อ.สมชาย ปรีชาศิลปกุล ในฐานะพยานคนหนึ่งในคดีที่ ทานตะวัน ตัวตุลานนท์ ตกเป็นจำเลยในคดีไลฟ์ในระหว่างมีขบวนเสด็จฯ ขอแสดงความเห็นในประเด็นสำคัญบ้าง

ศูนย์วิจัยฯ มหาวิทยาลัยหน้าบางแห่งหนึ่ง
6 hours ago
·
.
ในฐานะพยานคนหนึ่งในคดีที่ น.ส. ทานตะวัน ตัวตุลานนท์ ตกเป็นจำเลยในคดีไลฟ์ในระหว่างมีขบวนเสด็จฯ (ดูรายละเอียดคดี และคำตัดสินได้ที่ https://www.facebook.com/photo/?fbid=1480723487231450&set=a.656922399611567) ข้าพเจ้าได้ให้ความเห็นในประเด็นสำคัญ ดังนี้
.
ประเด็นที่หนึ่ง กรณีแสดงความเห็นของจำเลยในระหว่างที่มีขบวนเสด็จของรัชกาลที่ 10 และทางเจ้าหน้าที่ตำรวจที่มีหน้าที่รับผิดชอบเส้นทางได้พยายามเคลื่อนย้ายผู้ชุมนุมที่เป็นชาวนาที่มาชุมนุมอยู่ในเส้นทางของขบวนเสด็จ ทางจำเลยก็ได้มีการแสดงความเห็นซึ่งทั้งหมดที่เกิดขึ้นก็เป็นการวิพากษ์วิจารณ์ต่อการทำงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจในสองประเด็น
.
กล่าวคือ ประเด็นที่หนึ่ง เพราะเหตุใดจึงต้องย้ายผู้ชุมนุม ประเด็นที่สอง การแสดงความเห็นว่าแม้จะมีขบวนเสด็จเกิดขึ้นแต่ประชาชนก็สามารถชุมนุมหรือใช้ประโยชน์ในพื้นที่ดังกล่าวได้
.
ทั้งนี้ หากพิจารณาจากพระบรมราโชบายของรัชกาลที่ 9 ซึ่งพระองค์มีความห่วงใยต่อประชาชนโดยเกรงว่าการเสด็จพระราชดำเนินของพระองค์และพระบรมวงศานุวงศ์จะกระทบกับการใช้ชีวิตของประชาชน จึงได้มีพระบรมราโชบาย และต่อมาทางสำนักงานตำรวจแห่งชาติได้กำหนด 10 แนวทางจัดการจราจรช่วงขบวนเสด็จฯ ไม่ให้ปิดการจราจรเพื่อสนองพระบรมราโชบายดังกล่าว (มีการเผยแพร่เมื่อ 12 ม.ค. 2563)
.
มีรายละเอียดบางข้อ ดังนี้
1. ไม่ให้ทำการปิดการจราจร เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้เส้นทางได้ตามปกติ
2. ในเส้นทางเสด็จฯ ให้จัดช่องทางเสด็จฯและช่องทางประชาชนโดยใช้อุปกรณ์ เช่น กรวยยาง ป้ายไฟ เพื่อความสะดวก
3. เส้นทางฝั่งตรงข้ามเส้นทางเสด็จฯ กรณีที่มีเกาะกลางถนน เส้นทางฝั่งตรงข้ามสามารถใช้ได้ตามปกติทุกเส้นทาง กรณีไม่มีเกาะกลางถนนให้ใช้อุปกรณ์ เช่น กรวยยางวาง โดยประชาชนสามารถวิ่งตามเส้นทางที่จัดไว้ได้ตามปกติ
10. ผู้บังคับบัญชาทุกระดับชั้น ต้องลงไปกำกับดูแลด้วยตนเอง สำหรับผู้ปฏิบัติให้ใช้วาจา กิริยาท่าทางด้วยความสุภาพ ไม่ให้ประชาชนรู้สึกว่าถูกบังคับ
.
