายรายปี วงเงิน 1,621 ล้านบาท ดร.การดี เลียวไพโรจน์ สส.แบบบัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ออกมาเคลื่อนไหวคัดค้านจนกระทั่งกระทรวงดีอี และกลุ่มบริษัทผู้รับจ้างร่วม (บริษัท ฮิวแมน อินเทลลิเจนท์ จำกัด และ บริษัท เทิร์นคีย์ คอมมูนิเคชั่น จำกัด หรือ TKC) ยอมปรับเปลี่ยนสัญญามาเป็นระบบจ่ายตามการใช้งานจริง (Pay Per Active User) ในอัตรา 24.70 บาทต่อคนต่อเดือน

แม้ ดร.การดี จะชื่นชมการปรับรูปแบบมาจ่ายตามจริง แต่จากการให้สัมภาษณ์ในรายการ THE STANDARD NOW รองหัวหน้าพรรคปชป. ได้เผยข้อกังวลว่า กรรมาธิการการสื่อสาร เทคโนโลยีสารสนเทศ และโทรคมนาคม (กมธ.ดีอี) ยังไม่เคยเห็นร่างสัญญาฉบับแก้ไขใหม่นี้ โดยสัญญามีการแบ่งออกเป็น 2 ชั้น คือ

สัญญาชั้นที่ 1 (รัฐ กับ ผู้รับจ้างไทย) : สดช. ทำสัญญากับเอกชนไทยผู้รับจ้างร่วม
สัญญาชั้นที่ 2 (ผู้รับจ้างไทย กับ ค่าย AI ต่างประเทศ 14 ค่าย ): เอกสารข้อตกลงระดับสากลที่ ดร.การดี ระบุว่ายังไม่มีการเปิดเผยต่อ กมธ.ดีอี

ดร.การดี ชี้ว่า หากไม่มีสัญญาฉบับใหม่ที่เป็นลายลักษณ์อักษรมาเปิดเผย คณะกรรมการตรวจรับของรัฐจะมีความเสี่ยงอย่างมากในการเซ็นอนุมัติเบิกจ่ายงบประมาณ
.
2. ข้อสังเกตโปรโมชัน 'Creator ฟรี 3 เดือน' ลัดขั้นตอนเรียนรู้เพื่อเบิกงบภาษี ?

ตามแนวคิดเดิมที่ ดร.การดี ยอมรับว่าดี ก็คือ ประชาชนต้องเข้าเรียนหลักสูตรและทำแบบทดสอบให้ผ่านเกณฑ์ (เช่น ทำข้อสอบได้ 100 คะแนน) จึงจะปลดล็อกสิทธิ์ระดับสร้างสรรค์ (Creator) เพื่อใช้โมเดลโปร และรัฐจึงจะจ่ายเงิน 24.70 บาท/คน/เดือน

แต่เมื่อเปิดใช้งานจริง หน้าแอปพลิเคชันกลับจัดโปรโมชัน มอบสิทธิ์ Creator ให้ผู้สมัครใหม่ทุกคนทันทีเป็นเวลา 3 เดือน (จนถึงเดือนพฤศจิกายน) โดยไม่ต้องผ่านการเรียนหรือทำข้อสอบใดๆ

จึงก่อให้เกิดการตั้งคำถามว่า การยัดเยียดสิทธิ์ Creator ตั้งแต่วันแรก เป็นไปเพื่อนำยอดผู้ลงทะเบียนมานับเป็น Active User เพื่อ เบิกจ่ายเงินภาษี 24.70 บาทต่อหัวให้เอกชนทันทีหรือไม่ ซึ่งผิดไปจากวัตถุประสงค์ในการสร้างทักษะ (Upskill/Reskill)
.
3. TOR ข้อ 2.2 'ประมวลผลในไทย' ย้อนแย้งเงื่อนไขบังคับส่งข้อมูลออกต่างประเทศ

จากการทดสอบลงทะเบียนและนั่งอ่านข้อตกลงและเงื่อนไขการใช้งาน (Terms & Conditions) ด้วยตนเอง ดร.การดี ได้ชี้ให้เห็นความย้อนแย้งเชิงเทคนิคอย่างรุนแรง กล่าวคือ

