ในการทบทวนสถานการณ์สิทธิครั้งนี้มี 11 ประเทศที่แสดงความกังวลต่อปัญหาการใช้มาตรา 112 ในการจำกัดสิทธิเสรีภาพการแสดงออก บางประเทศได้เสนอให้ไทยทบทวนหรือแก้ไขมาตรา 112 อย่างชัดเจน นอกจากนั้นยังมี 2 ประเทศที่เสนอให้แก้ไขหรือยกเลิกมาตรา 112 คือ ไอร์แลนด์ แคนาดา (ใครก็ตามที่บอกว่า กฎหมายอาญามาตรา 112 หรือกฎหมายหมิ่นประมาทใดๆ ไม่เกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพของประชาชน - อ่าน)

สรุปรายละเอียดข้อเสนอแนะจาก 11 ประเทศ ที่แสดงความกังวลและเสนอให้ประเทศไทยทบทวนหรือแก้ไข ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 (รวมถึงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจำกัดเสรีภาพในการแสดงออก) บนเวทีการประชุมทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนรายประเทศ (UPR) ของสหประชาชาติ (UN) ณ นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ มีรายละเอียดของแต่ละประเทศดังนี้:

รายชื่อ 11 ประเทศ และข้อเสนอแนะต่อประเทศไทย

ฟินแลนด์
ข้อเสนอ: เสนอให้ไทยทบทวนมาตรา 112 เพื่อให้สอดคล้องกับกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR), ยกเลิกโทษขั้นต่ำภาคบังคับที่ไม่ได้สัดส่วน และคุ้มครองความเป็นอิสระของตุลาการ รวมถึงหลักประกันสิทธิในการได้รับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม

เยอรมนี
ข้อเสนอ: ระบุว่าพบเหตุการณ์ที่น่ากังวลเกี่ยวกับการใช้มาตรา 112 และเสนอให้ไทยแก้ไขมาตรา 112 เพื่อให้เกิดการเคารพสิทธิในเสรีภาพทางความคิดเห็นและการแสดงออกอย่างเต็มที่

ไอร์แลนด์
ข้อเสนอ: แสดงความกังวลต่อการจำกัดพื้นที่ภาคประชาสังคมและการใช้กฎหมาย (รวมถึงมาตรา 112 และบทบัญญัติทางอาญาอื่น ๆ) เพื่อจำกัดเสรีภาพในการแสดงออก การสมาคม และการชุมนุมโดยสงบ พร้อมเสนอให้แก้ไขหรือยกเลิกกฎหมายที่จำกัดสิทธิเหล่านี้อย่างไม่สมควร


เม็กซิโก
ข้อเสนอ: เสนอให้ไทยทบทวนและปฏิรูปกฎหมายที่จำกัดเสรีภาพในการแสดงออกและการสมาคม รวมถึงมาตรา 112 โดยเน้นย้ำเป็นพิเศษในกรณีที่เกี่ยวข้องกับเยาวชน

นอร์เวย์
ข้อเสนอ: เสนอให้ไทยทบทวนกฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพและกฎหมายอื่น ๆ ที่ส่งผลกระทบต่อเสรีภาพในการแสดงออกและการชุมนุมโดยสงบ เพื่อให้สอดคล้องกับกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ พร้อมทั้งยุติการดำเนินคดีอาญาต่อผู้ที่ใช้สิทธิเหล่านี้โดยสงบ

สวีเดน
ข้อเสนอ: เสนอให้ไทยแก้ไขมาตรา 112 โดยให้ยกเลิกโทษจำคุกขั้นต่ำภาคบังคับ และยกเว้นเด็กและเยาวชนจากการรับผิดทางอาญาภายใต้บทบัญญัตินี้

ออสเตรเลีย
ข้อเสนอ: แสดงความกังวลต่อการใช้กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ และเสนอให้ไทยปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศเกี่ยวกับเสรีภาพในการแสดงออก การชุมนุมโดยสงบ และสิทธิของผู้เยาว์

ออสเตรีย
ข้อเสนอ: แสดงความกังวลต่อการดำเนินคดีอาญากับบุคคลและเด็กจากการใช้สิทธิเสรีภาพในการแสดงออกและการชุมนุมโดยสงบ เสนอให้ไทยทบทวนมาตรา 112, มาตรา 116 และกฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ

เบลเยียม
ข้อเสนอ: ระบุความกังวลเกี่ยวกับมาตรา 112 พร้อมเสนอให้ไทยยุติการควบคุมตัวและดำเนินคดีกับเด็กจากการใช้สิทธิในเสรีภาพการแสดงออกและการชุมนุมโดยสงบ รวมถึงเคารพหลักประกันการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรมอย่างเต็มที่

แคนาดา
ข้อเสนอ: เสนอให้ไทยแก้ไขหรือยกเลิกกฎหมายที่ทำให้การใช้เสรีภาพในการแสดงออกกลายเป็นความผิดทางอาญา ซึ่งรวมถึงมาตรา 112, มาตรา 116 และพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์

เดนมาร์ก
ข้อเสนอ: แสดงความกังวลต่อข้อจำกัดด้านเสรีภาพในการแสดงออกและการชุมนุม และเสนอให้รัฐบาลไทยแก้ไขมาตรา 112 ให้สอดคล้องกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ ทั้ง ICCPR และอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (CRC)

กระบวนการหลังจากนี้: 

ในขั้นตอนต่อไป ทางการไทยจะต้องทำการพิจารณาและชี้แจงต่อที่ประชุมสหประชาชาติว่าจะรับข้อเสนอแนะทั้งหมดกี่ข้อ หรือจะนำข้อเสนอดังกล่าวกลับไปพิจารณาก่อน ซึ่งกำหนดการชี้แจงอย่างเป็นทางการจะมีขึ้นในวันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน 2569 นี้

https://prachatai.com/journal/2026/11/119376