.....
สาระสำคัญจากบทความ "บริษัทไทยยอมรับนำเข้าแร่จากเมียนมา ปฏิเสธต้นเหตุก่อมลพิษสู่สายน้ำ" จากสำนักข่าวสิ่งแวดล้อม Mongabay และ iGreen มีประเด็นหลักดังนี้ครับ:
สถานการณ์การนำเข้าแร่: ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2025 ประเทศไทยมีการนำเข้าแร่สำคัญจากเมียนมา (เช่น แร่พลวง ทังสเตน ทองแดง ตะกั่ว และแมงกานีส) รวมกว่า 105,752 ตัน คิดเป็นมูลค่ากว่า 13,900 ล้านบาท ซึ่งเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีบริษัทจดทะเบียนในไทยมากกว่า 50 แห่งที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้านี้ ก่อนจะมีการส่งต่อไปยังประเทศจีน
ข้อโต้แย้งจากภาคธุรกิจ: บริษัทผู้นำเข้าแร่ของไทยได้ปฏิเสธว่าไม่ได้เป็นต้นเหตุของมลพิษในแม่น้ำที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนไทยในขณะนี้ บางแห่งระบุว่าไม่ทราบด้วยซ้ำว่าแร่ที่นำเข้าและส่งออกไปจีนนั้นมาจากแหล่งใดที่แน่ชัด เนื่องจากซื้อผ่านนายหน้าอีกทอดหนึ่ง
วิกฤตมลพิษข้ามพรมแดน: การเติบโตของการค้าแร่เหล่านี้เกิดขึ้นท่ามกลางความกังวลของประชาชนและภาคประชาสังคมในไทย (เช่น พื้นที่ริมแม่น้ำสายและแม่น้ำกก) ที่ต้องเผชิญกับปัญหาสารหนูและโลหะหนักปนเปื้อนในแหล่งน้ำ ซึ่งมีต้นน้ำไหลผ่านพื้นที่ทำเหมืองและกิจการเหมืองแร่ในฝั่งเมียนมา
เสียงสะท้อนและข้อเสนอแนะ: ภาคประชาชนและนักวิชาการได้เรียกร้องให้ภาครัฐเร่งตรวจสอบและแก้ปัญหาอย่างจริงจัง ผ่านมาตรการควบคุมการนำเข้าแร่จากเมียนมา รวมถึงการผลักดันให้ปัญหามลพิษข้ามพรมแดนเป็นวาระสำคัญระดับภูมิภาค
อ่านบทความเต็มได้ที่
https://www.igreenstory.co/mining-business/
โทษจีนตั้งนาน ที่แท้บริษัทในไทยก็มีผลประโยชน์ร่วมกันอยู่ #สารพิษในแม่น้ํา https://t.co/bi62we90zQ
— Anlisss🎀 (@Anlissssss) November 13, 2026
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1477003724578712&set=a.551358423809918
IGreen
14 hours ago
·
ที่แท้มี 50 บริษัทของไทยเป็นผู้รับซื้อแร่จากการทำเหมืองในรัฐฉานและกะเหรี่ยงในฝั่งเมียนมา โดยนำเข้าปี 2568 กว่า 105,752 ตัน มูลค่ากว่า 13,900 ล้านบาท ส่วนใหญ่มาจากการทำเหมืองแร่ริมแม่น้ำสาย และแม่น้ำกกในรัฐฉาน จากนั้นส่งออกต่อไปยังจีนผ่านท่าเรือแหลมฉบัง
ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการและผู้ทรงคุณวุฒิด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัวในหัวข้อ "มาตรการป้องกันมลพิษ..สารหนูและตะกั่วข้ามแดน" เมื่อ 13 พ.ย. 2569 ว่า ประเทศไทย มีส่วนในการรับแร่และส่งเคมีภัณฑ์ สำหรับทำเหมืองในรัฐฉานที่เกิดปนเปื้อนของสารหนูและตะกั่วในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก
1.ประเทศไทยนำเข้าแร่โลหะสำคัญจากเมียนมา และส่งออกกลุ่มเคมีภัณฑ์จำนวนมาก จากรายงานของสำนักข่าว Mongabay และข้อมูลทางการค้า พบว่าประเทศไทยนำเข้าแร่ธาตุจากเหมืองในเมียนมา (ส่วนใหญ่อยู่ในรัฐฉานและรัฐกะเหรี่ยง) โดยในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2568 มียอดนำเข้าแร่สำคัญรวมกว่า 105,752 ตัน คิดเป็นมูลค่ากว่า 13,900 ล้านบาทซึ่งส่วนใหญ่มาจากการทำเหมืองแร่ริมแม่น้ำสายและแม่น้ำกกในรัฐฉาน ได้แก่
-แร่พลวง เป็นแร่ที่มีปริมาณการนำเข้าพุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด ใช้ในอุตสา หกรรมผลิตแบตเตอรี่ ชิ้นส่วนอิเล็ก ทรอนิกส์ ยุทโธปกรณ์ และสารหน่วงไฟ
-แร่ดีบุกและทังสเตน นำเข้าในรูปแบบสินแร่เข้มข้นเพื่อป้อนเข้าสู่โรงงานถลุงโลหะและผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์
-แร่โลหะพื้นฐานอื่น ๆได้แก่ ทองแดง (Copper) ตะกั่ว (Lead) และ แมงกานีส (Manganese) สำหรับใช้ในภาคอุตสาห กรรมหนักและการผลิตโลหะผสม
-แร่หายาก ไทยนำเข้าสินแร่กลุ่มแร่หายากมาผ่านกระบวนการแต่งแร่เพื่อแยกแร่ให้มีความเข้มข้นขึ้นก่อนส่งออกไปสกัดต่อในต่างประเทศ
2. สารเคมีที่ไทยส่งออกไปยังเหมืองในเมียนมา
ข้อมูลภาพรวมการค้าของ Trading Economics ระบุว่า ไทยส่งออกกลุ่มผลิตภัณฑ์เคมีภัณฑ์ไปยังเมียนมาคิดเป็นมูลค่ากว่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีสำหรับภาคการทำเหมืองแร่ สารเคมีที่มักถูกส่งออกจากฝั่งไทย (ทั้งในระบบและผ่านการลักลอบตามแนวชาย แดน) ดังนี้
- โซเดียมไซยาไนด์ เป็นสารเคมีหลักที่ใช้ในกระบวนการสกัดแร่ทองคำและแร่โลหะมีค่าเพื่อชะละลายโลหะออกจากหินแร่ ซึ่งจัดเป็นวัตถุอันตรายที่มีการควบคุมการส่งออกอย่างเข้มงวด
-กรดอุตสาหกรรมเข้มข้น เช่น กรดซัลฟิวริกและกรดไฮโดรคลอริก ใช้สำหรับชะละลายแร่ ในเหมืองทองแดงและแอมโมเนี่ยมซัลเฟตสำหรับเหมืองแร่หายาก
- สารเคมีกลุ่มแต่งแร่และแยกแร่ สารลดแรงตึงผิว สารปรับสภาพความเป็นกรด-ด่าง (เช่น ปูนขาวหรือโซดาไฟ) และสารเคมีที่ใช้ในบ่อลอยแร่ เพื่อแยกแร่พลวง ดีบุก และตะกั่ว ออกจากกากแร่
-สารตั้งต้นวัตถุระเบิด เช่น แอมโมเนียมไนเตรตซึ่งใช้ในการระเบิดเปิดหน้าดินและชั้นหินในพื้นที่สัมปทานเหมือง
3.การส่งออกต่อไปยังจีน บริษัทในไทยกว่า 50 แห่งทำหน้าที่รับซื้อแร่จากการทำเหมืองในเมียนมา (ซึ่งหลายแห่งมีกลุ่มทุนจีนเข้าไปเช่าพื้นที่ทำเหมือง) แล้วขนส่งผ่านท่าเรือแหลมฉบังเพื่อส่งต่อไปยังประเทศจีน
4.ด่านพรมแดนแม่สาย จ.เชียงราย – ท่าขี้เหล็ก (รัฐฉาน) เป็นเส้นทางหลักในการนำเข้าแร่หายาก แร่แมงกานีส และแร่ทองคำจากรัฐฉาน รวมถึงส่งออกเคมีภัณฑ์กลับเข้าไปท่าเรือเชียงแสน จ.เชียงราย – แม่น้ำโขง ใช้ขนส่งสินแร่ทางน้ำจากตอนเหนือของเมียนมาและลาวเข้าสู่ไทย และส่งต่อไปยังตอนใต้ของจีน
5. รัฐบาลไทยควรใช้มาตรการทางการค้าที่จะรับซื้อแร่ต่างๆ และส่งออกสารเคมีภัณฑ์ไปยังประเทศเมียนมา โดยเจรจาว่าจะรับซื้อแร่และจะขายสารเคมีให้กับเหมืองแร่ที่ได้มาตรฐานสากลไม่ปล่อยมลพิษเกินค่ามาตรฐานสู่สิ่งแวด ล้อมเท่านั้น..แร่ที่เข้ามาจะต้องมีข้อมูลที่ตรวจสอบย้อนหลังได้ว่ามาจากเมืองแร่ใด? สารเคมีที่ขายให้จะไปใช้กับเหมืองแร่ใด?