ข้อกำหนด TOR ข้อ 2.2 : ระบุชัดเจนว่า ข้อมูลส่วนบุคคลและพฤติกรรมการใช้งาน ต้องถูกจัดเก็บและประมวลผลภายในประเทศไทย เพื่อการคุ้มครองข้อมูลตามกฎหมายไทยอย่างสูงสุด
ข้อเท็จจริงเชิงเทคนิค : ไทยไม่มีขีดความสามารถในการประมวลผล (Computing Power) เพียงพอ ข้อมูลคำสั่งจึงต้องถูกส่งไปประมวลผลที่เซิร์ฟเวอร์ต่างประเทศ
เงื่อนไขมัดมือชก : ในข้อตกลงการใช้งานข้อ 6.7 ระบุว่า หากผู้ใช้ไม่ยินยอมให้ส่งข้อมูลไปประมวลผลต่างประเทศ จะไม่สามารถเข้าใช้งานระบบได้เลย ซึ่งเป็นการบังคับผู้ใช้และขัดต่อ TOR ข้อ 2.2 อย่างเปิดเผย

นอกจากนี้ ดร.การดี ยังตั้งข้อสังเกตถึงการเปิดตัวด้วยโดเมนสาธารณะ .net (aipass.net) ว่า เป็นความหละหลวมที่อาจเปิดช่องให้มิจฉาชีพจดโดเมนใกล้เคียงเพื่อสวมรอยทำเว็บปลอมหลอกลวงข้อมูลประชาชน (ซึ่งสอดคล้องกับข้อห่วงใยของ นายนิธิกร บุญยกุลเจริญ กมธ. จากพรรคประชาชน)
.
4. สรุปข้อเสนอแนะเชิงนโยบายจาก ดร.การดี

ดร.การดี ยืนยันว่าไม่ได้คัดค้านการ "อัปสกิล" ด้านเอไอของประชาชน และสนับสนุนให้คนไทยลงทะเบียนใช้งาน แต่ได้ทำ "เอกสารข้อเสนอแนะ" ส่งตรงถึงกระทรวงดีอี เพื่อให้การใช้วงเงินงบประมาณเกิดประโยชน์สูงสุด ดังนี้

- ยกเลิก KPI ทางการตลาด : เลิกใช้ยอดผู้ลงทะเบียน 5 ล้านคนเป็นตัววัดความสำเร็จ
- ใช้ดัชนีชี้วัดสากล : ใช้ดัชนีความพร้อมด้าน AI (AI Readiness Index) ขององค์กรสากลอย่าง Microsoft หรือ AWS เป็นเกณฑ์ประเมิน
- เปิด Public Dashboard : แสดงปริมาณการใช้ Token และความคุ้มค่าด้าน Productivity ของประชาชนอย่างโปร่งใส
- ตรวจสอบความซ้ำซ้อนของโมเดล : โมเดล AI บางตัวที่ค่ายต้นทางเปิดให้ใช้ฟรีแล้ว รัฐบาลไม่ควรจ่ายเงินงบประมาณซ้ำซ้อน
.
5. จากโพสต์ตั้งคำถาม สู่ 'นิติสงคราม' ฟ้องปิดปาก (SLAPP)

ความขัดแย้งทวีความเข้มข้น เมื่อบริษัทผู้รับจ้างโครงการฯ ได้แก่ บริษัท ฮิวแมน อินเทลลิเจนท์ จำกัด และ บริษัท เทิร์นคีย์ คอมมูนิเคชั่น จำกัด ยื่นฟ้อง ดร.การดี เลียวไพโรจน์ ในความผิดทางอาญาตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ จากกรณีโพสต์เฟซบุ๊กเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 69 ตั้งคำถามถึงความคุ้มค่าโครงการ 1,600 ล้านบาท โดยศาลนัดไต่สวนมูลฟ้องวันที่ 28 กันยายน 2569

ในการแถลงข่าว ณ พรรคประชาธิปัตย์ ดร.การดี ยืนยันว่า โพสต์ดังกล่าวเป็นการตั้งคำถามตามหลักวิชาการและบทบาทฝ่ายค้านเพื่อปกป้องเงินภาษีประชาชน โดยไม่ได้ระบุชื่อพาดพิงบริษัทใด และได้ยื่นหนังสือเปิดผนึกถึง รมว.ดีอี ตามระบบเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคมแล้ว

พร้อมตั้งคำถามกลับไปยังสังคม ว่า "คนที่ตั้งคำถามเพื่อค้นหาความจริงเพื่อส่วนรวม ต้องกลายเป็นจำเลยหรือไม่?"

