วันที่ 21 กันยายน - วันสันติภาพโลก - เหตุใดวันสันติภาพสากลจึงมีความสำคัญในปีนี้

เหตุใดวันสันติภาพสากลจึงมีความสำคัญในปี 2026

• ในวันที่ 21 กันยายน องค์การสหประชาชาติได้จัดกิจกรรมเนื่องในวันสันติภาพสากล ท่ามกลางความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และความขัดแย้งทั่วโลกที่ยังคงดำเนินอยู่
• หัวข้อหลักของปีนี้คือ 'การลงทุนเพื่อสันติภาพ – เพื่อทุกคน ทุกที่ ทุกวัน' (Invest in Peace – for Everyone, Everywhere, Every Day) โดยทางสหประชาชาติได้เรียกร้องให้ผู้นำโลกเร่งลงมือปฏิบัติการ
• ความขัดแย้งด้วยอาวุธระหว่างรัฐ (State-based armed conflict) ถือเป็นความเสี่ยงระดับโลกที่สำคัญเป็นอันดับสอง ตามที่ระบุไว้ในรายงานความเสี่ยงระดับโลกประจำปี 2026 (Global Risks Report 2026) ของสภาเศรษฐกิจโลก (World Economic Forum)สถานการณ์สันติภาพของโลกในภาพรวมนั้นถือว่ามีความท้าทายอย่างยิ่ง โดยมีการบันทึกเหตุการณ์ความขัดแย้งด้วยอาวุธที่แยกจากกันถึง 195 เหตุการณ์ในปี 2025 และผู้เชี่ยวชาญกว่า 1,300 คนทั่วโลกต่างลงความเห็นว่า ความขัดแย้งด้วยอาวุธระหว่างรัฐเป็นความเสี่ยงอันดับสองในปี 2026 รองจากการเผชิญหน้าทางภูมิเศรษฐศาสตร์ (geoeconomic confrontation) และนำหน้าภัยพิบัติจากสภาพอากาศสุดขั้ว

อย่างไรก็ตาม ในขณะที่องค์การสหประชาชาติ (UN) จัดกิจกรรมวันสันติภาพสากลในวันที่ 21 กันยายน นายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติซึ่งกำลังจะหมดวาระ ได้ย้ำเตือนชาวโลกว่า "สันติภาพไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นได้เองโดยปราศจากการลงมือทำ"



รายงานความเสี่ยงระดับโลกประจำปี 2026 ระบุว่า "โลกกำลังยืนอยู่บนปากเหว ความวุ่นวายที่เกิดจากสงครามที่มีการใช้อาวุธจริง (kinetic wars) ควบคู่ไปกับการใช้อาวุธทางเศรษฐกิจเพื่อสร้างความได้เปรียบทางยุทธศาสตร์ กำลังทำให้สังคมแตกแยกมากยิ่งขึ้น"

รายงานฉบับนี้ระบุว่าเรากำลังอยู่ใน 'ยุคแห่งการแข่งขัน' (The Age of Competition) ซึ่ง "เสถียรภาพกำลังถูกสั่นคลอน" จากการที่กลไกความร่วมมือต่างๆ เริ่มเสื่อมถอยลงและรัฐบาลหลายประเทศถอนตัวจากกรอบความร่วมมือพหุภาคี การเผชิญหน้ากำลังเข้ามาแทนที่ความร่วมมือ และความไว้วางใจก็กำลังสูญเสียคุณค่าไป

ข้อมูลจากดัชนีสันติภาพโลก (Global Peace Index) ประจำปี 2025 ชี้ให้เห็นว่ามีจำนวนความขัดแย้งด้วยอาวุธระหว่างรัฐที่กำลังดำเนินอยู่มากที่สุดนับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง ดังนั้น หัวข้อหลักของ UN ในปี 2026 ที่ว่า 'การลงทุนเพื่อสันติภาพ – เพื่อทุกคน ทุกที่ ทุกวัน' จึงถือเป็นประเด็นที่สำคัญและเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบันอย่างยิ่ง



วันสันติภาพสากลมีจุดเริ่มต้นอย่างไร?