จะเห็นได้ว่าแนวทางที่ทางสำนักงานตำรวจแห่งชาติจัดทำเพื่อสนองพระราโชบายก็เป็นไปเพื่อไม่ให้การเสด็จของพระองค์และพระบรมวงศานุวงศ์จะกระทบต่อวิถีชีวิตอันเป็นปกติของประชาชน เมื่อได้มีการประกาศแนวทางดังกล่าวแล้ว จึงย่อมเป็นภาระหน้าที่ของทางเจ้าหน้าที่ตำรวจที่จะต้องดำเนินการเพื่อมิให้การเสด็จพระราชดำเนินส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตของประชาชน การแสดงความเห็นของจำเลยดังที่ปรากฏในคำฟ้องก็ล้วนแล้วแต่เป็นการวิพากษ์วิจารณ์และตั้งคำถามต่อการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตำรวจผู้รับชอบว่าได้ดำเนินการให้เป็นไปตามแนวทางหรือไม่
.
ประเด็นที่สอง ในกรณีที่มีการพาดพิงถึงพระมหากษัตริย์ก็เป็นการแสดงความเห็นที่เป็นการตั้งคำถาม ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์กับประชาชนกับพระมหากษัตริย์หรือเป้าหมายในการทำหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตำรวจว่าจะต้องกระทำเพื่อปกป้องบุคคลใด กรณีดังกล่าวนี้จึงเป็นเพียงการแสดงความเห็นที่อยู่ภายใต้ขอบเขตของเสรีภาพในการแสดงความเห็นตามที่รัฐธรรมนูญได้รับรองไว้ และถือเป็นหลักคุณค่าในระดับเดียวกันกับสถานะอันล่วงละเมิดมิได้ของพระมหากษัตริย์ ดังนั้น
.
ตราบเท่าที่การแสดงความเห็นของจำเลยยังไม่ได้เป็นการแสดงออกเพื่อล้มล้างสถาบันพระมหากษัตริย์หรือมุ่งเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองไปสู่ระบอบการปกครองที่ไม่มีพระมหากษัตริย์ การแสดงความคิดเห็นเหล่านี้ก็ยังคงเป็นเสรีภาพที่ได้รับการคุ้มครองไว้ตามรัฐธรรมนูญ
.
ประเด็นที่สาม ใคร่ขอย้ำอีกครั้งหนึ่งว่ากรณีการวินิจฉัยความผิดตามกฎหมายอาญา ม. 112 ถือเป็นการพิจารณาความผิดที่ต้องควบคู่ไปกับสิทธิเสรีภาพของประชาชนตามรัฐธรรมนูญ โดยมิอาจแยกการวินิจฉัยออกไปจากหลักคุณค่าทางรัฐธรรมนูญได้แต่อย่างใด
.
ทั้งนี้ การตีความบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญต้องไม่ให้หลักคุณค่าใดมีลักษณะเหนือกว่าคุณค่าอื่น ๆ แบบสิ้นเชิง ในการตีความต้องรักษาคุณค่าของสถาบันพระมหากษัตริย์พร้อมกับการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน หากไม่ชัดเจนว่าการแสดงความเห็นกระทบหรือทำลายคุณค่าของสถาบันพระมหากษัตริย์อย่างรุนแรงก็ย่อมจะต้องคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงความเห็น
.
ดังนั้น ในการวินิจฉัยการกระทำของจำเลยในคดีดังกล่าวนี้ก็เช่นกัน จำเป็นที่จะต้องดำเนินไปโดยพิจารณาถึงหลักคุณค่าของสถาบันพระมหากษัตริย์ควบคู่ไปกับหลักสิทธิเสรีภาพของประชาชน เพื่อมิให้เกิดการตีความโดยปล่อยให้หลักคุณค่าอันใดอันหนึ่งมาทำลายหลักคุณค่าอีกประการหนึ่งลงไป อันถือเป็นการวินิจฉัยที่ขัดกับหลักการของระบบกฎหมายตามระบอบประชาธิปไตยอย่างรุนแรง
.
ที่กล่าวมาคือเนื้อหาสำคัญที่ข้าพเจ้าได้ให้ปากคำในชั้นพิจารณา แต่ความเห็นดังกล่าวจะได้รับการพิจารณาหรือไม่ อย่างไร อาจต้องพิจารณาในคำพิพากษาอีกครั้งหนึ่ง
.
สมชาย ปรีชาศิลปกุล

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1555874403251837&set=a.472177154954906