และชี้ว่าคดีนี้เข้าข่ายการ #ฟ้องปิดปาก (SLAPP Lawsuit) เพื่อสร้างภาระแก่ผู้ตรวจสอบ

"กระบวนการทางกฎหมายที่เกิดขึ้นมีลักษณะทำให้เกิดคำถามว่าเป็นการฟ้องปิดปากหรือไม่ หรือเป็นการใช้กระบวนการทางกฎหมายในลักษณะสร้างภาระต่อผู้ทำหน้าที่ตรวจสอบเพื่อประโยชน์สาธารณะหรือไม่..

"การปวารณาตัวมาเป็นนักการเมือง เราคือผู้แทนราษฎร สิ่งที่ดิฉันทำอย่างต่อเนื่องสำหรับโครงการนี้ ไม่เคยมีความเกี่ยวข้องกับประโยชน์ส่วนตัว หรือประโยชน์อื่นใด แต่มุ่งเน้นเรื่องประโยชน์จากภาษีประชาชนเป็นที่ตั้ง.." ดร.การดี ระบุ

ขณะเดียวกัน โครงการนี้ยังอยู่ในการตรวจสอบของ ป.ป.ช. จากการยื่นเรื่องของ นพ.วรงค์ เดชกิจวิกรม, กมธ.งบประมาณ โดย นางสาวรักชนก ศรีนอก ที่เรียกเอกสารประมูล, และ นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ผู้นำฝ่ายค้าน ที่ร่วมตรวจสอบปมส่อล็อกสเปกอย่างเข้มงวด
.
6. ไม่หวั่น-ลุยตรวจสอบต่อเพื่อประเทศชาติ

ส่วนความเคลื่อนไหวล่าสุดของ ดร.การดี หลังถูกฟ้องร้องจะเป็นอย่างไร นักการเมืองหญิงแกร่งจากประชาธิปัตย์ ย้ำหนักแน่นว่า พร้อมเดินหน้าตรวจสอบต่อไป เพื่อปกป้องภาษีประชาชน และประโยชน์ชาติ !

- อ้อถูกฟ้อง! จากการทำหน้าที่ตรวจสอบงบประมาณ 1,600 ล้านบาท โครงการ AI Pass (TH-AI Passport) ได้รับหมายศาลนัดไต่สวนมูลฟ้องในฐานะจำเลย
- ผู้ฟ้อง : บริษัทฮิวแมน อินเทลลิเจนท์ จำกัด และ บริษัท เทิร์นคีย์ คอมมูนิเคชั่น จำกัด
- ข้อกล่าวหา : ความผิดตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ จากโพสต์เฟซบุ๊กของอ้อเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคมที่ผ่านมา
- ประเด็นที่ถูกฟ้อง คือ การตั้งคำถามถึงความคุ้มค่าของเงินงบประมาณ 1,600 ล้านบาท และคุณภาพของโครงการ TH-AI Passport ศาลมีคำสั่งไต่สวนมูลฟ้องวันที่ 28 กันยายน 2569 นี้ แม้จะมีการฟ้องร้องเกิดขึ้น แต่อ้อขอให้พี่น้องประชาชนทุกท่านมั่นใจว่า เมื่ออ้ออาสามาเป็นผู้แทนราษฎรและทำหน้าที่ฝ่ายค้านแล้ว อ้อจะยังคงยืนหยัดทำหน้าที่ตรวจสอบอย่างเข้มแข็งและมีคุณภาพที่สุดต่อไป เพื่อให้มั่นใจว่าเงินภาษีทุกบาททุกสตางค์ของเราจะถูกนำไปใช้อย่างคุ้มค่าที่สุด..

"ยึดมั่นทำหน้าที่ฝ่ายตรวจสอบ เดินหน้าปกป้องภาษีประชาชน และประโยชน์ของประเทศชาติเป็นสำคัญ ไม่หวั่นโดนฟ้อง" ดร.การดี ประกาศชัด !

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1752217079891960&set=a.543703310743349