รวมทั้งอาจมีการตั้งคณะกรรมการระหว่างประเทศ audit เหมืองแร่ที่ขายแร่ให้ไทยร่วมกัน เป็นต้น
ภาพ: เพจ Sonthi Kotchawat
IGreen
14 hours ago
·
ที่แท้มี 50 บริษัทของไทยเป็นผู้รับซื้อแร่จากการทำเหมืองในรัฐฉานและกะเหรี่ยงในฝั่งเมียนมา โดยนำเข้าปี 2568 กว่า 105,752 ตัน มูลค่ากว่า 13,900 ล้านบาท ส่วนใหญ่มาจากการทำเหมืองแร่ริมแม่น้ำสาย และแม่น้ำกกในรัฐฉาน จากนั้นส่งออกต่อไปยังจีนผ่านท่าเรือแหลมฉบัง
ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการและผู้ทรงคุณวุฒิด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัวในหัวข้อ "มาตรการป้องกันมลพิษ..สารหนูและตะกั่วข้ามแดน" เมื่อ 13 พ.ย. 2569 ว่า ประเทศไทย มีส่วนในการรับแร่และส่งเคมีภัณฑ์ สำหรับทำเหมืองในรัฐฉานที่เกิดปนเปื้อนของสารหนูและตะกั่วในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก
1.ประเทศไทยนำเข้าแร่โลหะสำคัญจากเมียนมา และส่งออกกลุ่มเคมีภัณฑ์จำนวนมาก จากรายงานของสำนักข่าว Mongabay และข้อมูลทางการค้า พบว่าประเทศไทยนำเข้าแร่ธาตุจากเหมืองในเมียนมา (ส่วนใหญ่อยู่ในรัฐฉานและรัฐกะเหรี่ยง) โดยในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2568 มียอดนำเข้าแร่สำคัญรวมกว่า 105,752 ตัน คิดเป็นมูลค่ากว่า 13,900 ล้านบาทซึ่งส่วนใหญ่มาจากการทำเหมืองแร่ริมแม่น้ำสายและแม่น้ำกกในรัฐฉาน ได้แก่
-แร่พลวง เป็นแร่ที่มีปริมาณการนำเข้าพุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด ใช้ในอุตสา หกรรมผลิตแบตเตอรี่ ชิ้นส่วนอิเล็ก ทรอนิกส์ ยุทโธปกรณ์ และสารหน่วงไฟ
-แร่ดีบุกและทังสเตน นำเข้าในรูปแบบสินแร่เข้มข้นเพื่อป้อนเข้าสู่โรงงานถลุงโลหะและผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์
-แร่โลหะพื้นฐานอื่น ๆได้แก่ ทองแดง (Copper) ตะกั่ว (Lead) และ แมงกานีส (Manganese) สำหรับใช้ในภาคอุตสาห กรรมหนักและการผลิตโลหะผสม
-แร่หายาก ไทยนำเข้าสินแร่กลุ่มแร่หายากมาผ่านกระบวนการแต่งแร่เพื่อแยกแร่ให้มีความเข้มข้นขึ้นก่อนส่งออกไปสกัดต่อในต่างประเทศ
2. สารเคมีที่ไทยส่งออกไปยังเหมืองในเมียนมา