องค์การสหประชาชาติก่อตั้งขึ้นในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1945 หรือไม่ถึงสองเดือนหลังจากสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง โดยมีวัตถุประสงค์หลักที่ระบุไว้ในกฎบัตรสหประชาชาติ ได้แก่ "การธำรงไว้ซึ่งสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ" "การยืนยันความศรัทธาในสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน" "การส่งเสริมความก้าวหน้าทางสังคมและมาตรฐานการครองชีพที่ดีขึ้น" และการรับรอง "ความยุติธรรมและการเคารพต่อพันธกรณีที่เกิดจากสนธิสัญญาและแหล่งที่มาอื่นๆ ของกฎหมายระหว่างประเทศ" วันสันติภาพสากลได้รับการกำหนดขึ้นในปี ค.ศ. 1981 โดยสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UNGA) และมีการจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในเดือนกันยายน มติของสหประชาชาติระบุให้วันนี้เป็นวันสำหรับ "การรำลึกถึงและเสริมสร้างอุดมการณ์แห่งสันติภาพ ทั้งภายในและระหว่างประเทศและประชาชนทั้งปวง"

ในอีก 20 ปีต่อมา สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้ผ่านมติฉบับที่สอง โดยกำหนดให้วันนี้เป็นช่วงเวลาแห่งการไม่ใช้ความรุนแรงและการหยุดยิง ซึ่งมุ่งเน้นการยุติการสู้รบ ควบคู่ไปกับการส่งเสริมการเจรจา การแก้ไขความขัดแย้ง และการศึกษาเพื่อสันติภาพ

นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 2001 เป็นต้นมา วันสันติภาพสากลได้ถูกจัดขึ้นในวันที่ 21 กันยายน

มีการจัดกิจกรรมเนื่องในวันสันติภาพสากลอย่างไรบ้าง?

กิจกรรมเนื่องในวันสันติภาพสากลมีรูปแบบที่หลากหลายทั่วโลก

ในหลายพื้นที่ทั่วโลก วันนี้จะมีการจัดกิจกรรมต่างๆ เช่น การยืนสงบนิ่งเพื่อรำลึกถึงสันติภาพ กิจกรรมให้ความรู้เรื่องสันติภาพ การเสวนาแลกเปลี่ยนระหว่างวัฒนธรรม และกิจกรรมอื่นๆ ที่ช่วยส่งเสริมความเข้าใจและความร่วมมือระหว่างวัฒนธรรม

ในแต่ละปี จะมีการจัดพิธีตีระฆังแห่งสันติภาพ (Peace Bell Ceremony) ขึ้นที่สำนักงานใหญ่ของสหประชาชาติ ระฆังดังกล่าวถูกหล่อขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 1950 จากเหรียญกษาปณ์และเหรียญรางวัลที่ได้รับมอบจากผู้แทนของประเทศสมาชิกสหประชาชาติและเด็กๆ จากทุกทวีปทั่วโลก

"มนุษย์...ต้องทนทุกข์ทรมานจากสงครามมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ และ...สันติภาพก็เป็นสิ่งที่มนุษย์ปรารถนามาอย่างยาวนาน" ชิโยจิ นากางาวะ (Chiyoji Nakagawa) กรรมการบริหารสมาคมสหประชาชาติแห่งญี่ปุ่น ผู้บริจาคระฆังดังกล่าวในปี ค.ศ. 1954 กล่าวไว้

การลงทุนเพื่อสันติภาพ

ในช่วงเวลาที่ผ่านมามีความคืบหน้าเพียงเล็กน้อยเท่านั้น อันที่จริง ข้อมูลจาก Uppsala Conflict Data Program แสดงให้เห็นว่าความขัดแย้งต่างๆ ทวีความรุนแรงขึ้นนับตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 2010

อันโตนิโอ กูเตอร์เรส กล่าวในพิธีตีระฆังว่า ในขณะที่การดำเนินงานเพื่อสันติภาพชะงักงัน ความรุนแรงและความแตกแยกกำลังทำลายชุมชน และความขัดแย้งทั่วโลกกำลังทวีความรุนแรงขึ้น เหล่าอาสาสมัคร นักรณรงค์ และผู้รักษาสันติภาพต่างก้าวเข้ามามีบทบาทในจุดที่ภาครัฐล้มเหลว

“
ในวันนี้ ข้าพเจ้าขอเรียกร้องให้ผู้นำโลกยืนหยัดเคียงข้างเรา: จงลงมือปฏิบัติ ลงทุนในแนวทางแก้ไขปัญหา และทุ่มเททำงานหนักเพื่อสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนและมั่นคงถาวร

—อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ

https://www.weforum.org/stories/forum-institutional/united-nations-day-of-peace-2026/