ข้อมูลภาพรวมการค้าของ Trading Economics ระบุว่า ไทยส่งออกกลุ่มผลิตภัณฑ์เคมีภัณฑ์ไปยังเมียนมาคิดเป็นมูลค่ากว่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีสำหรับภาคการทำเหมืองแร่ สารเคมีที่มักถูกส่งออกจากฝั่งไทย (ทั้งในระบบและผ่านการลักลอบตามแนวชาย แดน) ดังนี้
- โซเดียมไซยาไนด์ เป็นสารเคมีหลักที่ใช้ในกระบวนการสกัดแร่ทองคำและแร่โลหะมีค่าเพื่อชะละลายโลหะออกจากหินแร่ ซึ่งจัดเป็นวัตถุอันตรายที่มีการควบคุมการส่งออกอย่างเข้มงวด
-กรดอุตสาหกรรมเข้มข้น เช่น กรดซัลฟิวริกและกรดไฮโดรคลอริก ใช้สำหรับชะละลายแร่ ในเหมืองทองแดงและแอมโมเนี่ยมซัลเฟตสำหรับเหมืองแร่หายาก
- สารเคมีกลุ่มแต่งแร่และแยกแร่ สารลดแรงตึงผิว สารปรับสภาพความเป็นกรด-ด่าง (เช่น ปูนขาวหรือโซดาไฟ) และสารเคมีที่ใช้ในบ่อลอยแร่ เพื่อแยกแร่พลวง ดีบุก และตะกั่ว ออกจากกากแร่
-สารตั้งต้นวัตถุระเบิด เช่น แอมโมเนียมไนเตรตซึ่งใช้ในการระเบิดเปิดหน้าดินและชั้นหินในพื้นที่สัมปทานเหมือง
3.การส่งออกต่อไปยังจีน บริษัทในไทยกว่า 50 แห่งทำหน้าที่รับซื้อแร่จากการทำเหมืองในเมียนมา (ซึ่งหลายแห่งมีกลุ่มทุนจีนเข้าไปเช่าพื้นที่ทำเหมือง) แล้วขนส่งผ่านท่าเรือแหลมฉบังเพื่อส่งต่อไปยังประเทศจีน
4.ด่านพรมแดนแม่สาย จ.เชียงราย – ท่าขี้เหล็ก (รัฐฉาน) เป็นเส้นทางหลักในการนำเข้าแร่หายาก แร่แมงกานีส และแร่ทองคำจากรัฐฉาน รวมถึงส่งออกเคมีภัณฑ์กลับเข้าไปท่าเรือเชียงแสน จ.เชียงราย – แม่น้ำโขง ใช้ขนส่งสินแร่ทางน้ำจากตอนเหนือของเมียนมาและลาวเข้าสู่ไทย และส่งต่อไปยังตอนใต้ของจีน
5. รัฐบาลไทยควรใช้มาตรการทางการค้าที่จะรับซื้อแร่ต่างๆ และส่งออกสารเคมีภัณฑ์ไปยังประเทศเมียนมา โดยเจรจาว่าจะรับซื้อแร่และจะขายสารเคมีให้กับเหมืองแร่ที่ได้มาตรฐานสากลไม่ปล่อยมลพิษเกินค่ามาตรฐานสู่สิ่งแวด ล้อมเท่านั้น..แร่ที่เข้ามาจะต้องมีข้อมูลที่ตรวจสอบย้อนหลังได้ว่ามาจากเมืองแร่ใด? สารเคมีที่ขายให้จะไปใช้กับเหมืองแร่ใด?
รวมทั้งอาจมีการตั้งคณะกรรมการระหว่างประเทศ audit เหมืองแร่ที่ขายแร่ให้ไทยร่วมกัน เป็นต้น
ภาพ: เพจ Sonthi Kotchawat
https://www.facebook.com/reel/1653962762856247